nowotwór w stadium terminalnym
Wskazanie

Nowotwór w stadium terminalnym to zaawansowana faza choroby nowotworowej, w której nastąpiły przerzuty odległe, a możliwości leczenia przyczynowego zostały wyczerpane. Na tym etapie głównym celem postępowania medycznego staje się opieka paliatywna mająca na celu łagodzenie objawów, poprawę jakości życia oraz zapewnienie komfortu psychicznego pacjentowi i jego rodzinie.

W leczeniu objawowym nowotworów w stadium terminalnym stosuje się przede wszystkim leki przeciwbólowe, od nieopioidowych (Paracetamol, Pyralgina) poprzez słabe opioidy (Tramal, Poltram, Accordeon), aż do silnych opioidów (Morphini Sulfas, Doltard, Oxycontin, Fentanyl – Durogesic, Matrifen). Istotną rolę odgrywają również koanalgetyki, takie jak leki przeciwdepresyjne (Amitryptylina) czy przeciwpadaczkowe (Gabapentyna – Neurontin, Pregabalina – Lyrica), szczególnie w bólu neuropatycznym.

W zwalczaniu objawów towarzyszących stosuje się też leki przeciwwymiotne (Ondansetron – Zofran, Metoklopramid – Metoclopramidum), przeciwlękowe (Lorazepam – Lorafen, Alprazolam – Xanax), przeciwdepresyjne (Mirtazapina – Mirzaten, Escitalopram – Lexapro) oraz steroidy (Dexamethasone – Dexaven, Pabi-Dexamethason), które zmniejszają obrzęk mózgu, poprawiają apetyt i ogólne samopoczucie.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z nowotworem w stadium terminalnym obejmują adekwatne kontrolowanie bólu, który często wymaga złożonej farmakoterapii i regularnej modyfikacji dawek leków. Wyzwaniem jest także leczenie wyniszczenia nowotworowego (kacheksji), które często nie odpowiada na standardowe postępowanie żywieniowe. Problematyczne pozostaje również zarządzanie dusznością, zmęczeniem oraz objawami neuropsychiatrycznymi, które mogą wynikać zarówno z postępu choroby, jak i stosowanego leczenia.

Istotnym aspektem jest również holistyczne podejście do pacjenta, uwzględniające nie tylko aspekt medyczny, ale także psychologiczny, społeczny i duchowy. Zapewnienie właściwej komunikacji z pacjentem i jego rodziną, określenie celów opieki oraz szacunek dla autonomii pacjenta stanowią fundament dobrej opieki paliatywnej. W Polsce pacjenci terminalni mogą korzystać z opieki hospicyjnej, zarówno stacjonarnej, jak i domowej, gdzie zespół specjalistów zapewnia kompleksowe wsparcie.