nowotwór odbytnicy
Nowotwór odbytnicy to zmiana nowotworowa rozwijająca się w końcowym odcinku przewodu pokarmowego – odbytnicy, stanowiącej ostatnie 12-15 cm jelita grubego. Najczęstszym typem histologicznym jest gruczolakorak, stanowiący ponad 95% wszystkich przypadków. W Polsce zapadalność na nowotwory odbytnicy wynosi około 6000 nowych przypadków rocznie.
Czynniki ryzyka obejmują wiek powyżej 50 lat, występowanie polipów jelita grubego, predyspozycje genetyczne (zespół Lyncha, FAP), przewlekłe choroby zapalne jelit, dietę bogatą w czerwone mięso, otyłość oraz palenie tytoniu. Objawy kliniczne to krwawienie z odbytu, zmiana rytmu wypróżnień, uczucie niepełnego wypróżnienia, bóle brzucha oraz utrata masy ciała.
Diagnostyka obejmuje badanie per rectum, kolonoskopię z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, badania obrazowe (MRI miednicy mniejszej, TK jamy brzusznej i klatki piersiowej) oraz oznaczenie markerów nowotworowych (CEA). Ocena zaawansowania opiera się na klasyfikacji TNM, uwzględniającej głębokość naciekania ściany jelita, zajęcie węzłów chłonnych i obecność przerzutów odległych.
Leczenie jest multimodalne i zależy od stopnia zaawansowania. W przypadku guzów wczesnych stosuje się leczenie chirurgiczne (resekcja przednia niska, operacja brzuszno-kroczowa), a w guzach zaawansowanych leczenie skojarzone obejmujące radioterapię przedoperacyjną lub radiochemioterapię. W przypadku choroby rozsianej stosuje się leczenie systemowe. Postęp w technikach chirurgicznych i leczeniu skojarzonym pozwolił na poprawę wyników pięcioletnich przeżyć, które w zależności od stopnia zaawansowania wynoszą od 90% (I stopień) do 15% (IV stopień).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita grubego – Epidemiologia
Rak jelita grubego (RJG) stanowi trzecią najczęstszą diagnozę nowotworową na świecie oraz drugą najczęstszą przyczynę zgonów z powodu nowotworów, z roczną zachorowalnością około 2 milionów przypadków i około 1 milionem zgonów (dane GLOBOCAN 2018). Wskaźniki standaryzowane wiekowo (ASR) globalnie wynoszą 19,7/100 000, z wyższą zachorowalnością u mężczyzn (23,6/100 000) niż u kobiet (16,3/100 000). Występuje znaczne zróżnicowanie geograficzne, z najwyższymi wskaźnikami w Australii, Nowej Zelandii, Europie i Ameryce Północnej, a najniższymi w Afryce i Azji Południowo-Centralnej. W USA przewiduje się w 2025 roku około 107 320 nowych przypadków raka okrężnicy oraz 52 900 zgonów. W ostatnich latach obserwuje się spadek zachorowalności i umieralności w krajach rozwiniętych, głównie u osób powyżej 65 roku życia, podczas gdy u osób poniżej 55 lat zachorowalność wzrasta o 1-2% rocznie, co wskazuje na narastający problem wczesnego występowania RJG (EOCRC). Czynniki ryzyka obejmują dziedziczne zespoły (FAP, zespół Lyncha), wywiad rodzinny, nieswoiste choroby zapalne jelit, ekspozycję na promieniowanie oraz czynniki środowiskowe i styl życia, takie jak otyłość, cukrzyca, spożycie czerwonego i przetworzonego mięsa, palenie tytoniu i alkohol. Profilaktycznie korzystne są NLPZ, aktywność fizyczna oraz dieta bogata w warzywa i foliany.
chemioterapia uzupełniająca, dysplazja, dysplazja wysokiego stopnia, elastyczna sigmoidoskopia, kolonoskopia, nawrót nowotworu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieswoista choroba zapalna jelit, nowotwór odbytnicy, nowotwór okrężnicy, nowotwór złośliwy, pancolitis, polipowatość, rak jelita grubego, rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością, rak okrężnicy, remisja, stadium odległe, stadium regionalne, test na krew utajoną w kale, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół Lyncha, zespół rodzinnej polipowatości gruczolakowatej - Leksykon chorób i schorzeń
Przetoka odbytniczo-pochwowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przetoka odbytniczo-pochwowa stanowi patologiczne połączenie między odbytnicą a pochwą, prowadzące do niekontrolowanego wydzielania gazów, płynnej treści jelitowej lub kału przez pochwę, co znacząco obniża jakość życia pacjentek. Objawy obejmują m.in. nieprzyjemny zapach, nawracające infekcje pochwy i dróg moczowych, krwawienia oraz ból w okolicy miednicy i podczas stosunku. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, obrazowym (MRI, TK) oraz endoskopowym. Leczenie zachowawcze, trwające zwykle 3-6 miesięcy, obejmuje antybiotykoterapię, kontrolę stanu zapalnego i pielęgnację miejsca przetoki, natomiast leczenie chirurgiczne, które jest metodą z wyboru, ma na celu usunięcie kanału przetoki i zamknięcie otworu, z zastosowaniem technik takich jak endorectal advancement flap, episioproktotomia czy przeszczepy mięśniowe. Wskazane jest także stosowanie czasowej kolostomii w przypadku dużych przetok, aby umożliwić prawidłowe gojenie.
antybiotyk, chirurg kolorektalny, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, dysfunkcja seksualna, episioproktotomia, infekcja dróg moczowych, infekcja pochwy, kolonoskopia, kolostomia, krwawienie z odbytnicy, lek przeciwzapalny, metronidazol, niedrożność jelit, nietrzymanie stolca, nowotwór odbytnicy, nowotwór pochwy, płat endorektalny, powikłanie pooperacyjne, przetoka odbytniczo-pochwowa, radiolog, radioterapia, rektoskopia, rezonans magnetyczny, stomia, technika minimalnie inwazyjna, tomografia komputerowa, uroginekolog, urolog, zakrzepica żył głębokich, zapalenie pochwy, zator płucny