hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
Wskazanie

Hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej to zaburzenie elektrolitowe charakteryzujące się podwyższonym stężeniem wapnia w surowicy krwi (>2,6 mmol/l), które występuje jako powikłanie procesów nowotworowych. Występuje u około 10-30% pacjentów onkologicznych, najczęściej w przebiegu szpiczaka mnogiego, raka piersi, raka płuca oraz nowotworów głowy i szyi.

Mechanizmy powstawania hiperkalcemii nowotworowej obejmują głównie: osteolityczne przerzuty do kości, wydzielanie przez komórki nowotworowe peptydów podobnych do parathormonu (PTHrP), a także nadprodukcję cytokin aktywujących osteoklasty. Objawami klinicznymi są: osłabienie, zmęczenie, nudności, wymioty, zaparcia, wielomocz, odwodnienie, zaburzenia świadomości, a w ciężkich przypadkach zaburzenia rytmu serca i śpiączka.

W leczeniu hiperkalcemii nowotworowej stosuje się przede wszystkim intensywne nawadnianie pacjenta roztworem soli fizjologicznej (0,9% NaCl). Spośród leków podstawową rolę odgrywają bisfosfoniany, takie jak kwas zoledronowy (Zometa, Zerlinda, Osporil), kwas pamidronowy (Pamifos, Pamitor) oraz kwas ibandronowy (Bondronat, Bonviva). W przypadkach opornych na leczenie bisfosfonianami zastosowanie znajduje denosumab (Xgeva, Prolia) – przeciwciało monoklonalne hamujące aktywność osteoklastów.

Dodatkowe opcje terapeutyczne obejmują kalcytoninę (Miacalcic) o szybkim, choć krótkotrwałym działaniu hipokalcemicznym, oraz w niektórych przypadkach glikokortykosteroidy, zwłaszcza przy nowotworach układu krwiotwórczego. W szczególnie ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie hemodializy.

Największe trudności w leczeniu hiperkalcemii nowotworowej obejmują opóźnioną diagnozę ze względu na niespecyficzne objawy, nawracający charakter zaburzenia, a także konieczność jednoczesnego leczenia choroby podstawowej. Wyzwaniem jest również utrzymanie odpowiedniego nawodnienia u pacjentów z niewydolnością serca lub nerek. Ponadto, długotrwałe stosowanie bisfosfonianów wiąże się z ryzykiem martwicy kości szczęki oraz nefrotoksyczności, co wymaga monitorowania funkcji nerek i modyfikacji dawkowania.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl