hepatotoksyczne działanie paracetamolu

Hepatotoksyczne działanie paracetamolu to zjawisko uszkodzenia wątroby wywołane przez toksyczne metabolity tego popularnego leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego. W dawkach terapeutycznych paracetamol jest metabolizowany głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym i siarkowym, a jedynie niewielka część (około 5-10%) ulega przemianie przy udziale cytochromu P450 (głównie CYP2E1) do reaktywnego metabolitu N-acetylo-p-benzochinoiminy (NAPQI).

W warunkach prawidłowych NAPQI jest szybko neutralizowany przez wiązanie z glutationem wątrobowym. Jednak w przypadku przedawkowania paracetamolu lub przy współistniejących czynnikach ryzyka (przewlekłe spożywanie alkoholu, głodzenie, stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe) dochodzi do wyczerpania zapasów glutationu. Niezwiązany NAPQI reaguje z białkami hepatocytów, prowadząc do ich uszkodzenia i martwicy, głównie w strefie centrolobularnej.

Klinicznie hepatotoksyczność paracetamolu może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się jako pełnoobjawowa niewydolność wątroby. W pierwszej fazie (12-24h po spożyciu) występują niespecyficzne objawy jak nudności i wymioty. W drugiej fazie (24-72h) mogą pojawić się ból w prawym podżebrzu i nieprawidłowości w badaniach biochemicznych (wzrost aktywności aminotransferaz). Trzecia faza (72-96h) to szczyt uszkodzenia wątroby z możliwą niewydolnością narządu i encefalopatią wątrobową.

W leczeniu stosuje się N-acetylocysteinę (NAC), która stanowi źródło grup sulfhydrylowych do syntezy glutationu. Największą skuteczność wykazuje podana w ciągu pierwszych 8-10 godzin od przedawkowania paracetamolu. Schemat leczenia obejmuje dawkę nasycającą i podtrzymującą, zwykle przez 20-72 godziny, w zależności od ciężkości zatrucia i odpowiedzi klinicznej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibuprofen/Paracetamol Mylan 200 mg + 500 mg

Produkt Ibuprofen/Paracetamol Mylan zawiera 200 mg ibuprofenu oraz 500 mg paracetamolu w formie tabletek powlekanych, z zastosowaniem technologii umożliwiającej jednoczesne uwalnianie obu substancji czynnych. Ibuprofen wykazuje szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego, z wykrywalnością w osoczu już po 5 minutach i osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) w ciągu 1-2 godzin na czczo. Podanie z posiłkiem opóźnia Tmax o około 25 minut, nie wpływając istotnie na biodostępność. Ibuprofen wiąże się w znacznym stopniu z białkami osocza, przenika do płynu maziowego oraz do mleka kobiecego w bardzo niskich stężeniach. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, a eliminacja odbywa się przez nerki, z okresem półtrwania około 2 godzin. Paracetamol charakteryzuje się szybkim wchłanianiem, z Tmax wynoszącym 0,5-0,67 godziny na czczo, a podanie z pokarmem opóźnia Tmax o około 55 minut bez zmiany biodostępności. Wiązanie z białkami osocza jest nieistotne przy dawkach terapeutycznych. Paracetamol ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie do metabolitów sprzężonych, z okresem półtrwania około 3 godzin, a eliminacja odbywa się przez nerki.
biodostępność, biotransformacja w wątrobie, dawka pojedyncza, dawka terapeutyczna, dostępność biologiczna, działanie terapeutyczne, hepatotoksyczne działanie paracetamolu, ibuprofen i paracetamol, interakcja farmakokinetyczna, kwas glukuronowy i siarkowy, maksymalne stężenie, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, oksydaza wątrobowa, płyn maziowy, pochodna hydroksylowana, profil farmakokinetyczny, przedawkowanie paracetamolu, przenikanie do mleka kobiecego, sprzężenie z glutationem, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie przez nerki
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Panadol Extra

Panadol Extra zawiera 500 mg paracetamolu oraz 65 mg kofeiny, co wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek, niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej lub reduktazy methemoglobinowej. Istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania innych preparatów zawierających paracetamol ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, która może prowadzić do niewydolności wątroby, konieczności przeszczepu lub zgonu. Szczególnie narażone są osoby z chorobami wątroby, regularnie spożywające alkohol oraz niedożywione, u których ryzyko uszkodzenia wątroby jest znacznie zwiększone. Ponadto, pacjenci z obniżonym poziomem glutationu, np. ciężko niedożywieni, chorzy na anoreksję, z niskim BMI lub posocznicą, są bardziej podatni na toksyczne działanie paracetamolu i rozwój kwasicy metabolicznej.
5-oksoprolina w moczu, anoreksja, choroba wątroby, flukloksacylina, glutation, HAGMA, hemoglobina, hepatotoksyczne działanie paracetamolu, hepatotoksyczność, kofeina, kwasica metaboliczna, kwasica metaboliczna z dużą luką anionową, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobinowej, niewydolność wątroby, niewydolność wątroby i nerek, paracetamol, posocznica, przedawkowanie, przeszczep narządu, przewlekły alkoholizm, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, transport tlenu, zaburzenia czynności nerek
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apap Extra

Produkt leczniczy APAP Extra, zawierający 500 mg paracetamolu i 65 mg kofeiny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby, nadużywających alkoholu oraz w stanie głodzenia. Podczas terapii należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu, co znacząco zwiększa ryzyko uszkodzenia hepatocytów. Dodatkowo, u pacjentów z niewydolnością nerek, astmą oskrzelową, nadczynnością tarczycy oraz zaburzeniami snu (zwłaszcza bezsennością) konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane kofeiny oraz kumulację metabolitów paracetamolu.
5-oksoprolina w moczu, astma oskrzelowa, bezsenność, ciężkie zaburzenia czynności nerek, dysfagia, flukloksacylina, funkcja wątroby, HAGMA, hepatotoksyczne działanie paracetamolu, hepatotoksyczność, kofeina, kwasica metaboliczna z dużą luką anionową, nadczynność gruczołu tarczowego, niedobór glutationu, niedożywienie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, paracetamol, posocznica, toksyczny wpływ na wątrobę, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia snu

hepatotoksyczne działanie paracetamolu

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Ibuprofen/Paracetamol Mylan 200 mg + 500 mg

Specjalne ostrzeżenia – Panadol Extra

Specjalne ostrzeżenia – Apap Extra