Właściwości farmakodynamiczne
Garamycin 2 mg/cm2

Właściwości farmakodynamiczne leku Garamycin

Garamycin w postaci gąbki zawierającej gentamycynę należy do grupy farmakoterapeutycznej aminoglikozydów przeciwbakteryjnych (kod ATC: J01GB03). Produkt ten występuje jako jałowy implant, który zawiera gentamycynę w postaci siarczanu – antybiotyk aminoglikozydowy o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego.¹

Mechanizm działania

Gentamycyna w połączeniu z nośnikiem kolagenowym wykazuje działanie bakteriobójcze poprzez hamowanie syntezy białek w komórkach drobnoustrojów. Dzięki swojej strukturze i właściwościom farmakologicznym, lek działa na szerokie spektrum bakterii, zarówno Gram-ujemnych, jak i Gram-dodatnich.²

Bakteriobójcze stężenie gentamycyny jest zazwyczaj 1-4 razy większe od minimalnego stężenia hamującego wzrost bakterii (MIC). Co istotne, badania in vitro wskazują, że gentamycyna wykazuje ośmiokrotnie silniejsze działanie w środowisku o pH 7,5 w porównaniu do środowiska o pH 5,5.³

Spektrum przeciwbakteryjne

Garamycin charakteryzuje się szerokim zakresem działania przeciwbakteryjnego. Drobnoustroje wrażliwe na gentamycynę (MIC <1 μg/ml) obejmują:⁴

• Pseudomonas aeruginosa
• Proteus spp. (szczepy indolo-dodatnie i indolo-ujemne), w tym:
  • Proteus vulgaris
  • Proteus mirabilis
• Escherichia coli
• Bakterie z grupy Klebsiella-Enterobacter-Serratia
• Streptococcus spp.
• Salmonella spp.
• Shigella spp.

Gentamycyna wykazuje minimalne działanie na Streptococcus faecalis i dwoinki zapalenia płuc. Istnieją również doniesienia o wrażliwości niektórych szczepów Mycoplasma.⁵

Na gentamycynę oporne są natomiast:⁶

• Większość bakterii beztlenowych (Clostridium, Bacteroides)
• Maczugowce (Corynebacterium)
• Bakterie z rodzaju Mycobacterium

Oporność bakterii i działanie synergistyczne

Oporność bakterii na gentamycynę rozwija się stosunkowo powoli i stopniowo. Należy zaznaczyć, że możliwa jest oporność krzyżowa z innymi antybiotykami aminoglikozydowymi.⁷

Istotnym aspektem działania gentamycyny jest możliwość uzyskania efektu synergistycznego. Połączenie gentamycyny z antybiotykami z grupy penicylin lub cefalosporyn wykazuje synergiczne działanie bakteriobójcze na niektóre szczepy bakterii, co zwiększa efektywność terapii.⁸

Właściwości gąbki kolagenowej

Matryca kolagenowa zawarta w gąbce Garamycin ma gęstość 0,56 mg/cm³, mieszczącą się w optymalnym przedziale od 0,5 mg/cm³ do 3,5 mg/cm³. Taka gęstość umożliwia tworzenie szkieletu, na którym odkłada się włóknik, co może być wykorzystywane w wypełnianiu ubytków tkankowych.⁹

Zawarty w produkcie kolagen, oprócz roli nośnika dla antybiotyku, wykazuje również działanie hemostatyczne, co stanowi dodatkową korzyść terapeutyczną w warunkach chirurgicznych.¹⁰

Uwalnianie substancji czynnej

Siarczan gentamycyny jest antybiotykiem rozpuszczalnym w wodzie. Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że nawet krótkotrwałe nasączanie gąbki Garamycin przed wprowadzeniem jej do tkanek pacjenta powoduje znaczną utratę gentamycyny. Ten proces może istotnie wpływać na skuteczność kliniczną produktu i zwiększać ryzyko zakażenia ran.¹¹

Po implantacji gąbki Garamycin, wysokie miejscowe stężenie gentamycyny może utrzymywać się przez kilka dni, zapewniając przedłużoną ochronę przeciwbakteryjną w miejscu aplikacji.¹²

Zastosowanie kliniczne

Implant Garamycin w postaci gąbki stosowany jest w celu zapewnienia wysokiego stężenia gentamycyny w miejscu implantacji. Dzięki temu następuje likwidacja miejscowego stanu zapalnego lub zapobiega się jego powstawaniu.¹³

Gąbka Garamycin jest szczególnie przydatna u następujących pacjentów i w sytuacjach klinicznych:¹⁴

• Pacjenci z grup wysokiego ryzyka:
  • z chorobami metabolicznymi (np. cukrzyca)
  • z chorobami onkologicznymi
  • leczeni lekami immunosupresyjnymi
  • ze współistniejącymi zakażeniami ogólnoustrojowymi
  • poddawani ponownym operacjom
• Procedury zwiększające ryzyko zakażenia:
  • operacje z przeszczepami kostnymi
  • operacje z zastosowaniem sztucznych implantów
  • operacje w polu zakażonym
  • operacje trwające dłużej niż 3 godziny

Zastosowanie w różnych dziedzinach chirurgii

Garamycin ma udokumentowaną skuteczność kliniczną podczas kilkudziesięcioletniego stosowania w ortopedii i traumatologii.¹⁵

Przydatność gąbki Garamycin jest również potwierdzona w innych dziedzinach chirurgii:¹⁶

• Chirurgia proktologiczna – podanie gąbki Garamycin po chirurgicznym usunięciu nowotworu odbytnicy w zapobieganiu zakażeniom pooperacyjnym
• Kardiochirurgia – w leczeniu zakażeń mostka i zapobieganiu ich powstawaniu, w tym zakażeń głębokich, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka: cukrzyca i/lub otyłość (BMI > 25 kg/m²)
• Neurochirurgia – w zapobieganiu zapaleniu krążka międzykręgowego (spondylodisctitis) po wycięciu lędźwiowego krążka międzykręgowego

Ograniczenia skuteczności

Należy zaznaczyć, że wyniki dwóch wieloośrodkowych badań klinicznych opublikowanych w 2010 roku, przeprowadzonych z zastosowaniem gąbki Garamycin w chirurgii proktologicznej i kardiochirurgii, nie potwierdziły skuteczności klinicznej produktu. Prawdopodobną przyczyną może być moczenie gąbki przed jej wprowadzeniem do tkanek, co prowadzi do wypłukania gentamycyny z produktu.¹⁷