zapalenie nerek w przebiegu tocznia
Wskazanie

Zapalenie nerek w przebiegu tocznia (nefropatia toczniowa) to jedno z najpoważniejszych powikłań tocznia rumieniowatego układowego (SLE). Występuje u około 50-60% pacjentów z toczniem, częściej u osób pochodzenia afrykańskiego i latynoskiego. Nefropatia toczniowa charakteryzuje się odkładaniem kompleksów immunologicznych w nerkach, co prowadzi do stanu zapalnego i może skutkować upośledzeniem funkcji nerek.

Objawy nefropatii toczniowej mogą obejmować białkomocz, krwinkomocz, obrzęki, nadciśnienie tętnicze oraz stopniowe pogarszanie się funkcji nerek. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych (ocena funkcji nerek, badanie moczu), oznaczaniu przeciwciał charakterystycznych dla tocznia (ANA, anty-dsDNA) oraz biopsji nerki, która pozwala określić klasę histopatologiczną nefropatii (I-VI według klasyfikacji ISN/RPS).

W leczeniu nefropatii toczniowej stosuje się głównie leki immunosupresyjne. W terapii indukcyjnej używa się najczęściej glikokortykosteroidów (Encorton, Metypred) w połączeniu z cyklofosfamidem (Endoxan) lub mykofenolanem mofetylu (CellCept, Myfortic). W Polsce dostępne są również leki biologiczne, takie jak belimumab (Benlysta), stosowany w przypadkach aktywnego tocznia z zajęciem nerek, oraz rytuksymab (MabThera, Blitzima) używany off-label w przypadkach opornych na standardowe leczenie.

W terapii podtrzymującej najczęściej stosuje się mykofenolan mofetylu lub azatioprynę (Azathioprine VIS, Imuran). Dodatkowo pacjenci otrzymują leki nefroprotekcyjne, takie jak inhibitory ACE (np. Prestarium, Tritace) lub sartany (np. Lorista, Cozaar), które zmniejszają białkomocz i chronią funkcję nerek. W przypadku rozwoju schyłkowej niewydolności nerek konieczne może być leczenie nerkozastępcze (dializa lub przeszczepienie nerki).

Największe trudności w leczeniu nefropatii toczniowej obejmują wysokie ryzyko nawrotów choroby, progresję do przewlekłej choroby nerek mimo intensywnego leczenia oraz działania niepożądane terapii immunosupresyjnej. Szczególnie problematyczne są powikłania infekcyjne będące konsekwencją immunosupresji, a także toksyczność poszczególnych leków (np. gonadotoksyczność cyklofosfamidu). Wyzwaniem pozostaje również uzyskanie równowagi między skuteczną kontrolą choroby a minimalizacją działań niepożądanych, zwłaszcza u młodych kobiet w wieku rozrodczym, które stanowią znaczną część pacjentów z toczniem.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl