Specjalne ostrzeżenia
Azibiot

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Azibiot 500 mg

Podczas stosowania azytromycyny należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia szeregu poważnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat zagrożeń związanych ze stosowaniem azytromycyny oraz zalecanych środków ostrożności, które należy podjąć podczas leczenia pacjentów tym lekiem.¹

Reakcje alergiczne

Podczas stosowania azytromycyny, podobnie jak w przypadku erytromycyny i innych makrolidów, obserwowano rzadkie, lecz poważne reakcje alergiczne, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Do najpoważniejszych należą:²

• Obrzęk naczynioruchowy – objawia się nagłym obrzękiem skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych
• Reakcje anafilaktyczne – rzadko kończące się zgonem
• Ciężkie reakcje skórne takie jak:
  • Ostra uogólniona krostkowica (AGEP)
  • Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
  • Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella, TEN) – rzadko śmiertelna
  • Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS)

Należy zauważyć, że niektóre z tych reakcji mogą powodować nawracające objawy, wymagające dłuższego okresu obserwacji i leczenia.³

W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej, konieczne jest natychmiastowe przerwanie stosowania leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Lekarze powinni pamiętać, że objawy alergiczne mogą wystąpić ponownie nawet po zakończeniu leczenia objawowego.⁴

Zaburzenia czynności wątroby

Ponieważ wątroba jest głównym narządem uczestniczącym w eliminacji azytromycyny, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby.⁵

Podczas stosowania azytromycyny opisywano przypadki:⁶

• Piorunującego zapalenia wątroby – mogącego prowadzić do zagrażającej życiu niewydolności wątroby
• Zaburzeń czynności wątroby
• Zapalenia wątroby
• Żółtaczki cholestatycznej
• Martwicy wątroby
• Niewydolności wątroby – w niektórych przypadkach zakończonej zgonem

Należy pamiętać, że u niektórych pacjentów z uszkodzeniem wątroby po azytromycynie mogły wcześniej występować choroby wątroby lub mogli oni stosować inne leki o działaniu hepatotoksycznym.⁷

Należy natychmiast przerwać stosowanie azytromycyny, jeśli wystąpią objawy przedmiotowe i podmiotowe zapalenia wątroby.⁸

Szczególnie ważne jest obserwowanie następujących objawów zaburzeń czynności wątroby:⁹

• Szybki rozwój astenii (osłabienia) połączonej z żółtaczką
• Ciemne zabarwienie moczu
• Skłonność do krwawień
• Encefalopatia wątrobowa

W przypadku wystąpienia powyższych objawów należy natychmiast wykonać badania czynności wątroby. Jeśli potwierdzą one zaburzenia czynności wątroby, stosowanie azytromycyny należy przerwać.¹⁰

Przerostowe zwężenie odźwiernika u niemowląt

U noworodków leczonych azytromycyną (do 42. dnia życia) notowano wystąpienie przerostowego zwężenia odźwiernika u niemowląt (IHPS, ang. infantile hypertrophic pyloric stenosis). Rodzice lub opiekunowie powinni zostać poinformowani o konieczności kontaktu z lekarzem, jeśli u dziecka podczas karmienia wystąpią wymioty lub nerwowość.¹¹

Interakcja z alkaloidami sporyszu

U pacjentów otrzymujących pochodne ergotaminy jednoczesne stosowanie niektórych antybiotyków makrolidowych może przyspieszyć wystąpienie objawów zatrucia sporyszem. Choć brak bezpośrednich danych dotyczących interakcji między alkaloidami sporyszu a azytromycyną, ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia sporyszem nie należy jednocześnie stosować azytromycyny i pochodnych alkaloidów sporyszu.¹²

Ryzyko nadkażeń

Podobnie jak w przypadku każdego antybiotyku, zaleca się obserwację pacjenta pod kątem objawów nadkażenia drobnoustrojami opornymi na działanie leku, w tym zakażeń grzybiczych.¹³

Biegunka związana z Clostridium difficile

Podczas stosowania prawie każdego antybiotyku, w tym azytromycyny, odnotowano przypadki biegunki związanej z Clostridium difficile (CDAD, ang. Clostridium difficile associated diarrhoea). Nasilenie objawów może wahać się od lekkiej biegunki do zapalenia okrężnicy zakończonego zgonem.¹⁴

Stosowanie antybiotyków zmienia prawidłową florę bakteryjną jelita grubego, co może prowadzić do nadmiernego wzrostu C. difficile. Bakterie C. difficile wytwarzają toksyny A i B, które przyczyniają się do rozwoju CDAD. Szczepy C. difficile produkujące hipertoksynę powodują zwiększoną zachorowalność i śmiertelność, gdyż zakażenia te mogą być oporne na leczenie przeciwbakteryjne i niekiedy wymagać chirurgicznego wycięcia okrężnicy.¹⁵

Wystąpienie CDAD należy rozważyć u każdego pacjenta, u którego pojawi się biegunka po zastosowaniu antybiotyku. Konieczne jest dokładne zebranie wywiadu, ponieważ CDAD może wystąpić nawet po upływie ponad dwóch miesięcy od zakończenia antybiotykoterapii.¹⁶

W przypadku rozpoznania CDAD przeciwwskazane jest podawanie leków hamujących perystaltykę jelit.¹⁷

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego < 10 ml/min) obserwowano zwiększenie o 33% całkowitego wpływu azytromycyny na organizm. Z tego względu u tych pacjentów należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku.¹⁸

Wydłużenie odstępu QT

Podczas leczenia azytromycyną (podobnie jak w przypadku innych makrolidów) obserwowano wydłużenie czasu repolaryzacji serca i odstępu QT, co wiąże się z ryzykiem rozwoju zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes.¹⁹

Takie zaburzenia mogą zwiększać ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, prowadzących niekiedy do zatrzymania akcji serca i zgonu. Z tego powodu azytromycynę należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów ze stanami sprzyjającymi arytmii, zwłaszcza u kobiet i osób w podeszłym wieku.²⁰

Szczególnie narażeni są pacjenci:²¹

• Z wrodzonym lub potwierdzonym nabytym wydłużeniem odstępu QT
• Jednocześnie przyjmujący inne leki wydłużające odstęp QT, takie jak:
  • Leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna i prokainamid) i klasy III (dofetylid, amiodaron, sotalol)
  • Cyzapryd
  • Terfenadyna
  • Leki przeciwpsychotyczne, np. pimozyd
  • Leki przeciwdepresyjne, np. cytalopram
  • Fluorochinolony, np. moksyfloksacyna i lewofloksacyna
  • Hydroksychlorochina
• Z zaburzeniami elektrolitowymi, szczególnie hipokaliemią i hipomagnezemią
• Z istotną klinicznie bradykardią, zaburzeniami rytmu serca lub ciężką niewydolnością serca
• W podeszłym wieku – ta grupa pacjentów może być bardziej podatna na związane ze stosowaniem leku zmiany w długości odstępu QT

Miastenia

U pacjentów leczonych azytromycyną odnotowano zarówno zaostrzenie objawów miastenii u osób chorujących na tę chorobę, jak i pojawienie się nowych przypadków zespołu miastenicznego.²²

Zakażenia Mycobacterium avium

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności azytromycyny w zapobieganiu lub leczeniu zakażenia kompleksem Mycobacterium avium (MAC) u dzieci.²³

Zapalenie gardła i migdałków

W leczeniu zapalenia gardła i migdałków podniebiennych wywołanego przez Streptococcus pyogenes oraz w zapobieganiu ostrej gorączce reumatycznej, lekiem pierwszego wyboru jest zwykle penicylina. Choć azytromycyna jest skuteczna w leczeniu zakażeń gardła wywołanych przez paciorkowce, nie przeprowadzono badań potwierdzających jej skuteczność w zapobieganiu ostrej gorączce reumatycznej.²⁴

Choroby przenoszone drogą płciową

Podczas leczenia chorób przenoszonych drogą płciową należy upewnić się, czy u pacjenta nie współistnieje zakażenie Treponema pallidum (kiła).²⁵

Długotrwałe stosowanie

Brak danych na temat bezpieczeństwa i skuteczności azytromycyny stosowanej długotrwale w wymienionych wskazaniach. W przypadku szybko nawracających zakażeń, należy rozważyć leczenie innym lekiem przeciwbakteryjnym.²⁶

Zaburzenia neurologiczne i psychiczne

Należy zachować ostrożność podczas stosowania azytromycyny u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi lub psychicznymi.²⁷

Zakażone rany oparzeniowe

Nie należy stosować azytromycyny w leczeniu zakażonych ran oparzeniowych.²⁸

Informacje związane z substancjami pomocniczymi

Lek zawiera laktozę jednowodną, dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁹

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, więc uznaje się go za praktycznie „wolny od sodu”.³⁰