włośnica z zajęciem układu nerwowego
Wskazanie

Włośnica z zajęciem układu nerwowego (neurotrichinoza) to poważne powikłanie zakażenia wywołanego przez nicienie z rodzaju Trichinella, najczęściej Trichinella spiralis. Zajęcie układu nerwowego występuje u około 10-30% pacjentów z włośnicą i stanowi najpoważniejszą manifestację choroby, odpowiedzialną za większość zgonów. Objawy neurologiczne pojawiają się zwykle w 2-3 tygodniu od zakażenia i mogą obejmować: bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia świadomości, drgawki, ogniskowe deficyty neurologiczne, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie mięśnia sercowego.

Diagnostyka neurotrichinellozy opiera się na obrazie klinicznym, badaniach serologicznych (przeciwciała anty-Trichinella), badaniach płynu mózgowo-rdzeniowego oraz badaniach obrazowych (MRI mózgu). Często obserwuje się eozynofilię we krwi obwodowej oraz w płynie mózgowo-rdzeniowym, co stanowi istotną wskazówkę diagnostyczną.

W leczeniu włośnicy z zajęciem układu nerwowego stosuje się przede wszystkim leki przeciwpasożytnicze, do których należą: albendazol (Zentel) i mebendazol (Vermox). W Polsce najczęściej dostępny jest albendazol w dawce 400 mg 2 razy dziennie przez 8-14 dni. W ciężkich przypadkach, szczególnie z nasilonymi objawami neurologicznymi, równolegle stosuje się glikokortykosteroidy (np. Metypred, Solu-Medrol) w celu zmniejszenia reakcji zapalnej i obrzęku mózgu. W objawowym leczeniu bólu głowy i gorączki stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (Paracetamol, Pyralgina).

Największe trudności w leczeniu pacjentów z neurotrichinellozą wiążą się z opóźnionym rozpoznaniem, co skutkuje późnym wdrożeniem terapii przeciwpasożytniczej. Leczenie jest najskuteczniejsze we wczesnej fazie zakażenia, przed encystacją larw w tkankach. Kolejnym wyzwaniem jest odpowiednie zbilansowanie terapii przeciwpasożytniczej i przeciwzapalnej – leki przeciwpasożytnicze mogą początkowo nasilać objawy neurologiczne poprzez uwalnianie antygenów z obumierających pasożytów. Istotnym problemem jest również brak standardów postępowania w ciężkich przypadkach neurotrichinellozy oraz potencjalne interakcje lekowe, szczególnie u pacjentów z współistniejącymi chorobami neurologicznymi.