przekaźnik nerwowy

Przekaźnik nerwowy, określany również jako neuroprzekaźnik lub neurotransmiter, to substancja chemiczna odpowiedzialna za przekazywanie sygnałów pomiędzy komórkami nerwowymi (neuronami) lub między neuronami a komórkami efektorowymi. Przekaźniki nerwowe są uwalniane z zakończeń presynaptycznych neuronów do szczeliny synaptycznej, skąd wiążą się z receptorami na błonie postsynaptycznej, wywołując odpowiednie reakcje.

Do głównych przekaźników nerwowych należą: acetylocholina, aminy biogenne (dopamina, noradrenalina, serotonina, histamina), aminokwasy (glutaminian, GABA, glicyna), neuropeptydy oraz gazowe przekaźniki nerwowe (tlenek azotu, tlenek węgla). Każdy z nich pełni specyficzne funkcje w układzie nerwowym i uczestniczy w regulacji różnych procesów fizjologicznych i behawioralnych.

Zaburzenia w funkcjonowaniu układów neuroprzekaźnikowych są związane z wieloma chorobami neurologicznymi i psychiatrycznymi. Przykładowo, niedobór dopaminy jest charakterystyczny dla choroby Parkinsona, zaburzenia w przekaźnictwie serotoninergicznym wiążą się z depresją, a nieprawidłowości w układzie glutaminergicznym – z chorobą Alzheimera i schizofrenią. Liczne leki neurologiczne i psychiatryczne działają poprzez modulację aktywności określonych układów neuroprzekaźnikowych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl