Wskazania do stosowania
Esotkaleno 5 mg

Wskazania do stosowania leku Esotkaleno – zasady ogólne

Preparat Esotkaleno w postaci tabletek zawierających prednizon jest wskazany w leczeniu szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowego podawania glikokortykosteroidów. Lek dostępny jest w ośmiu dawkach (1 mg, 2,5 mg, 5 mg, 10 mg, 20 mg, 25 mg, 30 mg i 50 mg), co umożliwia precyzyjne dopasowanie dawkowania do stanu klinicznego pacjenta oraz rodzaju schorzenia.¹

Esotkaleno może być stosowany u pacjentów dorosłych, a także u dzieci w każdym wieku oraz młodzieży, przy czym schemat dawkowania oraz czas trwania terapii należy dostosować indywidualnie do danego wskazania oraz stanu klinicznego pacjenta.²

Leczenie substytucyjne

Lek Esotkaleno można zalecić w terapii substytucyjnej w przypadkach:³

• Niewydolności kory nadnerczy o dowolnej etiologii, np. w chorobie Addisona, zespole nadnerczowo-płciowym, po adrenalektomii (chirurgicznym usunięciu nadnerczy) czy w niedoborze ACTH – należy pamiętać, że lekami pierwszego wyboru w tych przypadkach są hydrokortyzon i kortyzon, a Esotkaleno można stosować po zakończeniu wzrostu
• Stanów stresowych po długotrwałej terapii kortykosteroidami

Wskazania reumatologiczne

W reumatologii Esotkaleno znajduje zastosowanie w leczeniu następujących jednostek chorobowych:⁴

Aktywne fazy układowego zapalenia naczyń

• Guzkowe zapalenie tętnic – zalecany jest schemat dawkowania a lub b; w przypadku dodatniego wyniku testu serologicznego na WZW typu B czas leczenia należy ograniczyć do 2 tygodni⁵
• Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic i polimialgia reumatyczna – zalecany schemat dawkowania c⁶
• Zapalenie tętnicy skroniowej – zalecany schemat dawkowania a; w przypadku ostrej utraty wzroku należy rozpocząć od terapii pulsacyjnej dużymi dawkami glikokortykosteroidów dożylnie, a następnie zastosować leczenie podtrzymujące z monitorowaniem OB⁷
• Ziarniniakowatość Wegenera:
  • terapia indukcyjna (schemat a-b) – w skojarzeniu z metotreksatem w przypadku postaci łagodnych bez zajęcia nerek lub według schematu Fauciego w postaciach ciężkich z zajęciem nerek i/lub płuc
  • terapia remisyjna (schemat d, ze stopniowym zmniejszaniem dawki) – w skojarzeniu z lekami immunosupresyjnymi⁸
• Eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (EGPA, dawniej zespół Churga i Strauss):
  • leczenie wstępne (schemat a-b) – w przypadkach objawów narządowych i ciężkiej progresji, w połączeniu z lekami immunosupresyjnymi
  • terapia remisyjna (schemat d)⁹

Aktywne fazy ogólnoustrojowych chorób reumatycznych

Esotkaleno jest wskazany w leczeniu aktywnych faz ogólnoustrojowych chorób reumatycznych (schemat dawkowania a, b) takich jak:¹⁰

• Toczeń rumieniowaty układowy
• Zapalenie wielomięśniowe/przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne
• Mieszane choroby tkanki łącznej
• Czynne reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – schematy dawkowania od a do d, zwłaszcza w ciężkich postaciach postępujących, takich jak formy destrukcyjne (schemat a) i/lub z manifestacjami pozastawowymi (schemat b)¹¹

Inne postacie zapalenia stawów

Esotkaleno można również stosować w innych formach zapalenia stawów, gdy nasilenie choroby tego wymaga i gdy nie można zastosować niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ):¹²

• Zapalenie stawów kręgosłupa (zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa z zajęciem stawów obwodowych) – schemat b, c¹³
• Łuszczycowe zapalenie stawów – schemat c, d¹⁴
• Artropatia enteropatyczna o dużej aktywności zapalnej – schemat a¹⁵
• Reaktywne zapalenie stawów – schemat c¹⁶
• Zapalenie stawów w sarkoidozie – schemat b (początkowa faza leczenia)¹⁷
• Zapalenie serca w gorączce reumatycznej w ciężkich przypadkach powyżej 2-3 miesięcy – schemat a¹⁸
• Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów z ciężką progresją ogólnoustrojową (choroba Stilla) lub z zapaleniem tęczówki i ciała rzęskowego, gdy leczenie miejscowe jest nieskuteczne – schemat a¹⁹

Wskazania pulmonologiczne

W leczeniu chorób układu oddechowego Esotkaleno zaleca się w następujących przypadkach:²⁰

• Astma oskrzelowa – schemat dawkowania od c do a; jednocześnie zaleca się podawanie leków rozszerzających oskrzela²¹
• Zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) – schemat b, zalecany okres leczenia do 10 dni²²
• Śródmiąższowe choroby płuc, takie jak:
  • Ostre zapalenie pęcherzyków płucnych (alveolitis) – schemat b
  • Zwłóknienie płuc – schemat b
  • Zarostowe zapalenie oskrzelików z organizującym się zapaleniem płuc – schemat b ze stopniowym zmniejszaniem dawki, prawdopodobnie w połączeniu z lekami immunosupresyjnymi
  • Przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc – schemat b ze stopniowym zmniejszaniem dawki
  • Długotrwałe leczenie przewlekłych postaci sarkoidozy w stadium II i III (z dusznością, kaszlem i pogorszeniem parametrów czynnościowych płuc) – schemat b²³
• Profilaktyka zespołu niewydolności oddechowej u wcześniaków – schemat b, stosowany dwukrotnie²⁴

Choroby górnych dróg oddechowych

Esotkaleno jest wskazany w leczeniu następujących schorzeń górnych dróg oddechowych:²⁵

• Ciężkie postacie kataru siennego i alergicznego nieżytu nosa po niepowodzeniu leczenia preparatem zawierającym glikokortykosteroid w postaci aerozolu do nosa – schemat c²⁶
• Ostre zwężenia krtani i tchawicy: obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej (rzekomy krup) – schemat od b do a²⁷

Wskazania dermatologiczne

Esotkaleno jest wskazany w leczeniu chorób skóry i błon śluzowych, których nie można leczyć lub których nie można wystarczająco leczyć kortykosteroidami stosowanymi miejscowo, z powodu ich nasilenia i/lub wielkości albo zajęcia narządów wewnętrznych. Obejmują one:²⁸

• Reakcje alergiczne i pseudoalergiczne, reakcje alergiczne związane z zakażeniami (schemat od b do a):
  • Ostra pokrzywka
  • Reakcje anafilaktoidalne
  • Wysypki polekowe
  • Wielopostaciowy rumień wysiękowy
  • Toksyczna rozpływna martwica naskórka (zespół Lyella)
  • Uogólniona ostra osutka krostkowa
  • Rumień guzowaty
  • Ciężka gorączkowa dermatoza neutrofilowa (zespół Sweeta)
  • Alergiczny wyprysk kontaktowy²⁹
• Egzema (schemat od b do a):
  • Wyprysk atopowy
  • Wyprysk kontaktowy
  • Wyprysk bakteryjny (numeryczny)³⁰
• Choroby ziarniniakowe (schemat od b do a):
  • Sarkoidoza
  • Ziarniniakowe zapalenie warg (jednoobjawowy zespół Melkerssona-Rosenthala)³¹
• Dermatozy pęcherzowe (schemat od b do a):
  • Pęcherzyca zwykła
  • Pemfigoid pęcherzowy
  • Łagodny pemfigoid błony śluzowej
  • Liniowa dermatoza IgA³²
• Zapalenie naczyń (schemat od b do a):
  • Alergiczne zapalenie naczyń
  • Guzkowe zapalenie tętnic³³
• Choroby autoimmunologiczne (schemat od b do a):
  • Zapalenie skórno-mięśniowe
  • Twardzina układowa (faza stwardniająca)
  • Przewlekły tarczowaty i podostry skórny toczeń rumieniowaty³⁴
• Dermatozy ciążowe (schemat od d do a):
  • Opryszczka ciężarnych
  • Liszajec herpetiformis³⁵
• Dermatozy rumieniowo-łuskowate (schemat od c do a):
  • Łuszczyca krostkowa
  • Łupież rubra mieszkowy
  • Parałuszczyca³⁶
• Erytrodermia, również z zespołem Sezary’ego (schemat od c do a)³⁷
• Inne zaburzenia (schemat od c do a):
  • Reakcja Jarischa-Herxheimera w leczeniu kiły penicyliną
  • Szybko i przemieszczeniowo rosnący naczyniak jamisty
  • Choroba Behçeta
  • Piodermia zgorzelinowa
  • Eozynofilowe zapalenie powięzi
  • Liszaj ruberowy osutka
  • Wrodzone pęcherzowe oddzielanie się naskórka³⁸

Wskazania hematologiczne i onkologiczne

W hematologii i onkologii Esotkaleno jest wskazany w leczeniu:³⁹

• Autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej (schemat od c do a)⁴⁰
• Idiopatycznej plamicy małopłytkowej (zespół Werlhofa) (schemat a)⁴¹
• Ostrej przerywanej trombocytopenii (schemat a)⁴²
• Nowotworów hematologicznych (schemat e):
  • Ostrej białaczki limfoblastycznej
  • Choroby Hodgkina
  • Chłoniaka nieziarniczego
  • Przewlekłej białaczki limfatycznej
  • Choroby Waldenströma
  • Szpiczaka mnogiego⁴³
• Hiperkalcemii w pierwotnych chorobach złośliwych (schemat od c do a)⁴⁴
• Profilaktyki i leczenia wymiotów wywołanych cytostatykami (schemat od b do a) – stosowanie w ramach schematu przeciwwymiotnego⁴⁵
• Paliatywnej terapii chorób nowotworowych⁴⁶

Należy zwrócić uwagę, że prednizon zawarty w preparacie Esotkaleno można stosować w celu złagodzenia objawów, np. w przypadkach braku apetytu, anoreksji i ogólnego osłabienia w zaawansowanych chorobach nowotworowych po wyczerpaniu określonych możliwości terapeutycznych.⁴⁷

Wskazania neurologiczne

W neurologii Esotkaleno (schemat dawkowania a) jest wskazany w leczeniu:⁴⁸

• Myasthenia gravis – należy pamiętać, że lekiem pierwszego wyboru jest azatiopryna⁴⁹
• Przewlekłego zespołu Guillaina-Barrégo⁵⁰
• Zespołu Tolosa-Hunta⁵¹
• Polineuropatii związanej z gammapatią monoklonalną⁵²
• Stwardnienia rozsianego (SM) – w celu zmniejszenia dawki doustnej po podaniu dużych dawek glikokortykosteroidów pozajelitowych w kontekście ostrego zaostrzenia SM⁵³
• Zespołu Westa (napady padaczkowe u niemowląt)⁵⁴

Wskazania w chorobach zakaźnych

Esotkaleno jest wskazany w leczeniu stanów toksycznych w ciężkich chorobach zakaźnych (w połączeniu z antybiotykami/chemioterapią), takich jak:⁵⁵

• Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (schemat b)
• Ciężka progresja gruźlicy płuc (schemat b)

Wskazania okulistyczne

W okulistyce (schemat dawkowania od b do a) Esotkaleno stosuje się w:⁵⁶

• Chorobach ogólnoustrojowych oczu i procesach immunologicznych zachodzących w oczodole i w oku:
  • Neuropatia nerwu wzrokowego (np. olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego (AION), traumatyczna neuropatia nerwu wzrokowego)
  • Choroba Behçeta
  • Sarkoidoza
  • Orbitopatia endokrynologiczna
  • Guz rzekomy oczodołu
  • Odrzucenie przeszczepu
  • Niektóre zapalenia błony naczyniowej oka, takie jak choroba Harady i współczulne zapalenie oka⁵⁷

W przypadku następujących schorzeń podanie ogólnoustrojowe jest wskazane tylko po nieskutecznym leczeniu miejscowym:⁵⁸

• Zapalenie twardówki
• Zapalenie nadtwardówki
• Zapalenie rogówki
• Przewlekłe zapalenie rzęs
• Zapalenie błony naczyniowej oka
• Alergiczne zapalenie spojówek
• Oparzenia zasadowe
• Śródmiąższowe zapalenie rogówki o podłożu autoimmunologicznym lub kiłowym – w połączeniu z terapią przeciwdrobnoustrojową
• Zapalenie rogówki wywołane przez opryszczkę zrębową – tylko wtedy, gdy nabłonek rogówki jest nienaruszony i przy regularnych kontrolach okulistycznych

Wskazania gastroenterologiczne i hepatologiczne

W gastroenterologii i hepatologii Esotkaleno jest wskazany w leczeniu:⁵⁹

• Wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (schemat od b do c)⁶⁰
• Choroby Leśniowskiego-Crohna (schemat b)⁶¹
• Autoimmunologicznego zapalenia wątroby (schemat b)⁶²
• Oparzenia przełyku (schemat a)⁶³

Wskazania nefrologiczne

W nefrologii Esotkaleno znajduje zastosowanie w leczeniu:⁶⁴

• Submikroskopowego kłębuszkowego zapalenia nerek (schemat a)⁶⁵
• Rozplemowego zewnątrzwłośniczkowego kłębuszkowego zapalenia nerek (szybko postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek):
  • W większości przypadków stosuje się leczenie dużymi dawkami w pulsach, zwykle w skojarzeniu z cytostatykami
  • W zespole Goodpasture’a zaleca się redukcję i przerwanie leczenia po uzyskaniu odpowiedzi
  • We wszystkich innych postaciach wskazana jest długotrwała kontynuacja leczenia (schemat d)⁶⁶
• Idiopatycznego włóknienia zaotrzewnowego (schemat b)⁶⁷