ostra niedoczynność kory nadnerczy
Wskazanie

Ostra niedoczynność kory nadnerczy (przełom nadnerczowy) to stan zagrożenia życia wynikający z nagłego niedoboru hormonów kory nadnerczy, głównie kortyzolu. Stan ten charakteryzuje się gwałtownym pogorszeniem stanu ogólnego pacjenta, wystąpieniem hipotonii, zaburzeń wodno-elektrolitowych, a nieleczony może prowadzić do wstrząsu i zgonu.

Ostra niedoczynność kory nadnerczy może wystąpić jako zaostrzenie przewlekłej niedoczynności (choroba Addisona) lub rozwinąć się de novo w wyniku nagłego zaprzestania przyjmowania glikokortykosteroidów, krwawienia do nadnerczy, zakażenia, urazu lub innych sytuacji stresowych u pacjentów z upośledzoną funkcją kory nadnerczy. Kluczowe objawy to: znaczne osłabienie, bóle brzucha, nudności, wymioty, gorączka, hipotonia oporna na leczenie oraz zaburzenia świadomości.

W leczeniu ostrej niedoczynności kory nadnerczy stosuje się natychmiastowe podanie glikokortykosteroidów dożylnie, najczęściej hydrokortyzonu (Hydrocortisonum WZF, Corhydron). Dawka początkowa to zwykle 100 mg hydrokortyzonu dożylnie, a następnie 100 mg co 6-8 godzin w pierwszej dobie. Równocześnie prowadzi się intensywną płynoterapię (0,9% NaCl) oraz wyrównuje zaburzenia elektrolitowe, szczególnie hiponatremię i hiperkaliemię. W przypadku wystąpienia wstrząsu konieczne jest podanie amin presyjnych (np. Levonor).

Największe trudności w leczeniu ostrej niedoczynności kory nadnerczy wiążą się z jej rozpoznaniem, które często jest opóźnione ze względu na niespecyficzne objawy początkowe. Ponadto wyzwaniem jest właściwe prowadzenie płynoterapii, szczególnie u pacjentów z współistniejącymi chorobami serca czy nerek. Kolejną trudnością jest odpowiednie dostosowanie dawki glikokortykosteroidów w okresie zdrowienia oraz edukacja pacjenta na temat konieczności zwiększania dawki leków w sytuacjach stresowych, aby zapobiec nawrotom przełomu nadnerczowego.

Po ustabilizowaniu stanu pacjenta wprowadza się leczenie doustne hydrokortyzonem (Hydrocortison, Cortef) w dawce 15-25 mg/dobę w 2-3 dawkach podzielonych oraz, w przypadku pierwotnej niedoczynności kory nadnerczy, fludrokortyzon (Cortineff) w dawce 0,05-0,2 mg/dobę. Każdy pacjent po przebytym przełomie nadnerczowym powinien być wyposażony w zestaw do samodzielnego podania hydrokortyzonu domięśniowo w sytuacji zagrożenia oraz nosić informację o chorobie (np. kartę ratunkową lub bransoletkę medyczną).

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl