system inkretynowy
System inkretynowy to grupa hormonów i receptorów biorących udział w regulacji gospodarki węglowodanowej organizmu. Kluczowymi hormonami tego systemu są GLP-1 (glukagonopodobny peptyd-1) oraz GIP (glukozozależny peptyd insulinotropowy), wydzielane przez komórki jelitowe w odpowiedzi na spożycie pokarmu.
Główną funkcją systemu inkretynowego jest nasilenie wydzielania insuliny w odpowiedzi na glukozę przyjętą drogą doustną, co określa się jako „efekt inkretynowy”. U pacjentów z cukrzycą typu 2 obserwuje się osłabienie tego efektu, co przyczynia się do hiperglikemii. Hormony inkretynowe zwiększają syntezę i wydzielanie insuliny, hamują wydzielanie glukagonu, spowalniają opróżnianie żołądka oraz zmniejszają łaknienie.
Zrozumienie roli systemu inkretynowego doprowadziło do opracowania dwóch klas leków stosowanych w terapii cukrzycy typu 2: agonistów receptora GLP-1 (np. semaglutyd, liraglutyd) oraz inhibitorów DPP-4 (np. sitagliptyna, wildagliptyna), które zapobiegają degradacji endogennych inkretyn. Najnowsze badania wskazują również na potencjalne korzyści z modulacji systemu inkretynowego w leczeniu otyłości oraz chorób sercowo-naczyniowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sytagliptyna – Właściwości farmakodynamiczne
Sytagliptyna jest doustnym inhibitorem DPP-4, który selektywnie hamuje enzym odpowiedzialny za szybki rozkład inkretyn, takich jak GLP-1 i GIP, co prowadzi do zwiększenia ich aktywnych form w osoczu. Mechanizm działania sytagliptyny opiera się na zależnym od glukozy zwiększeniu wydzielania insuliny oraz zmniejszeniu sekrecji glukagonu, co skutkuje poprawą kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2. W badaniach klinicznych wykazano, że sytagliptyna obniża stężenie HbA1c, glukozy na czczo oraz po posiłku, bez zwiększania ryzyka hipoglikemii i przy braku przyrostu masy ciała. W porównaniu z glipizydem, sytagliptyna wykazała podobną skuteczność w redukcji HbA1c (-0,7% przy wyjściowym poziomie około 7,5%), ale z korzystniejszym profilem masy ciała (-1,5 kg vs +1,1 kg) oraz niższą częstością hipoglikemii (4,9% vs 32,0%).
agonista PPARγ, analog amyliny, analog GLP-1, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca typu 2, cykliczny AMP, glipizyd, glukagon, glukagonopodobny peptyd-1, glukoneogeneza wątrobowa, glukoza na czczo, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, homeostaza glukozy, hormony inkretynowe, inhibitor alfaglukozydazy, inhibitor DPP-4, insulinoterapia, komórki alfa trzustki, komórki beta trzustki, lek hipoglikemizujący, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, pochodna sulfonylomocznika, polipeptyd insulinotropowy, proinsulina, system inkretynowy, test tolerancji glukozy, udar mózgu, uwalnianie insuliny, wskaźnik HOMA-β, wychwyt glukozy, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lonamo 50 mg
Sytagliptyna, aktywny składnik preparatu Lonamo, jest silnym i selektywnym inhibitorem dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), stosowanym w terapii cukrzycy typu 2. Mechanizm działania opiera się na zwiększeniu stężenia aktywnych inkretyn – GLP-1 i GIP – co prowadzi do glukozozależnego wzrostu wydzielania insuliny oraz hamowania sekrecji glukagonu, skutkując poprawą kontroli glikemii i obniżeniem HbA1c oraz glukozy na czczo i po posiłku. W przeciwieństwie do pochodnych sulfonylomocznika, sytagliptyna nie wywołuje hipoglikemii, gdyż jej działanie jest zależne od podwyższonego stężenia glukozy, a GLP-1 nie zaburza fizjologicznej odpowiedzi glukagonu na hipoglikemię. W stężeniach terapeutycznych lek nie hamuje enzymów DPP-8 i DPP-9, co podkreśla jego wysoką selektywność i bezpieczeństwo farmakodynamiczne.
ataksja, biosynteza insuliny, cukrzyca typu 2, dipeptydylopeptydaza 4, dysfagia, genotoksyczność, glukagonopodobny peptyd-1, glukozozależność, hemoglobina glikowana, hepatotoksyczność, hipoglikemia, homeostaza glukozy, inhibitor DPP-4, komórki alfa trzustki, komórki beta trzustki, kontrola glikemii, lek hipoglikemizujący, płodność, pochodna sulfonylomocznika, polipeptyd insulinotropowy, potencjał rakotwórczy, rak wątroby, synteza insuliny, system inkretynowy, sytagliptyna, toksyczność matczyna, wychwyt glukozy, wydzielanie glukagonu, wytwarzanie glukozy, zwyrodnienie mięśni