Właściwości farmakodynamiczne

Erytromycyna jest antybiotykiem należącym do grupy makrolidów, sklasyfikowanym zgodnie z kodem ATC jako J01FA01. Substancja ta znajduje zastosowanie w grupie farmakoterapeutycznej leków przeciwbakteryjnych do stosowania ogólnego, a dokładniej antybiotyków makrolidowych. ¹

Mechanizm działania

Podstawowym mechanizmem działania erytromycyny jest efekt bakteriostatyczny, który wynika z jej zdolności do hamowania biosyntezy białek w komórkach bakteryjnych. Proces ten zachodzi poprzez specyficzne wiązanie się antybiotyku z podjednostką 50S rybosomu bakteryjnego, co prowadzi do zahamowania syntezy białek niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania i namnażania się drobnoustrojów. ²

Spektrum przeciwbakteryjne

Erytromycyna charakteryzuje się szerokim spektrum aktywności przeciwbakteryjnej, obejmującym zarówno bakterie Gram-dodatnie, jak i niektóre bakterie Gram-ujemne. Badania in vitro wykazały skuteczność tego antybiotyku wobec następujących drobnoustrojów:

Aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich

• Listeria monocytogenes – patogen odpowiedzialny za listeriozę, niebezpieczną zwłaszcza dla pacjentów z obniżoną odpornością
• Corynebacterium diphtheriae – czynnik etiologiczny błonicy
• Staphylococcus spp. – grupa obejmująca różne gatunki gronkowców, w tym szczepy odpowiedzialne za zakażenia skóry i tkanek miękkich
• Streptococcus spp. – w tym paciorkowce grupy A wywołujące zapalenie gardła, a także Enterococcus spp. – bakterie mogące powodować zakażenia układu moczowego i bakteriemię

³

Aktywność wobec bakterii Gram-ujemnych

• Neisseria meningitidis – dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, wywołująca zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz posocznicę
• Neisseria gonorrhoeae – czynnik etiologiczny rzeżączki
• Legionella pneumophila – bakteria odpowiedzialna za legionelozę, w tym chorobę legionistów
• Moraxella catarrhalis – patogen związany z infekcjami dróg oddechowych
• Bordetella pertussis – czynnik wywołujący krztusiec
• Campylobacter spp. – bakterie powodujące zakażenia przewodu pokarmowego

⁴

Aktywność wobec innych patogenów

• Mycoplasma pneumoniae – patogen atypowy wywołujący zapalenie płuc
• Ureaplasma urealyticum – drobnoustrój związany z zakażeniami układu moczowo-płciowego
• Treponema pallidum – krętki wywołujące kiłę
• Chlamydia spp. – patogeny wewnątrzkomórkowe związane z zakażeniami dróg oddechowych i układu moczowo-płciowego
• Clostridium spp. – beztlenowe laseczki, w tym gatunki wywołujące zakażenia ran i martwicę tkanek

⁵

Ograniczenia aktywności przeciwdrobnoustrojowej

Należy zaznaczyć, że skuteczność erytromycyny wobec Haemophilus influenzae jest ograniczona i obserwowana jedynie przy zastosowaniu wysokich stężeń leku. To bakteria Gram-ujemna odpowiedzialna za infekcje dróg oddechowych, zapalenie ucha środkowego czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. ⁶

Bardzo istotnym ograniczeniem działania erytromycyny jest jej całkowity brak skuteczności w zwalczaniu zakażeń wywołanych przez:

• Grzyby – w tym drożdżaki z rodzaju Candida
• Wirusy – niezależnie od rodzaju wirusów
• Drożdżaki – patogeny grzybicze

⁷