wapń i fosfor w surowicy
Wapń i fosfor w surowicy to kluczowe parametry laboratoryjne oceniające gospodarkę mineralną organizmu. Wapń (Ca) odgrywa istotną rolę w przewodnictwie nerwowo-mięśniowym, krzepnięciu krwi i mineralizacji kości, natomiast fosfor (P) jest niezbędny do produkcji ATP, fosfolipidów błon komórkowych oraz prawidłowej mineralizacji kośćca.
Prawidłowe stężenie wapnia całkowitego w surowicy wynosi 8,5-10,5 mg/dl (2,1-2,6 mmol/l), z czego około 50% występuje w formie zjonizowanej (aktywnej biologicznie). Fosfor w surowicy powinien mieścić się w zakresie 2,5-4,5 mg/dl (0,81-1,45 mmol/l). Stosunek Ca:P w surowicy wynosi fizjologicznie około 2:1.
Gospodarka wapniowo-fosforanowa jest regulowana głównie przez parathormon (PTH), witaminę D oraz kalcytoninę. Zaburzenia stężeń tych pierwiastków mogą wynikać z chorób przytarczyc, nerek, kości, zaburzeń wchłaniania jelitowego lub być efektem działania leków. Hiperkalcemia może występować w nadczynności przytarczyc, nowotworach, sarkoidozie, a hipokalcemia w niedoczynności przytarczyc, niedoborze witaminy D czy przewlekłej chorobie nerek.
Interpretacja wyników wapnia i fosforu w surowicy powinna uwzględniać równoczesną ocenę poziomu albumin (ze względu na wiązanie wapnia z białkami), funkcji nerek, stężenia parathormonu oraz markerów metabolizmu kostnego. W niektórych sytuacjach klinicznych konieczne jest oznaczenie stężenia wapnia zjonizowanego, które stanowi najdokładniejszy parametr oceny stanu gospodarki wapniowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Calfos 0,266 mg
Calfos, zawierający 0,266 mg kalcyfediolu jednowodnego, jest stosowany w leczeniu i profilaktyce niedoboru witaminy D oraz jako leczenie wspomagające osteoporozę. Dawkowanie standardowe dla dorosłych to jedna kapsułka raz na miesiąc, z możliwością zwiększenia do maksymalnie jednej kapsułki tygodniowo w przypadku ciężkiego niedoboru witaminy D, po wcześniejszej weryfikacji analitycznej stężenia 25(OH)D w osoczu. Po osiągnięciu stabilizacji poziomu 25(OH)D leczenie należy przerwać lub zmniejszyć częstość podawania. Preparatu nie należy stosować codziennie, a dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie, uwzględniając m.in. obecność otyłości, zespół złego wchłaniania czy stosowanie kortykosteroidów. Monitorowanie stężenia 25(OH)D jest zalecane po 3-4 miesiącach terapii.