wydzielina układu oddechowego
Wydzielina układu oddechowego to płyn produkowany przez komórki nabłonkowe dróg oddechowych, gruczoły podśluzówkowe oraz komórki kubkowe. Pełni kluczową funkcję ochronną, nawilżającą i oczyszczającą drogi oddechowe. W warunkach fizjologicznych ma charakter śluzowo-surowiczny i tworzy cienką warstwę pokrywającą nabłonek od jamy nosowej aż po oskrzeliki.
Głównym składnikiem wydzieliny są glikoproteiny mucynowe nadające jej lepkość, a także woda, elektrolity, białka obronne (m.in. lizozymy, laktoferyna, defensyny), immunoglobuliny oraz surfaktant w dolnych drogach oddechowych. Układ rzęsek nabłonka transportuje wydzielinę wraz z zanieczyszczeniami w kierunku gardła, gdzie ulega ona połknięciu lub odkrztuszeniu.
Zmiany charakteru, ilości i składu wydzieliny układu oddechowego mogą wskazywać na różne patologie. Nadmierne wytwarzanie śluzu występuje w przewlekłych chorobach zapalnych dróg oddechowych (POChP, astma, mukowiscydoza), a także w ostrych infekcjach. Plwocina ropna (zielonkawa, żółta) sugeruje infekcję bakteryjną, krwista może wskazywać na nowotwór, gruźlicę lub zatorowość płucną, a pienista – na obrzęk płuc.
Diagnostyka wydzieliny obejmuje ocenę makroskopową, badania mikrobiologiczne oraz cytologiczne. Analiza plwociny dostarcza cennych informacji diagnostycznych w wielu schorzeniach układu oddechowego, pomagając ukierunkować leczenie, szczególnie antybiotykoterapię w przypadku zakażeń.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ostra zespół niewydolności oddechowej – Etiologia i przyczyny
Ostra zespół niewydolności oddechowej (SARS) wywołana przez koronawirus SARS-CoV-1 to ciężka choroba zakaźna układu oddechowego, charakteryzująca się tropizmem do komórek płucnych i wywołująca zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). SARS-CoV-1 jest jednoniciowym wirusem RNA z rodzaju Betacoronavirus, który pierwotnie pochodzi od nietoperzy, a transmisja na ludzi odbyła się prawdopodobnie przez pośredniego gospodarza – cywety. Wirus wykorzystuje receptor ACE2 do wnikania do komórek, co tłumaczy jego predylekcję do tkanki płucnej. Patogeneza obejmuje bezpośrednie uszkodzenie pęcherzyków płucnych, zaburzenia funkcji układu enzymatycznego ACE2 oraz nadmierną odpowiedź immunologiczną, w tym burzę cytokinową i obecność autoprzeciwciał przeciwko komórkom nabłonkowym i śródbłonkowym. SARS-CoV-1 może być izolowany z tkanki płucnej do 20 dni od pojawienia się objawów, a wirus wykazuje zdolność do transmisji drogą kropelkową, kontaktową oraz potencjalnie powietrzną, szczególnie w zamkniętych, słabo wentylowanych pomieszczeniach.
autoprzeciwciało, burza cytokinowa, choroba układu oddechowego, choroba zoonotyczna, dysfagia, infekcja dróg oddechowych, inhibitor polimerazy, jednoniciowy wirus RNA, kwarantanna, nietoperz, odpowiedź immunologiczna, pęcherzyk płucny, rezerwuar wirusa, transmisja fekalno-oralna, transmisja kropelkowa, transmisja powietrzna, wydzielina układu oddechowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon chorób i schorzeń
Ostra zespół niewydolności oddechowej – Zapobieganie i profilaktyka
Ostry zespół niewydolności oddechowej wywołany przez koronawirusa SARS-CoV-1, pojawił się w latach 2002-2004 i charakteryzuje się transmisją głównie drogą kropelkową, z największą zakaźnością w drugim tygodniu choroby, po wystąpieniu objawów. Brak skutecznej szczepionki wymusza stosowanie środków zapobiegawczych, takich jak higiena rąk (mycie przez minimum 20 sekund lub dezynfekcja alkoholem 60-70%), dystans fizyczny 1-3 metrów, izolacja pacjentów w pomieszczeniach z podciśnieniem oraz stosowanie środków ochrony indywidualnej (maski chirurgiczne, respiratory N95, okulary ochronne, rękawiczki, fartuchy). Kontrola epidemii opiera się na szybkim wykrywaniu przypadków, izolacji, kwarantannie 10-dniowej kontaktów oraz ścisłym nadzorze epidemiologicznym.
badanie przesiewowe, droga powietrzna, epidemia, izolacja pacjenta, kontrola zakażeń, koronawirus SARS-CoV-1, kwarantanna, łańcuch transmisji, nadzór epidemiologiczny, objawy oddechowe, ognisko epidemii, ostry zespół niewydolności oddechowej, respirator N95, samoizolacja, SARS-CoV-2, środek dezynfekujący, środki ochrony indywidualnej, szczepionka inaktywowana, szczepionka mRNA, szczepionka podjednostkowa, szczepionka wektorowa, wydzielina układu oddechowego, zakaźność