Specjalne ostrzeżenia
AzitroLEK

AzitroLEK (azytromycyna w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym obrzęku naczynioruchowego, anafilaksji oraz poważnych reakcji skórnych takich jak AGEP, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka (TEN) i DRESS. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednią terapię. U pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby istnieje ryzyko piorunującego zapalenia wątroby, które może prowadzić do niewydolności wątroby; objawy takie jak żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, skłonność do krwawień czy encefalopatia wątrobowa wymagają natychmiastowej diagnostyki i odstawienia leku. U noworodków do 42. dnia życia zgłaszano przerostowe zwężenie odźwiernika (IHPS), a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek (GFR < 10 ml/min) obserwowano 33% wzrost ekspozycji na azytromycynę, co wymaga ostrożności. Ponadto, azytromycyna może wywoływać wydłużenie odstępu QT i ryzyko torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z wrodzonym wydłużeniem QT, zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią lub stosujących inne leki wydłużające QT.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania AzitroLEK

Przy zalecaniu pacjentowi leczenia produktem AzitroLEK (azytromycyna w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej), należy uwzględnić szereg istotnych kwestii związanych z bezpieczeństwem stosowania tego antybiotyku. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz zalecanych środków ostrożności.1

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Podczas stosowania azytromycyny, podobnie jak przy innych antybiotykach makrolidowych, obserwowano rzadkie przypadki ciężkich reakcji alergicznych. Należy poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego zgłoszenia objawów reakcji alergicznej. Do poważnych reakcji nadwrażliwości należą:2

W przebiegu niektórych reakcji alergicznych na azytromycynę może dojść do nawrotu objawów po zakończeniu leczenia objawowego, co wymaga dłuższego okresu obserwacji pacjenta. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie.3

Zaburzenia czynności wątroby

Ponieważ wątroba jest głównym narządem uczestniczącym w eliminacji azytromycyny, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby. W trakcie stosowania azytromycyny zgłaszano przypadki piorunującego zapalenia wątroby, które mogą prowadzić do zagrażającej życiu niewydolności wątroby.4

Należy natychmiast przerwać stosowanie azytromycyny, jeśli u pacjenta wystąpią objawy zaburzeń czynności wątroby, takie jak:5

W takich przypadkach należy natychmiast wykonać testy lub badania oceniające czynność wątroby. Wśród zgłaszanych działań niepożądanych związanych z wątrobą występowały: zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna, martwica wątroby i niewydolność wątroby, niektóre z nich zakończone zgonem.6

Przerostowe zwężenie odźwiernika u niemowląt (IHPS)

Podczas stosowania azytromycyny u noworodków (leczenie do 42. dnia życia) zgłaszano przypadki przerostowego zwężenia odźwiernika u niemowląt (IHPS). Należy poinformować rodziców i opiekunów o konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem, jeśli u dziecka podczas karmienia występują wymioty lub nerwowość.7

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego

W związku ze stosowaniem antybiotyków makrolidowych zgłaszano przypadki rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Takie rozpoznanie należy rozważyć u pacjentów, u których po rozpoczęciu leczenia azytromycyną wystąpi biegunka.8

Interakcje z pochodnymi alkaloidów sporyszu

U pacjentów otrzymujących pochodne alkaloidów sporyszu jednoczesne stosowanie niektórych antybiotyków makrolidowych może przyspieszyć wystąpienie objawów zatrucia sporyszem. Ze względu na teoretyczną możliwość interakcji, nie należy jednocześnie stosować azytromycyny i pochodnych alkaloidów sporyszu, pomimo braku dostępnych danych dotyczących takich interakcji.9

Nadkażenia i oporność bakteryjna

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, należy obserwować, czy u pacjenta nie występują objawy nadkażenia opornymi drobnoustrojami, w tym grzybami.10

Między azytromycyną a innymi antybiotykami makrolidowymi (erytromycyną, klarytromycyną, roksytromycyną), a także likozamidami i streptograminą B występuje oporność krzyżowa (fenotyp MLSB). Nie zaleca się jednoczesnego stosowania kilku produktów leczniczych z tej samej lub pokrewnej grupy leków przeciwbakteryjnych.11

Biegunka związana z zakażeniem Clostridioides difficile

Podczas stosowania prawie wszystkich antybiotyków, w tym azytromycyny, notowano występowanie biegunki wywołanej przez Clostridioides difficile (CDAD) o różnym nasileniu – od łagodnej biegunki do zapalenia okrężnicy zakończonego zgonem. Stosowanie leków przeciwbakteryjnych zaburza prawidłową florę bakteryjną jelita grubego, co może prowadzić do nadmiernego wzrostu C. difficile.12

Bakterie C. difficile wytwarzają toksyny A i B, które przyczyniają się do rozwoju CDAD. Szczepy wytwarzające hipertoksynę mogą powodować zakażenia oporne na leczenie przeciwbakteryjne, zwiększając chorobowość i umieralność. W skrajnych przypadkach może być konieczne chirurgiczne wycięcie okrężnicy.13

Rozpoznanie CDAD należy rozważyć u każdego pacjenta, u którego wystąpi biegunka po zastosowaniu antybiotyku. Ważne jest dokładne zebranie wywiadu, ponieważ CDAD może wystąpić nawet po upływie ponad dwóch miesięcy od zastosowania antybiotyku.14

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR < 10 ml/min) obserwowano zwiększenie o 33% całkowitego wpływu azytromycyny na organizm, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności w tej grupie pacjentów.15

Zdarzenia sercowo-naczyniowe

Podczas leczenia antybiotykami makrolidowymi, w tym azytromycyną, obserwowano wydłużenie czasu repolaryzacji serca i odstępu QT, co wiąże się z ryzykiem rozwoju zaburzeń rytmu serca i zaburzeń typu torsade de pointes.16

Azytromycynę należy stosować ostrożnie u pacjentów ze stanami sprzyjającymi wystąpieniu arytmii, szczególnie u kobiet i pacjentów w podeszłym wieku, w następujących przypadkach:17

  • Pacjenci z wrodzonym lub udokumentowanym wydłużeniem odstępu QT
  • Pacjenci przyjmujący jednocześnie inne leki wydłużające odstęp QT, takie jak:
    • Leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna i prokainamid)
    • Leki przeciwarytmiczne klasy III (dofetylid, amiodaron i sotalol)
    • Cyzapryd i terfenadyna
    • Leki przeciwpsychotyczne (np. pimozyd)
    • Leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram)
    • Fluorochinolony (np. moksyfloksacyna i lewofloksacyna)
  • Pacjenci z zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza hipokaliemią i hipomagnezemią
  • Pacjenci z istotną klinicznie bradykardią, zaburzeniami rytmu serca lub ciężką niewydolnością serca

Wyniki badań oceniających ryzyko działania niepożądanego makrolidów na układ sercowo-naczyniowy są zmienne. W niektórych badaniach obserwacyjnych stwierdzono rzadkie, krótkoterminowe ryzyko zaburzeń rytmu serca, zawału mięśnia sercowego lub zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, związane ze stosowaniem makrolidów, w tym azytromycyny. Przy przepisywaniu azytromycyny należy rozważyć zarówno te obserwacje, jak i korzyści terapeutyczne z zastosowania leku.18

Miastenia

U pacjentów leczonych azytromycyną odnotowano przypadki zaostrzenia objawów miastenii oraz nowe przypadki zespołu miastenicznego. Dlatego pacjenci z rozpoznaną miastenią powinni być uważnie monitorowani podczas leczenia azytromycyną.19

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności azytromycyny w zapobieganiu lub leczeniu zakażenia prątkami Mycobacterium avium complex u dzieci.20

Ograniczenia zastosowania w różnych typach zakażeń

AzitroLEK w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej nie jest odpowiedni do leczenia ciężkich zakażeń, w których konieczne jest szybkie uzyskanie dużego stężenia antybiotyku we krwi.21

Azytromycyna nie jest lekiem z wyboru w leczeniu empirycznym zakażeń na obszarach, gdzie częstość występowania szczepów opornych wynosi 10% lub więcej.22

Na obszarach z wysoką częstością występowania oporności na erytromycynę A należy szczególnie uwzględnić zmiany we wzorcu wrażliwości na azytromycynę i inne antybiotyki. W niektórych krajach europejskich obserwowano dużą oporność (>30%) na azytromycynę szczepów Streptococcus pneumoniae, co należy wziąć pod uwagę podczas leczenia zakażeń wywołanych przez te bakterie.30%), patrz punkt 5.1. Należy to wziąć pod uwagę podczas leczenia zakażeń wywołanych przez Streptococcus pneumoniae.”>23

Azytromycyna nie jest lekiem z wyboru w następujących zakażeniach:24

W przypadku zakażeń skóry i tkanki podskórnej główny patogen wywołujący te zakażenia, Staphylococcus aureus, jest często oporny na azytromycynę. Przed rozpoczęciem leczenia tych zakażeń azytromycyną konieczne jest przeprowadzenie badania wrażliwości.25

Azytromycyna nie jest wskazana w leczeniu zakażonych ran oparzeniowych.26

Przed rozpoczęciem leczenia chorób przenoszonych drogą płciową należy wykluczyć jednoczesne zakażenie Treponema pallidum.27

Azytromycynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi lub psychicznymi.28

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Produkty AzitroLEK, 100 mg/5 ml i AzitroLEK, 200 mg/5 ml zawierają następujące substancje pomocnicze, które mogą mieć znaczenie dla niektórych pacjentów:29

Substancja pomocnicza AzitroLEK 100 mg/5 ml AzitroLEK 200 mg/5 ml Ostrzeżenia
Sacharoza 3,82 g/5 ml 3,71 g/5 ml Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.
Aspartam (E 951) 0,030 g/5 ml 0,030 g/5 ml Jest źródłem fenyloalaniny. Brak danych klinicznych i nieklinicznych dotyczących oceny stosowania aspartamu u niemowląt poniżej 12. tygodnia życia.
Sód < 1 mmol (23 mg)/dawka < 1 mmol (23 mg)/dawka Produkt uznaje się za „wolny od sodu”.
Alkohol benzylowy do 410 nanogramów/5 ml do 410 nanogramów/5 ml Może powodować reakcje alergiczne. Związany z ryzykiem wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, w tym problemów z oddychaniem („zespół duszności”) u noworodków. Nie stosować u noworodków (do 4 tygodni). Nie stosować dłużej niż tydzień u małych dzieci (< 3 lat) ze względu na ryzyko kumulacji. Duże objętości stosować ostrożnie u osób z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz u kobiet w ciąży lub karmiących piersią (ryzyko kumulacji i toksyczności – kwasica metaboliczna).
Siarczyny do 85 nanogramów/5 ml do 85 nanogramów/5 ml Mogą rzadko powodować ciężkie reakcje nadwrażliwości i skurcz oskrzeli.

Szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość sacharozy u pacjentów z cukrzycą:30

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl