egzogenne kwasy tłuszczowe

Egzogenne kwasy tłuszczowe, znane również jako niezbędne kwasy tłuszczowe (EFA – Essential Fatty Acids), to związki organiczne, które nie mogą być syntetyzowane przez organizm ludzki i muszą być dostarczane z pożywieniem. Do tej grupy należą przede wszystkim kwasy z rodziny omega-3 (kwas alfa-linolenowy, ALA) oraz omega-6 (kwas linolowy, LA).

Kwasy omega-3, występujące głównie w tłustych rybach morskich, oleju lnianym i orzechach włoskich, pełnią kluczową rolę w rozwoju i funkcjonowaniu mózgu, siatkówki oka oraz w regulacji procesów zapalnych. Ich pochodne, takie jak kwas eikozapentaenowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA), wykazują działanie przeciwzapalne i kardioprotekcyjne.

Kwasy omega-6, obecne w olejach roślinnych (słonecznikowym, kukurydzianym), nasionach i orzechach, są prekursorami eikozanoidów – związków o działaniu prozapalnym, choć niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Współczesna dieta zachodnia charakteryzuje się nadmiernym spożyciem kwasów omega-6 w stosunku do omega-3, co może prowadzić do przewlekłych stanów zapalnych.

Optymalna proporcja kwasów omega-6 do omega-3 powinna wynosić od 1:1 do 4:1, podczas gdy w diecie zachodniej często przekracza 15:1. Niedobór egzogennych kwasów tłuszczowych może prowadzić do zaburzeń wzrostu, problemów skórnych, pogorszenia funkcji poznawczych oraz zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i neurologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl