translokacja BCR-ABL
Translokacja BCR-ABL (znana również jako chromosom Filadelfia) to genetyczne zaburzenie powstające w wyniku wzajemnej wymiany materiału genetycznego między chromosomami 9 i 22. W rezultacie powstaje fuzyjny gen BCR-ABL1, który koduje nieprawidłowe białko o zwiększonej aktywności kinazy tyrozynowej.
Ta aberracja chromosomowa stanowi marker diagnostyczny i jest obecna u około 95% pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) oraz u 25-30% dorosłych pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL). Translokacja prowadzi do niekontrolowanej proliferacji komórek macierzystych szpiku kostnego i zaburzonej hematopoezy.
Wykrycie translokacji BCR-ABL ma kluczowe znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne. Badania cytogenetyczne (kariotypowanie, FISH) oraz molekularne (RT-PCR) pozwalają na identyfikację tej zmiany. Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI), takich jak imatynib, nilotynib czy dazatynib, zrewolucjonizowało leczenie chorób związanych z obecnością tej translokacji, znacząco poprawiając rokowanie pacjentów.
Monitorowanie minimalnej choroby resztkowej poprzez ilościową ocenę transkryptu BCR-ABL stanowi istotny element nadzoru nad skutecznością terapii i wczesnego wykrywania oporności na leczenie. Pojawienie się mutacji w domenie kinazowej genu ABL może prowadzić do oporności na inhibitory kinazy tyrozynowej i wymaga modyfikacji strategii terapeutycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Viatris 80 mg
Dasatinib Viatris, dostępny w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia (Ph+). Wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej u dorosłych i dzieci, a także przewlekłą białaczkę szpikową w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego oraz ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL) Ph+ u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. Terapia powinna być inicjowana po potwierdzeniu obecności translokacji BCR-ABL lub chromosomu Philadelphia w badaniach cytogenetycznych lub molekularnych, a także po kompleksowej ocenie fazy choroby, funkcji narządów, układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Preparat zawiera laktozę jednowodną w ilościach od 28 mg (20 mg tabletka) do 194 mg (140 mg tabletka), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
badanie cytogenetyczne, badanie fizykalne, chromosom Philadelphia, dazatynib, działanie niepożądane, faza akceleracji białaczki, faza przewlekła białaczki, gen fuzyjny BCR-ABL, hematolog, hematolog dziecięcy, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neutropenia, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, translokacja BCR-ABL, układ krwiotwórczy, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 40 mg
Lek Daruph, zawierający dazatynib, jest wskazany do leczenia białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży. Wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej (CP), fazie akceleracji oraz przełomie blastycznym, zwłaszcza w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib, a także ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL) Ph+ i limfoblastyczną postać przełomu blastycznego CML. U pacjentów pediatrycznych Daruph stosuje się zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z chemioterapią (w Ph+ ALL). Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o zawartości dazatynibu od 15,8 mg do 110,6 mg, z różną zawartością laktozy jednowodnej (21–149 mg), co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy. Terapia powinna być prowadzona przez specjalistów w ośrodkach hematoonkologicznych, z potwierdzeniem obecności chromosomu Philadelphia lub translokacji BCR-ABL oraz monitorowaniem odpowiedzi i działań niepożądanych.
ALL, chemioterapia, chromosom Philadelphia, CML, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, leczenie białaczki, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, translokacja BCR-ABL, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy