hiperkalcemia w pierwotnych chorobach złośliwych
Wskazanie

Hiperkalcemia w pierwotnych chorobach złośliwych to zaburzenie, w którym dochodzi do podwyższonego stężenia wapnia we krwi jako powikłania choroby nowotworowej. Występuje u około 10-30% pacjentów onkologicznych, najczęściej w przebiegu szpiczaka mnogiego, raka piersi, raka płuc oraz niektórych nowotworów układu chłonnego. Hiperkalcemia nowotworowa jest zwykle efektem produkcji przez komórki nowotworowe czynników humoralnych, takich jak PTHrP (peptyd podobny do parathormonu), które zwiększają resorpcję kości i reabsorpcję wapnia w nerkach.

Objawy hiperkalcemii obejmują zmęczenie, osłabienie mięśniowe, zaburzenia świadomości, nudności, wymioty, odwodnienie, zaparcia oraz zaburzenia rytmu serca. W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki hiperkalcemicznej i niewydolności nerek. Hiperkalcemia jest często wskaźnikiem zaawansowanej choroby nowotworowej i wiąże się z gorszym rokowaniem.

W leczeniu hiperkalcemii nowotworowej w Polsce stosuje się przede wszystkim leki z grupy bisfosfonianów, takie jak Pamifos, Pamisol (pamidronian disodowy), Zometa, Zerlinda, Zoledronic acid Accord (kwas zoledronowy). W przypadkach opornych na bisfosfoniany można zastosować denosumab (Xgeva), który jest inhibitorem RANKL. Pierwszym etapem leczenia jest zawsze odpowiednie nawodnienie pacjenta z zastosowaniem 0,9% roztworu NaCl, a następnie podanie leków przeciwhiperkalcemicznych.

Największe trudności w leczeniu hiperkalcemii w przebiegu chorób nowotworowych to rozwój oporności na leczenie bisfosfonianami, ryzyko niewydolności nerek związane zarówno z samą hiperkalcemią, jak i stosowanym leczeniem, oraz nawroty hiperkalcemii mimo stosowanej terapii. Istotnym problemem jest także konieczność jednoczesnego leczenia choroby podstawowej (nowotworu), ponieważ bez kontroli procesu nowotworowego trudno osiągnąć trwałą normalizację stężenia wapnia. Dodatkowo, u pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową stan ogólny często nie pozwala na agresywne leczenie hiperkalcemii.

Ważnym elementem postępowania jest regularne monitorowanie stężenia wapnia w surowicy, funkcji nerek oraz stanu nawodnienia pacjenta. W przypadku nawracającej hiperkalcemii konieczna może być zmiana schematu leczenia przeciwnowotworowego lub rozważenie opieki paliatywnej ukierunkowanej na kontrolę objawów.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl