zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii
Wskazanie

Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii (obecnie nazywane Pneumocystis jirovecii) to ciężka, oportunistyczna infekcja występująca głównie u pacjentów z obniżoną odpornością. Schorzenie to jest jedną z najczęstszych infekcji oportunistycznych u osób zakażonych HIV z liczbą limfocytów CD4+ poniżej 200 komórek/μl, a także u pacjentów po przeszczepach narządów, leczonych immunosupresyjnie lub chemioterapią oraz u osób z pierwotnymi niedoborami odporności.

W leczeniu zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis carinii stosuje się przede wszystkim kotrimoksazol (preparat zawierający trimetoprim i sulfametoksazol), dostępny w Polsce pod nazwami handlowymi Bactrim, Biseptol, Septrin. Jest to lek pierwszego wyboru zarówno w terapii, jak i w profilaktyce. W przypadku nietolerancji lub przeciwwskazań do stosowania kotrimoksazolu, alternatywnymi lekami są: pentamidyna (Pentacarinat), atowakwon (Wellvone), dapson (Disulone) w połączeniu z trimetoprimem, a także klindamycyna (Clindamycin, Dalacin C) w połączeniu z primakwiną.

W ciężkich przypadkach zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis carinii, szczególnie przy PaO2 < 70 mmHg lub gradiencie pęcherzykowo-tętniczym > 35 mmHg, dodatkowo zaleca się włączenie kortykosteroidów (np. Encorton, Metypred) w celu zmniejszenia reakcji zapalnej i zapobiegania niewydolności oddechowej.

Największe trudności w leczeniu tego typu zapalenia płuc obejmują: opóźnioną diagnostykę (szczególnie u pacjentów bez rozpoznanej immunosupresji), wysoki odsetek działań niepożądanych związanych z terapią kotrimoksazolem (występujących u 25-50% pacjentów z HIV), szybko postępującą niewydolność oddechową, która może wymagać mechanicznej wentylacji, oraz rozwój oporności na stosowane leki. Dodatkowym wyzwaniem jest odpowiednie prowadzenie terapii u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, gdzie konieczne jest dostosowanie dawek leków lub zmiana schematu terapeutycznego.