zapobieganie zapaleniu wsierdzia u osób poddawanych zabiegom stomatologicznym
Wskazanie

Zapobieganie zapaleniu wsierdzia u osób poddawanych zabiegom stomatologicznym to istotny element profilaktyki w grupie pacjentów wysokiego ryzyka. Zapalenie wsierdzia to zakażenie błony wyściełającej wewnętrzną powierzchnię serca, które może wystąpić, gdy bakterie z jamy ustnej przedostaną się do krwioobiegu podczas zabiegów stomatologicznych. Szczególnie narażeni są pacjenci z wrodzonymi wadami serca, po wszczepieniu sztucznych zastawek, po przebytym zapaleniu wsierdzia lub z innymi chorobami strukturalnymi serca.

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi, profilaktyczna antybiotykoterapia zalecana jest wyłącznie w grupie wysokiego ryzyka przed zabiegami inwazyjnymi, takimi jak ekstrakcje zębów, zabiegi na dziąsłach czy procedury endodontyczne. Najczęściej stosowanym antybiotykiem jest amoksycylina (np. Amotaks, Duomox, Ospamox) w jednorazowej dawce 2g podawanej doustnie 30-60 minut przed zabiegiem. U pacjentów uczulonych na penicyliny stosuje się klindamycynę (np. Dalacin C, Klimicin) lub azytromycynę (np. Azibiot, Sumamed, Azithromycin).

W Polsce dostępne są również preparaty łączone zawierające amoksycylinę z kwasem klawulanowym (np. Augmentin, Amoksiklav, Taromentin), które mogą być stosowane w szczególnych przypadkach. Warto zaznaczyć, że w przypadku pacjentów przyjmujących już antybiotyki z innych powodów, należy rozważyć wybór antybiotyku z innej grupy niż ten przyjmowany na co dzień.

Największą trudnością w zapobieganiu zapaleniu wsierdzia jest właściwa identyfikacja pacjentów wymagających profilaktyki, gdyż aktualne wytyczne znacznie zawęziły grupę osób kwalifikujących się do tego postępowania. Kolejnym wyzwaniem jest odpowiedni timing podania antybiotyku oraz edukacja pacjentów odnośnie znaczenia profilaktyki. Problemem może być również ryzyko rozwijania się oporności bakterii na antybiotyki przy ich nadużywaniu, dlatego tak istotne jest ścisłe przestrzeganie aktualnych rekomendacji towarzystw kardiologicznych i stomatologicznych.

Kluczowe znaczenie ma także utrzymywanie dobrej higieny jamy ustnej i regularne wizyty stomatologiczne, które zmniejszają ryzyko bakteriemii nawet podczas codziennych czynności jak szczotkowanie zębów. U pacjentów z grupy wysokiego ryzyka lekarz prowadzący powinien wystawić odpowiednie zaświadczenie informujące o konieczności stosowania profilaktyki, które pacjent może przedstawić stomatologowi.