zakażenie bakteryjne tkanek miękkich
Wskazanie

Zakażenie bakteryjne tkanek miękkich (ZBTM) to grupa infekcji obejmująca skórę, tkankę podskórną, powięzi i mięśnie. Do najczęstszych postaci klinicznych należą: zapalenie tkanki łącznej (cellulitis), róża, ropnie, czyraki, zastrzał, ropowica, martwicze zapalenie powięzi i martwicze zapalenie mięśni. Zakażenia te mogą mieć różny stopień nasilenia – od łagodnych, powierzchownych infekcji po ciężkie, zagrażające życiu stany septyczne.

Główne patogeny odpowiedzialne za ZBTM to paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes), Staphylococcus aureus (w tym szczepy MRSA), a w przypadku zakażeń mieszanych także bakterie beztlenowe i Gram-ujemne pałeczki. Czynnikami predysponującymi do rozwoju ZBTM są: uszkodzenia skóry (rany, owrzodzenia), zaburzenia krążenia obwodowego, cukrzyca, otyłość, niedożywienie, zaburzenia odporności oraz wcześniejsze operacje w okolicy zakażenia.

W leczeniu ZBTM stosuje się antybiotykoterapię empiryczną, którą modyfikuje się po uzyskaniu wyników posiewu i antybiogramu. W Polsce w terapii zakażeń o łagodnym przebiegu stosuje się amoksycylinę z kwasem klawulanowym (Augmentin, Amoksiklav, Taromentin), klindamycynę (Dalacin C, Klimicin) lub cefalosporyny I i II generacji (Biotrakson, Tarfazolin). W cięższych przypadkach wdraża się leczenie dożylne z zastosowaniem piperacyliny z tazobaktamem (Tazocin), karbapenemy (Meronem, Invanz) lub wankomycynę (Vancomycin, Edicin) w przypadku podejrzenia MRSA.

Największe trudności w leczeniu ZBTM to narastająca antybiotykooporność patogenów, zwłaszcza szczepów MRSA i bakterii wytwarzających beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL). Wyzwaniem jest także diagnostyka różnicowa między niepowikłanymi a ciężkimi, zagrażającymi życiu postaciami ZBTM, takimi jak martwicze zapalenie powięzi, które wymaga pilnej interwencji chirurgicznej. Opóźnienie właściwego rozpoznania i leczenia może prowadzić do szybkiego rozwoju sepsy, zespołu wstrząsu toksycznego i niewydolności wielonarządowej.

W przypadku ciężkich zakażeń kluczowe jest skojarzone leczenie antybiotykami i interwencja chirurgiczna obejmująca drenaż ropni, usunięcie martwiczych tkanek i dekompresję przedziałów powięziowych. Pacjenci z rozległymi zmianami martwiczymi często wymagają wielokrotnych zabiegów chirurgicznych, przedłużonej antybiotykoterapii oraz intensywnej opieki medycznej z kontrolą funkcji życiowych i wyrównywaniem zaburzeń metabolicznych.