samoistne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej
Samoistne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej (SCAD – Spontaneous Coronary Artery Dissection) to rzadka, ale potencjalnie zagrażająca życiu przyczyna ostrego zespołu wieńcowego, występująca najczęściej u osób bez klasycznych czynników ryzyka choroby wieńcowej. Charakteryzuje się rozwarstwieniem ściany tętnicy wieńcowej, co prowadzi do utworzenia fałszywego światła naczynia i zmniejszenia przepływu krwi przez tętnicę.
SCAD występuje przeważnie u kobiet (80-90% przypadków), szczególnie w wieku rozrodczym, często w związku z ciążą lub okresem okołoporodowym. Do czynników ryzyka należą: dysplazja włóknisto-mięśniowa, choroby tkanki łącznej, stany zapalne naczyń, ekstremalne wysiłki fizyczne oraz silny stres emocjonalny. Patofizjologicznie rozwarstwienie może powstać wskutek pierwotnego pęknięcia błony wewnętrznej (intima) lub krwawienia z vasa vasorum.
Objawy kliniczne obejmują typowy ból dławicowy, a diagnostyka opiera się głównie na koronarografii, uzupełnionej o obrazowanie wewnątrznaczyniowe (IVUS, OCT). W przeciwieństwie do miażdżycowej choroby wieńcowej, leczenie SCAD często polega na postępowaniu zachowawczym – interwencje przezskórne są trudniejsze technicznie i obarczone wyższym ryzykiem powikłań. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, choć ryzyko nawrotu ocenia się na 10-30% w ciągu 5 lat.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wieńcowa – Leczenie
Leczenie choroby wieńcowej opiera się na kompleksowej terapii obejmującej modyfikację stylu życia, farmakoterapię oraz procedury rewaskularyzacyjne. Kluczowe zalecenia lifestyle’owe to zaprzestanie palenia, regularna aktywność fizyczna (≥150 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo), dieta śródziemnomorska, kontrola masy ciała, ograniczenie alkoholu oraz redukcja stresu. Farmakoterapia obejmuje niskodawkowy kwas acetylosalicylowy (ASA 75-100 mg/dobę) w prewencji wtórnej, podwójną terapię przeciwpłytkową (DAPT) po PCI przez 6-12 miesięcy, statyny z celem LDL <100 mg/dl (2,59 mmol/l) lub <70 mg/dl (1,8 mmol/l) u pacjentów bardzo wysokiego ryzyka, beta-adrenolityki, inhibitory ACE lub ARB, blokery kanałów wapniowych, azotany oraz ranolazynę w wybranych przypadkach. Procedury rewaskularyzacyjne obejmują PCI ze stentami uwalniającymi leki (DES) oraz CABG, preferowane u pacjentów z chorobą wielonaczyniową, zwężeniem pnia lewej tętnicy wieńcowej lub cukrzycą, z okresem rekonwalescencji 6-12 tygodni. Hybrydowa rewaskularyzacja łączy elementy obu metod.
angiogeneza, angioplastyka wieńcowa, antagonista receptora angiotensyny II, aterektomia, azotan, beta-adrenolityk, bloker kanału wapniowego, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, dieta śródziemnomorska, dławica mikronaczyniowa, dławica naczynioskurczowa, dławica piersiowa, ezetymib, hybrydowa rewaskularyzacja wieńcowa, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor ACE, inhibitor PCSK9, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, mezenchymalna komórka macierzysta, nitrogliceryna, podwójna terapia przeciwpłytkowa, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przezskórna interwencja wieńcowa, ranolazyna, rehabilitacja kardiologiczna, samoistne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, statyna, stent uwalniający lek, terapia komórkowa, zawał serca