Wpływ erytromycyny na płodność, ciążę i laktację

Charakterystyka produktu leczniczego Davercin (cykliczny 11,12-węglan erytromycyny A) zawiera istotne informacje dotyczące stosowania tego antybiotyku makrolidowego u kobiet w okresie rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed przepisaniem leku pacjentkom z tych grup.¹

Badania przedkliniczne bezpieczeństwa

Przeprowadzone badania na modelach zwierzęcych dostarczają pewnych danych o bezpieczeństwie stosowania cyklicznego węglanu erytromycyny w okresie ciąży. U ciężarnych samic szczurów, którym podawano doustnie lek w dawce 50 mg/kg masy ciała od 7. do 20. dnia ciąży, nie stwierdzono działania teratogennego ani embriotoksycznego na pierwszą i drugą generację zwierząt.²

Doustne podawanie cyklicznego węglanu erytromycyny myszom i królikom, nawet w dawkach wielokrotnie przekraczających te stosowane u ludzi, również nie wykazało negatywnego wpływu na:

• proces zapłodnienia³
• rozwój płodu⁴
• przebieg ciąży⁵

Przenikanie przez łożysko

Erytromycyna ma zdolność przenikania przez barierę łożyskową, jednak stężenia osiągane w osoczu płodu są zazwyczaj niskie.⁶ Ta właściwość farmakokinetyczna ma istotne znaczenie w ocenie bezpieczeństwa leku dla rozwijającego się płodu.

Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka wad wrodzonych

Dostępne badania epidemiologiczne dotyczące stosowania makrolidów, w tym erytromycyny, w okresie ciąży dostarczają niejednoznacznych wyników odnośnie ryzyka wystąpienia ciężkich wad wrodzonych.⁷ W niektórych badaniach obserwacyjnych odnotowano przypadki wad sercowo-naczyniowych u płodów matek, które przyjmowały produkty zawierające erytromycynę we wczesnym okresie ciąży.⁸

Ryzyko przerostowego zwężenia odźwiernika u niemowląt

Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest potencjalny związek między ekspozycją na antybiotyki makrolidowe w okresie okołoporodowym a zwiększonym ryzykiem przerostowego zwężenia odźwiernika u niemowląt (IHPS, ang. infantile hypertrophic pyloric stenosis). Zgłaszano przypadki, w których narażenie matki na tę grupę antybiotyków w okresie 10 tygodni od porodu mogło zwiększać ryzyko wystąpienia tego schorzenia u noworodków.⁹

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Biorąc pod uwagę powyższe dane, erytromycynę (Davercin) można stosować u kobiet w ciąży wyłącznie w przypadkach zdecydowanej konieczności medycznej.¹⁰ Decyzja o leczeniu powinna być poprzedzona dokładną analizą potencjalnych korzyści terapeutycznych dla matki w stosunku do możliwego ryzyka dla płodu. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu leku w pierwszym trymestrze ciąży oraz w okresie okołoporodowym.

Zalecenia dla kobiet karmiących piersią

Podobnie jak w przypadku kobiet ciężarnych, erytromycynę można podawać kobietom karmiącym piersią wyłącznie w przypadku zdecydowanej konieczności.¹¹ Decyzja o zastosowaniu leku u matki karmiącej piersią powinna uwzględniać potencjalne ryzyko dla karmionego dziecka, szczególnie w kontekście doniesień o zwiększonym ryzyku przerostowego zwężenia odźwiernika u niemowląt narażonych na antybiotyki makrolidowe.

Praktyczne wskazówki dla lekarzy

Lekarz przepisujący Davercin kobiecie w wieku rozrodczym, ciężarnej lub karmiącej piersią powinien:

1. Dokładnie ocenić konieczność zastosowania antybiotykoterapii makrolidowej
2. Rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w tych grupach pacjentek
3. Poinformować pacjentkę o potencjalnych ryzykach związanych ze stosowaniem erytromycyny w okresie ciąży i karmienia piersią
4. Zachować szczególną czujność odnośnie objawów sugerujących przerostowe zwężenie odźwiernika u niemowląt matek, które stosowały erytromycynę w okresie 10 tygodni od porodu