reakcja Jarischa-Herxheimera
Wskazanie

Reakcja Jarischa-Herxheimera to nagłe, ostro przebiegające pogorszenie stanu pacjenta, które występuje w krótkim czasie po rozpoczęciu leczenia antybiotykami przeciwko infekcjom bakteryjnym wywołanym przez krętki. Najczęściej obserwuje się ją podczas terapii kiły, boreliozy, leptospirozy, a także gorączki powrotnej. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu kilku godzin od podania pierwszej dawki antybiotyku.

Manifestacja kliniczna obejmuje nagły wzrost temperatury ciała, dreszcze, bóle głowy, mięśni i stawów, tachykardię, spadek ciśnienia tętniczego, zaczerwienienie skóry oraz nasilenie wcześniej istniejących zmian skórnych. Reakcja ta wynika z masowego rozpadu krętków pod wpływem antybiotyku i uwolnienia dużej ilości antygenów bakteryjnych, co prowadzi do gwałtownej reakcji zapalnej i wyrzutu cytokin prozapalnych.

W leczeniu reakcji Jarischa-Herxheimera stosuje się leki przeciwgorączkowe (np. Paracetamol, Apap, Pyralgina), przeciwzapalne niesteroidowe (np. Ibuprom, Nurofen, Metafen) oraz kortykosteroidy w ciężkich przypadkach (np. Dexaven, Pabi-Dexamethason). Ważne jest również odpowiednie nawodnienie pacjenta i monitorowanie parametrów życiowych. W profilaktyce reakcji stosuje się niekiedy Prednizon przed rozpoczęciem terapii antybiotykowej.

Największą trudnością w postępowaniu z reakcją Jarischa-Herxheimera jest jej podobieństwo do reakcji alergicznych na antybiotyki, co może prowadzić do błędnej diagnozy i przerwania potrzebnego leczenia. Wyzwaniem jest również zarządzanie ciężkimi przypadkami u pacjentów z zaawansowaną kiłą układu nerwowego lub układu sercowo-naczyniowego, gdzie reakcja może być szczególnie niebezpieczna. Ważne jest, aby pacjenci byli poinformowani o możliwości wystąpienia tej reakcji, co zmniejsza ryzyko przedwczesnego przerwania antybiotykoterapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl