przewlekły tarczowaty toczeń rumieniowaty
Wskazanie

Przewlekły tarczowaty toczeń rumieniowaty (ang. Discoid lupus erythematosus, DLE) to przewlekła choroba autoimmunologiczna skóry, będąca odmianą tocznia rumieniowatego. Charakteryzuje się występowaniem rumieniowych, okrągłych zmian skórnych, które goją się z pozostawieniem blizn i zaników. Zmiany najczęściej lokalizują się na skórze twarzy, małżowinach usznych, dekolcie i owłosionej skórze głowy, gdzie mogą prowadzić do nieodwracalnego wyłysienia.

Choroba występuje głównie u kobiet w wieku 20-45 lat, a czynnikami wyzwalającymi są najczęściej ekspozycja na promieniowanie UV, niektóre leki (np. hydrochlorotiazyd, terbinafina), infekcje oraz stres. W przeciwieństwie do układowej postaci tocznia, DLE rzadko obejmuje narządy wewnętrzne, jednak u około 5-10% pacjentów może z czasem rozwinąć się postać układowa.

W leczeniu miejscowym stosuje się przede wszystkim glikokortykosteroidy (np. Cutivate, Elocom, Dexpolcom), inhibitory kalcyneuryny (Protopic, Elidel) oraz retinoidy miejscowe. W przypadkach bardziej zaawansowanych włącza się leczenie ogólne, w tym leki przeciwmalaryczne jako leki pierwszego wyboru – chlorochina (Arechin) lub hydroksychlorochina (Plaquenil). Przy braku odpowiedzi stosuje się dapson (Dapsone), metotreksat (Metex, Trexan), azatioprynę (Imuran) czy mykofenolan mofetylu (CellCept).

Największymi trudnościami w leczeniu przewlekłego tarczowatego tocznia rumieniowatego są: oporność na standardowe leczenie u części pacjentów, konieczność długotrwałej terapii, nawroty po ekspozycji na słońce oraz ryzyko nieodwracalnych zmian bliznowaciejących i zaników. Szczególnie problematyczny jest toczeń skóry owłosionej głowy, który często prowadzi do trwałego łysienia. Istotnym wyzwaniem jest również monitorowanie pacjentów pod kątem rozwoju tocznia układowego oraz działań niepożądanych leków, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu leków przeciwmalarycznych, które wymagają regularnych badań okulistycznych ze względu na potencjalną retinopatię.

Kluczowym elementem postępowania, poza farmakoterapią, jest edukacja pacjenta w zakresie bezwzględnej fotoprotekcji (stosowanie kremów z wysokimi filtrami SPF, noszenie odzieży ochronnej) oraz regularnych kontroli dermatologicznych. Właściwe postępowanie może znacząco ograniczyć progresję choroby i powstawanie nieodwracalnych zmian skórnych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl