Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania erytromycyny

Przed rozpoczęciem terapii erytromycyną konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego odnośnie występowania w przeszłości reakcji nadwrażliwości na erytromycynę, inne antybiotyki makrolidowe lub jakiekolwiek inne alergeny. W przypadku pojawienia się objawów nadwrażliwości podczas leczenia, należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie postępowanie objawowe. ¹

Reakcje alergiczne i nadwrażliwość

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków makrolidowych, podczas terapii erytromycyną notowano rzadkie przypadki ciężkich reakcji alergicznych, w tym ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP). W razie wystąpienia objawów alergicznych konieczne jest odstawienie leku i wprowadzenie odpowiedniego leczenia. Należy pamiętać, że objawy alergiczne mogą nawracać po przerwaniu terapii objawowej. ²

Zaburzenia czynności wątroby

Erytromycyna wymaga zachowania szczególnej ostrożności u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby lub u osób przyjmujących jednocześnie leki o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym. W przypadku terapii długoterminowej zaleca się regularną kontrolę parametrów czynności wątroby. ³

Stosowanie u kobiet w ciąży z kiłą

Erytromycyna stosowana u kobiet ciężarnych nie osiąga stężeń terapeutycznych w organizmie płodu. W przypadku leczenia kiły u kobiet ciężarnych za pomocą erytromycyny stosowanej doustnie, zaleca się podanie penicyliny noworodkowi po urodzeniu. ⁴

Miastenia

Erytromycyna podawana pacjentom z miastenią może powodować nasilenie objawów choroby, dlatego należy zachować szczególną ostrożność w tej grupie pacjentów. ⁵

Biegunka i rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy

W przypadku wystąpienia w trakcie lub po zakończeniu leczenia (nawet do 2 miesięcy po terapii) ciężkiej i uporczywej biegunki, należy rozważyć możliwość rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy, najczęściej wywoływanego przez Clostridioides difficile (CDAD). W takiej sytuacji należy:

• Natychmiast przerwać podawanie erytromycyny
• Wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne
• Unikać stosowania leków hamujących perystaltykę, które są przeciwwskazane w tej sytuacji klinicznej

⁶

Ryzyko nadkażeń

Długotrwałe stosowanie antybiotyków, w tym erytromycyny, może prowadzić do nadmiernego rozwoju bakterii i grzybów niewrażliwych na lek. W przypadku pojawienia się nowego zakażenia bakteryjnego lub grzybiczego podczas terapii erytromycyną, należy natychmiast odstawić lek i zastosować odpowiednie leczenie. ⁷

Zdarzenia sercowo-naczyniowe

U pacjentów leczonych antybiotykami makrolidowymi, w tym erytromycyną, obserwowano występowanie wydłużenia odstępu QT, co może prowadzić do zaburzeń repolaryzacji serca i zwiększać ryzyko rozwoju częstoskurczu komorowego oraz zaburzeń rytmu typu torsades de pointes. W niektórych przypadkach odnotowano zgony. ⁸

Erytromycynę należy stosować ze szczególną ostrożnością u następujących grup pacjentów:

• Pacjenci z chorobą wieńcową, ciężką niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia lub klinicznie istotną bradykardią – ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
• Osoby przyjmujące jednocześnie inne produkty lecznicze mogące powodować wydłużenie odstępu QT – ze względu na możliwe interakcje i nasilenie działań niepożądanych

⁹

Pacjenci w podeszłym wieku mogą wykazywać zwiększoną podatność na działania niepożądane erytromycyny związane z wpływem na odstęp QT. ¹⁰

Badania epidemiologiczne dotyczące ryzyka wystąpienia niepożądanych skutków sercowo-naczyniowych podczas stosowania makrolidów dostarczają niejednoznacznych wyników. W niektórych badaniach obserwacyjnych stwierdzono rzadkie, krótkotrwałe ryzyko wystąpienia częstoskurczu, zawału mięśnia sercowego oraz zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych związanych ze stosowaniem makrolidów, w tym erytromycyny. Przy przepisywaniu erytromycyny należy rozważyć zarówno potencjalne ryzyko, jak i spodziewane korzyści terapeutyczne. ¹¹

Zwężenie odźwiernika u dzieci

Po zastosowaniu erytromycyny u niemowląt zgłaszano przypadki przerostowego zwężenia odźwiernika (IHPS). Badania epidemiologiczne, w tym metaanalizy, wykazały 2-3 krotny wzrost ryzyka wystąpienia IHPS po ekspozycji na erytromycynę w okresie niemowlęcym. Ryzyko to jest największe w przypadku narażenia na erytromycynę w pierwszych 14 dniach życia. Dostępne dane wskazują, że ryzyko wynosi wówczas 2,6% (95% CI: 1,5-4,2%), podczas gdy w populacji ogólnej ryzyko IHPS szacuje się na 0,1-0,2%. ¹²

Należy rozważyć, czy korzyści wynikające ze stosowania erytromycyny u niemowląt przewyższają potencjalne ryzyko rozwoju IHPS, szczególnie w przypadku schorzeń o wysokiej śmiertelności lub zachorowalności (takich jak krztusiec czy chlamydioza). Rodzice powinni otrzymać informację, aby niezwłocznie skontaktowali się z lekarzem w przypadku wystąpienia u dziecka wymiotów lub drażliwości podczas karmienia. ¹³

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Erythromycinum TZF zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”. ¹⁴