przewlekłe zapalenie ciała rzęskowego
Wskazanie
Przewlekłe zapalenie ciała rzęskowego (cyclitis chronica) to długotrwały proces zapalny obejmujący część naczyniową błony środkowej oka, odpowiedzialną za produkcję cieczy wodnistej. Schorzenie to jest często składową przewlekłego zapalenia błony naczyniowej (uveitis) i może występować samodzielnie lub towarzyszyć innym chorobom układowym, takim jak sarkoidoza, choroba Behçeta, łuszczyca czy młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów.
Pacjenci z przewlekłym zapaleniem ciała rzęskowego zgłaszają najczęściej umiarkowany ból oka, nadwrażliwość na światło (fotofobię), łzawienie oraz stopniowe pogarszanie ostrości wzroku. W badaniu lampą szczelinową charakterystyczne jest występowanie komórek zapalnych w cieczy wodnistej, odkładanie się złogów na tylnej powierzchni rogówki (tzw. precipitaty) oraz obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego w porównaniu z okiem niezajętym.
W leczeniu przewlekłego zapalenia ciała rzęskowego stosuje się przede wszystkim kortykosteroidy miejscowe w postaci kropli (Dexamethason WZF, Flucon, Lotemax) oraz w cięższych przypadkach iniekcje okołogałkowe lub ogólnoustrojowe (Dexaven, Metypred). W przypadkach opornych na leczenie steroidami włącza się leki immunosupresyjne, takie jak metotreksat (Methotrexat-Ebewe, Trexan), cyklosporyna A (Cyclaid, Equoral, Sandimmun Neoral) czy mykofenolan mofetylu (CellCept, Myfortic).
W ostatnich latach coraz większą rolę w terapii odgrywają leki biologiczne, szczególnie inhibitory TNF-α, takie jak adalimumab (Humira, Hyrimoz) czy infliksymab (Remicade, Inflectra, Remsima), zwłaszcza w przypadkach związanych z chorobami autoimmunologicznymi. W kontroli objawów pomocne są również leki rozszerzające źrenicę i porażające akomodację, jak Tropicamid WZF czy Atropinum Sulfuricum WZF.
Największą trudnością w leczeniu przewlekłego zapalenia ciała rzęskowego jest jego nawrotowy charakter oraz ryzyko rozwoju poważnych powikłań, takich jak zaćma, jaskra wtórna, obrzęk plamki żółtej czy zrosty tylne. Wyzwaniem terapeutycznym jest także zrównoważenie skuteczności leczenia z działaniami niepożądanymi długotrwałej terapii kortykosteroidowej lub immunosupresyjnej. Kluczowe znaczenie ma również identyfikacja i leczenie choroby podstawowej, jeśli zapalenie ciała rzęskowego jest jej manifestacją. Regularne kontrole okulistyczne i monitorowanie odpowiedzi na leczenie stanowią podstawę skutecznej terapii tego przewlekłego schorzenia.