hiperkalcemia w przebiegu podstawowej choroby nowotworowej
Wskazanie

Hiperkalcemia w przebiegu podstawowej choroby nowotworowej (HCM, hypercalcemia of malignancy) to stan zwiększonego stężenia wapnia w surowicy krwi występujący u pacjentów onkologicznych. Stan ten dotyczy około 10-30% pacjentów z nowotworami, najczęściej występuje w przebiegu szpiczaka mnogiego, raka piersi, raka płuc oraz nowotworów głowy i szyi. Hiperkalcemia nowotworowa może być wynikiem kilku mechanizmów, w tym osteolitycznej destrukcji kości przez przerzuty, wydzielania przez komórki nowotworowe białka podobnego do parathormonu (PTHrP), zwiększonej produkcji witaminy D przez komórki nowotworowe lub wydzielania cytokin aktywujących resorpcję kości.

W leczeniu hiperkalcemii nowotworowej stosuje się nawodnienie pacjenta, bisfosfoniany, kalcytoninę oraz denosumab. Spośród bisfosfonianów w Polsce dostępne są preparaty kwasu zoledronowego (Zometa, Zerlinda, Zoledronic Acid Accord, Zoledronic Acid Mylan), kwasu pamidronowego (Pamifos) oraz kwasu klodronowego (Bonefos, Sindronat). Denosumab stosowany jest w postaci preparatu Xgeva. W przypadkach ciężkiej hiperkalcemii może być konieczne zastosowanie hemodializy.

Największą trudnością w leczeniu hiperkalcemii nowotworowej jest jej nawrotowy charakter, szczególnie gdy związana jest z progresją choroby podstawowej. Skuteczność leczenia hiperkalcemii zależy w dużej mierze od możliwości kontroli choroby nowotworowej. Kolejnym wyzwaniem jest balansowanie między skutecznym leczeniem hiperkalcemii a unikaniem hipokalcemii jako powikłania terapii. Dodatkowym problemem jest wystąpienie martwicy kości szczęki jako powikłania długotrwałego stosowania bisfosfonianów czy denosumabu, co wymaga ścisłej współpracy z chirurgiem szczękowo-twarzowym i stomatologiem. U pacjentów z niewydolnością nerek, która często towarzyszy hiperkalcemii, dawkowanie leków wymaga szczególnej ostrożności.