zapalenie gruczołów tarczkowych

Zapalenie gruczołów tarczkowych (łac. meibomitis) to stan zapalny gruczołów Meiboma zlokalizowanych w płytce tarczkowej powiek. Gruczoły te produkują składnik lipidowy filmu łzowego, zapobiegający nadmiernemu parowaniu warstwy wodnej łez.

W przebiegu zapalenia dochodzi do zaczopowania ujść gruczołów, zaburzenia wydzielania sebum i rozwoju stanu zapalnego. Przyczyną może być przewlekła infekcja bakteryjna (najczęściej Staphylococcus), trądzik różowaty, łojotokowe zapalenie skóry, zaburzenia hormonalne, a także czynniki środowiskowe jak dym, kurz czy długotrwała praca przy komputerze.

Objawy kliniczne obejmują zaczerwienienie brzegów powiek, obrzęk, uczucie ciała obcego, pieczenie, światłowstręt oraz okresowe zaburzenia ostrości widzenia. W badaniu można zaobserwować pogrubienie brzegów powiek, teleangiektazje oraz zmiany w wydzielinie gruczołów – od gęstej, mętnej do całkowitego braku sekrecji.

Leczenie zapalenia gruczołów tarczkowych polega na higienie brzegów powiek z użyciem ciepłych okładów i masaży, stosowaniu miejscowych antybiotyków, steroidów o niskiej sile działania oraz leków przeciwzapalnych. W przypadkach opornych rozważa się terapię doustną tetracyklinami lub antybiotykami makrolidowymi. Nowoczesne metody leczenia obejmują terapię światłem pulsacyjnym (IPL) oraz termiczne oczyszczanie brzegów powiek.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Efracea

Produkt leczniczy Efracea zawiera doksycyklinę w dawce 40 mg w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, co pozwala na utrzymanie przeciwzapalnego stężenia leku w osoczu poniżej progu przeciwbakteryjnego. Preparat nie jest wskazany do leczenia zakażeń bakteryjnych, a jego stosowanie wymaga przyjmowania kapsułek w pozycji wyprostowanej z odpowiednią ilością płynu, aby zapobiec podrażnieniom przełyku. Należy zachować ostrożność u pacjentów z niewydolnością wątroby, miastenią oraz u osób narażonych na nadwrażliwość na światło, gdyż doksycyklina może wywoływać fototoksyczność i pogorszenie stanu klinicznego. W trakcie terapii istnieje ryzyko rozwoju kandydozy pochwy oraz oporności mikroflory jelitowej, mimo że w dawce 40 mg/dobę ryzyko to jest mniejsze niż przy wyższych dawkach. Preparat zawiera sacharozę (102-150 mg/kapsułkę) oraz barwnik czerwień Allura AC (26,6–29,4 μg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub nietolerancje u wrażliwych pacjentów.
azot mocznikowy, doksycyklina, drobnoustrój oportunistyczny, enterokoki, fototoksyczność, kandydoza pochwy, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, lek hepatotoksyczny, lek przeciwhistaminowy, lek sympatykomimetyczny, miastenia, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedorozwój szkliwa, nietolerancja fruktozy, ostra reakcja nadwrażliwości, owrzodzenie przełyku, przebarwienie zębów, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, trądzik różowaty oczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie gruczołów tarczkowych, zapalenie powiek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Doksycyklina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Doksycyklina, należąca do grupy tetracyklin, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u kobiet w ciąży (druga połowa), niemowląt oraz dzieci do 8. roku życia ze względu na ryzyko nieodwracalnego przebarwienia zębów (żółto-szaro-brązowe) oraz hipoplazji szkliwa. U dzieci powyżej 8 lat do mniej niż 12 lat stosowanie powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści przewyższają ryzyko, a inne metody leczenia są nieskuteczne lub przeciwwskazane. U pacjentów z niewydolnością wątroby konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby i morfologii krwi, a w uzasadnionych przypadkach oznaczanie stężenia doksycykliny w surowicy. U chorych z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) wydalanie leku jest znacznie zmniejszone (1-5% w ciągu 72 godzin), jednak okres półtrwania pozostaje niezmieniony, a hemodializa nie wpływa na eliminację leku. Należy unikać ekspozycji na światło UV ze względu na ryzyko fotodermatoz, a w przypadku ich wystąpienia doksycyklinę należy odstawić. Ponadto, stosowanie leku może prowadzić do nadmiernego rozwoju drobnoustrojów niewrażliwych, w tym Candida, co wymaga przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Doksycyklina może wywoływać rzekomobłoniaste zapalenie jelit poprzez zaburzenie flory bakteryjnej i namnażanie Clostridioides difficile, dlatego biegunka pojawiająca się podczas lub po terapii wymaga konsultacji lekarskiej. U pacjentów z podejrzeniem kiły konieczne jest monitorowanie serologiczne (WR co miesiąc przez minimum 4 miesiące) oraz obserwacja pod kątem reakcji Jarischa-Herxheimera. Lek może nasilać objawy miastenii, tocznia rumieniowatego i porfirii oraz powodować zapalenie i owrzodzenie przełyku, zwłaszcza przy niewłaściwym przyjmowaniu (np. bez odpowiedniej ilości płynu lub przed snem). Antybiotyk może obniżać aktywność protrombiny, co wymaga dostosowania dawek leków przeciwzakrzepowych. Preparaty doksycykliny zawierają różne substancje pomocnicze (np. żółcień pomarańczową E110, laktozę, sacharozę, pirosiarczyn sodu E223), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów. Specyficzny preparat Efracea, stosowany w niższych stężeniach przeciwzapalnych, nie jest wskazany do leczenia zakażeń bakteryjnych ani u pacjentów z niewydolnością wątroby i objawami ocznymi trądziku. W przypadku ciężkich reakcji nadwrażliwości (np. anafilaksji) konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie standardowego postępowania ratunkowego.
blokada nerwowo-mięśniowa, Candida, Clostridioides difficile, czynność wątroby, fotodermatoza, hemodializa, hipoplazja szkliwa, infekcja drożdżakowa, kandydoza jamy ustnej, klirens kreatyniny, kortykosteroid, lek hepatotoksyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, metronidazol, miastenia, nadciśnienie śródczaszkowe, nadwrażliwość na światło, niewrażliwe drobnoustroje, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, owrzodzenie przełyku, porfiria, przebarwienie zębów, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, składniki morfotyczne krwi, stan zagrażający życiu, toczeń rumieniowaty, trądzik różowaty oczny, wypukłe ciemiączko, zapalenie gruczołów tarczkowych, zapalenie powiek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Optilamid 10 mg/ml

Optilamid to krople do oczu zawierające brynzolamid w stężeniu 10 mg/ml, gdzie każda kropla dostarcza 0,27 mg substancji czynnej. Brynzolamid jest sulfonamidowym inhibitorem anhydrazy węglanowej, stosowanym miejscowo w leczeniu jaskry i nadciśnienia wewnątrzgałkowego. W badaniach klinicznych na ponad 2732 pacjentach najczęściej obserwowano działania niepożądane takie jak zaburzenia smaku (6,0%) oraz przemijające niewyraźne widzenie (5,4%), które pojawiały się po zakropleniu i ustępowały w ciągu kilku minut. Ze względu na ogólnoustrojowe wchłanianie brynzolamidu, mogą wystąpić także działania niepożądane charakterystyczne dla inhibitorów anhydrazy węglanowej podawanych systemowo, obejmujące zaburzenia żołądkowo-jelitowe, neurologiczne, hematologiczne, nerkowe i metaboliczne. W populacji pediatrycznej działania niepożądane były głównie miejscowe i łagodne, dotyczące oka (przekrwienie, podrażnienie, wydzielina, łzawienie). W terapii skojarzonej z trawoprostem profil bezpieczeństwa nie różnił się od monoterapii.
alergiczne zapalenie spojówek, bradykardia, brynzolamid, dławica piersiowa, inhibitor anhydrazy węglanowej, kanał nosowo-łzowy, krople do oczu, łzawienie, nadżerka rogówki, niewyraźne widzenie, obrzęk rogówki, podrażnienie oka, przekrwienie spojówek, punktowate zapalenie rogówki, skrzydlik, suchość oka, światłowstręt, terapia skojarzona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trawoprost, uszkodzenie rogówki, wydzielina z oka, zabarwienie rogówki, zaburzenie smaku, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie gruczołów tarczkowych, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapaść sercowo-oddechowa, zespół Stevensa-Johnsona

zapalenie gruczołów tarczkowych

Powiązane wpisy

Specjalne ostrzeżenia – Efracea

Doksycyklina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Działania niepożądane – Optilamid 10 mg/ml