neurotoksyczność izoniazydu
Neurotoksyczność izoniazydu to poważne powikłanie neurologiczne związane ze stosowaniem izoniazydu (INH), leku pierwszego rzutu w leczeniu gruźlicy. Manifestuje się głównie poprzez zaburzenia funkcji obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego, w tym neuropatię obwodową, drgawki, zaburzenia świadomości, a w skrajnych przypadkach może prowadzić do śpiączki.
Mechanizm neurotoksyczności izoniazydu związany jest z jego wpływem na metabolizm pirydoksyny (witaminy B6). Izoniazyd hamuje fosforylację pirydoksyny do pirydoksalo-5-fosforanu, który jest kofaktorem w syntezie kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) – głównego neuroprzekaźnika hamującego w ośrodkowym układzie nerwowym. Niedobór GABA prowadzi do nadpobudliwości neuronalnej i objawów neurologicznych.
Czynniki zwiększające ryzyko neurotoksyczności izoniazydu obejmują: wysokie dawki leku, niedożywienie, choroby wątroby, cukrzycę, przewlekły alkoholizm oraz genetycznie uwarunkowany wolny metabolizm izoniazydu (tzw. wolni acetylatorzy). Zapobieganie polega na suplementacji pirydoksyny (10-50 mg dziennie) u wszystkich pacjentów leczonych izoniazydem, a leczenie ostrych objawów neurotoksyczności wymaga podania wysokich dawek pirydoksyny dożylnie oraz leków przeciwdrgawkowych w przypadku wystąpienia napadów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rifamazid
Produkt leczniczy Rifamazid, zawierający ryfampicynę i izoniazyd, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań oceniających czynność wątroby oraz morfologię krwi. Monitorowanie funkcji wątroby, w tym aktywności aminotransferaz asparaginianowej i alaninowej, powinno być systematyczne, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby, u których dawki leku należy indywidualnie dostosować. Zalecany schemat kontroli obejmuje badania wstępne, cotygodniowe przez pierwsze 2 tygodnie oraz co 2 tygodnie przez dalszy okres leczenia. W przypadku objawów sugerujących uszkodzenie wątroby (gorączka, wymioty, żółtaczka) Rifamazid należy natychmiast odstawić i rozważyć alternatywne leczenie. Przejściowe podwyższenie parametrów wątrobowych (bilirubina, fosfataza zasadowa, aminotransferazy) może wystąpić u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby i nie zawsze wymaga przerwania terapii, jednak wymaga ścisłego monitorowania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, bilirubina, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, funkcja wątroby, gruźlica, hepatotoksyczność, neuropatia, neurotoksyczność izoniazydu, niewydolność wątroby, parametry wątrobowe, porfiria, pulmonolog, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, ryfampicyna i izoniazyd, schemat przerywany, uszkodzenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nidrazid 100 mg
Lek Nidrazid, zawierający 100 mg izoniazydu w formie tabletek, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na izoniazyd lub substancje pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych, które mogą obejmować zarówno łagodne objawy skórne, jak i ciężkie reakcje anafilaktyczne. Izoniazyd wykazuje hepatotoksyczność, dlatego lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby oraz u osób z historią polekowej niewydolności wątroby, zwłaszcza jeśli była związana z wcześniejszym stosowaniem izoniazydu lub innych leków przeciwgruźliczych. W przypadku łagodnych lub umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby, chorób neurologicznych oraz zaburzeń czynności nerek konieczne jest ścisłe monitorowanie i ewentualna modyfikacja dawkowania.
choroba neurologiczna, dysfagia, hepatotoksyczność, izoniazyd, leczenie przeciwgruźlicze, lek hepatotoksyczny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwprątkowy, neurotoksyczność izoniazydu, niewydolność wątroby, polipragmazja, przewlekłe spożycie alkoholu, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja idiosynkratyczna, substancja pomocnicza, terapia przeciwgruźlicza, uszkodzenie wątroby polekowe, zaburzenie czynności nerek