hiperkalcemia związana z chorobą nowotworową
Wskazanie

Hiperkalcemia związana z chorobą nowotworową to stan podwyższonego stężenia wapnia w surowicy krwi (>2,6 mmol/l lub >10,5 mg/dl), który występuje u około 20-30% pacjentów z chorobą nowotworową. Najczęściej występuje w przebiegu szpiczaka mnogiego, raka piersi, raka płuc oraz nowotworów głowy i szyi. Mechanizmy prowadzące do hiperkalcemii nowotworowej obejmują wydzielanie przez komórki nowotworowe PTHrP (białka podobnego do parathormonu), bezpośrednią destrukcję tkanki kostnej przez przerzuty, a także zwiększoną produkcję cytokin aktywujących osteoklasty.

Objawy hiperkalcemii zależą od stężenia wapnia i szybkości jego narastania. Pacjenci mogą zgłaszać zmęczenie, osłabienie mięśniowe, nudności, wymioty, zaparcia, zwiększone pragnienie, wielomocz, a w ciężkich przypadkach może wystąpić splątanie, zaburzenia świadomości, a nawet śpiączka. Hiperkalcemia nowotworowa stanowi stan zagrożenia życia wymagający pilnej interwencji medycznej.

W leczeniu hiperkalcemii związanej z chorobą nowotworową stosuje się nawodnienie pacjenta z podażą 0,9% NaCl (3-4 litry/dobę), bisfosfoniany, kalcytoninę oraz denosumab. Wśród bisfosfonianów dostępnych w Polsce najczęściej stosuje się kwas zoledronowy (Zometa, Zerlinda, Desinobon), kwas pamidronowy (Pamifos, Pamidronat Medac) oraz kwas ibandronowy (Bondronat, Ibandronic Acid Accord). Denosumab dostępny jest pod nazwami handlowymi Xgeva i Prolia. W przypadkach opornych można rozważyć zastosowanie kalcytoniny (Miacalcic) oraz glikokortykosteroidów.

Największą trudnością w leczeniu hiperkalcemii nowotworowej jest jej nawrotowy charakter. Nawet po skutecznym obniżeniu stężenia wapnia, bez kontroli choroby podstawowej hiperkalcemia często powraca w ciągu kilku tygodni. Inne wyzwania obejmują opóźnione rozpoznanie (objawy mogą być niespecyficzne i przypisywane chorobie podstawowej lub leczeniu przeciwnowotworowemu), ryzyko powikłań nerkowych związanych z intensywnym nawadnianiem u pacjentów z niewydolnością serca lub nerek, oraz działania niepożądane bisfosfonianów, takie jak martwica kości szczęki czy uszkodzenie nerek. Kluczowym elementem długoterminowego postępowania jest skuteczne leczenie choroby nowotworowej.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl