liszajec herpetiformis
Wskazanie

Liszajec herpetiformis (znany również jako zapalenie skóry opryszczkowate) to przewlekła choroba skóry charakteryzująca się występowaniem swędzących, pęcherzykowych wykwitów przypominających opryszczkę. Jest to rzadkie schorzenie dermatologiczne, należące do grupy autoimmunologicznych dermatoz pęcherzowych. Najczęściej występuje u osób dorosłych, szczególnie w średnim wieku, a mężczyźni chorują częściej niż kobiety.

Choroba ta często wiąże się z celiakią (nietolerancją glutenu) i może być jej pierwszym objawem skórnym. Pacjenci z liszajcem herpetiformis wykazują nadwrażliwość na gluten, co prowadzi do odkładania się złogów immunologicznych w skórze i tworzenia charakterystycznych zmian. Wykwity skórne mają tendencję do symetrycznego układania się na wyprostnych powierzchniach kończyn, pośladkach, tułowiu oraz na owłosionej skórze głowy.

W leczeniu liszajca herpetiformis stosuje się przede wszystkim dapson (Dapsone), który skutecznie łagodzi objawy skórne. W Polsce dostępny jest jako lek sprowadzany w ramach importu docelowego. Alternatywnie stosuje się sulfapirydynę, również jako import docelowy. W leczeniu wspomagającym wykorzystuje się miejscowe glikokortykosteroidy (np. Cutivate, Elocom, Dexapolcort) oraz leki przeciwhistaminowe (np. Zyrtek, Zyrtec, Clatra, Allertec) w celu zmniejszenia świądu.

Kluczowym elementem terapii jest wprowadzenie ścisłej diety bezglutenowej, która prowadzi do poprawy stanu skóry i umożliwia redukcję dawek leków. Należy całkowicie wyeliminować produkty zawierające pszenicę, żyto, jęczmień. Poprawa po zastosowaniu diety może być widoczna dopiero po kilku miesiącach, a w niektórych przypadkach nawet po 1-2 latach.

Największe trudności w leczeniu liszajca herpetiformis wiążą się z koniecznością długotrwałego przestrzegania restrykcyjnej diety bezglutenowej, co dla wielu pacjentów stanowi wyzwanie w codziennym życiu. Dodatkowo, dapson może powodować poważne działania niepożądane, takie jak methemoglobinemia, hemoliza i agranulocytoza, co wymaga regularnego monitorowania parametrów morfologii krwi. Problematyczna jest również dostępność głównych leków stosowanych w terapii, które często muszą być sprowadzane z zagranicy. Leczenie wymaga ścisłej współpracy pacjenta z dermatologiem i gastroenterologiem.