nieprawidłowości plemników

Nieprawidłowości plemników, znane również jako patospermia, to zaburzenia dotyczące budowy, funkcji lub liczby męskich komórek rozrodczych, które mogą prowadzić do obniżonej płodności. W diagnostyce andrologicznej wyróżnia się kilka głównych typów nieprawidłowości: oligozoospermię (zmniejszoną liczbę plemników), astenozoospermię (obniżoną ruchliwość), teratozoospermię (nieprawidłową morfologię) oraz azoospermię (całkowity brak plemników w nasieniu).

Morfologiczne nieprawidłowości plemników mogą dotyczyć główki (makrocefalia, mikrocefalia, deformacje akrosomu), wstawki lub witki (plemniki dwuwitkowe, skrócone witki, zagięte witki). Według kryteriów WHO, w prawidłowym ejakulacie co najmniej 4% plemników powinno mieć prawidłową budowę. Niższy odsetek wskazuje na teratozoospermię, która może znacząco obniżać potencjał zapładniający.

Przyczyny nieprawidłowości plemników są wieloczynnikowe i obejmują: czynniki genetyczne (m.in. aberracje chromosomowe, mutacje genów odpowiedzialnych za spermatogenezę), zaburzenia hormonalne, infekcje układu rozrodczego, żylaki powrózka nasiennego, ekspozycję na toksyny środowiskowe, podwyższoną temperaturę jąder, stres oksydacyjny oraz nieprawidłowy styl życia (palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, otyłość).

Diagnostyka nieprawidłowości plemników opiera się przede wszystkim na badaniu nasienia (seminogram), które ocenia parametry ilościowe i jakościowe ejakulatu. W przypadku wykrycia istotnych zaburzeń, proces diagnostyczny może obejmować badania hormonalne, genetyczne, USG jąder i narządów miednicy mniejszej oraz zaawansowane testy funkcjonalne plemników.

Leczenie nieprawidłowości plemników zależy od ich przyczyny i może obejmować farmakoterapię (leki hormonalne, antyoksydanty, suplementy mikroelementów), modyfikację stylu życia, leczenie infekcji, interwencje chirurgiczne (np. warikocelektomia) oraz techniki wspomaganego rozrodu (inseminacja domaciczna, zapłodnienie pozaustrojowe, ICSI). W przypadkach ciężkich nieprawidłowości plemników, ICSI (docytoplazmatyczna iniekcja plemnika) może być jedyną skuteczną metodą umożliwiającą uzyskanie ciąży.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl