metabolit senesu
Metabolity senesu to substancje powstające w wyniku metabolizmu związków zawartych w roślinach z rodzaju Senna (senesy), które należą do rodziny bobowatych. Główne związki aktywne senesu to antrachinony, przede wszystkim sennozydy A i B, które w jelicie grubym ulegają przekształceniu przez bakterie jelitowe do aktywnych metabolitów – reinoantronu i reiny.
Mechanizm działania metabolitów senesu polega na stymulacji perystaltyki jelit poprzez drażnienie zakończeń nerwowych w ścianie jelita grubego oraz hamowanie wchłaniania wody i elektrolitów, co prowadzi do efektu przeczyszczającego. Działanie przeczyszczające pojawia się zwykle po 6-12 godzinach od podania, gdy metabolity docierają do jelita grubego.
W praktyce klinicznej preparaty senesu stosuje się w krótkotrwałym leczeniu zaparć, przed badaniami diagnostycznymi oraz zabiegami chirurgicznymi. Należy jednak pamiętać, że długotrwałe stosowanie może prowadzić do uzależnienia, melanosis coli (przebarwienia błony śluzowej okrężnicy) oraz zaburzeń gospodarki elektrolitowej. Przeciwwskazania do stosowania obejmują niedrożność jelit, chorobę Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz ciążę i okres karmienia piersią.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Liść senesu (Sennae folium) zawiera glikozydy hydroksyantracenowe, głównie β-O-glikozydy zwane sennozydami, które nie ulegają wchłanianiu w jelicie cienkim ani rozkładowi przez ludzkie enzymy trawienne. Ich biotransformacja zachodzi w jelicie grubym pod wpływem bakterii, gdzie sennozydy przekształcane są w aktywny metabolit – reinoantron, który następnie ulega dalszemu metabolizmowi do reiny i sennidyn. Wchłanianie reinoantronu jest ograniczone i wynosi poniżej 10%. Metabolity te występują we krwi głównie w formie sprzężonych glukuronianów i siarczanów, co wskazuje na aktywność fazy II metabolizmu. Eliminacja sennozydów odbywa się przede wszystkim przez przewód pokarmowy (około 90% w postaci polimerów), z moczem wydalane jest 3-6% metabolitów, a z żółcią – jeszcze mniejsza frakcja.
aglikon, aktywny metabolit, bariera łożyskowa, biodostępność, eliminacja z kałem, glikozyd hydroksyantracenowy, glukuronian, jelito cienkie, jelito grube, Laxantia Tea, metabolit senesu, mleko matki, polichinon, Red Senes Tea, reina, reinoantron, sennae folium, sennozyd, sprzęganie metaboliczne, utlenianie -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Xenna zawiera 0,9-1,1 g liści senesu w saszetce, co odpowiada 30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B). Stosowanie u kobiet w okresie rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności. Preparatu nie zaleca się stosować w ciąży ze względu na potencjalne ryzyko genotoksyczności antranoidów (np. emodyna, aloe-emodyna) oraz brak jednoznacznych danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo. Podobnie, stosowanie w okresie laktacji jest przeciwwskazane, gdyż aktywne metabolity senesu, w tym reina, przenikają do mleka matki, co może potencjalnie wpływać na niemowlę, mimo braku potwierdzonych działań niepożądanych. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, jednak brak jest odpowiednich danych klinicznych u ludzi.
absorpcja leku, antykoncepcja hormonalna, efekt przeczyszczający, emodyna, glikozyd hydroksyantracenowy, hormonalny preparat antykoncepcyjny, laktacja, lek przeczyszczający, metabolit senesu, pasaż jelitowy, płodność, preparat senesu, reina, sennozyd, sennozyd B, związek antranoidowy
