Encorton – Tabletki

Encorton
Tabletki, 5 mg

Produkt leczniczy zawiera substancję czynną prednizon, będący glikokortykosteroidem, oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu różnych schorzeń, takich jak choroby endokrynologiczne, alergiczne, reumatyczne, skórne, nowotworowe oraz neurologiczne. Może być również wykorzystywany w terapii stanów zapalnych i autoimmunologicznych, a także w ciężkich przypadkach chorób układu oddechowego i oka. Lek jest przeznaczony do stosowania w okresach zaostrzeń oraz jako leczenie podtrzymujące w niektórych wskazaniach.

Pobierz ChPL PDF Encorton – Tabletki – 5 mg

Rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

prednizon

Kategoria leku

Rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania
Encorton (prednizon) jest dostępny w tabletkach o dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, a dawkowanie należy indywidualizować w zależności od schorzenia i odpowiedzi pacjenta. U dorosłych i młodzieży standardowa dawka wynosi 5-60 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 250 mg/dobę w szczególnych przypadkach. U dzieci stosuje się dawkę 2 mg/kg mc./dobę, podawaną w dawkach podzielonych co 6-8 godzin lub jednorazowo. W terapii zaostrzeń stwardnienia rozsianego u dorosłych zaleca się 200 mg/dobę przez 7 dni, następnie 80 mg co drugi dzień przez miesiąc. Dawkowanie w zespole nerczycowym u dzieci jest zróżnicowane wiekowo: od 7-10 mg cztery razy na dobę (18 mies. – 4 lata) do 20 mg cztery razy na dobę (>10 lat). W leczeniu reumatycznego zapalenia serca, białaczki i nowotworów u dzieci stosuje się dawki 0,5 mg/kg mc. lub 15 mg/m² powierzchni ciała cztery razy na dobę przez 2-3 tygodnie, następnie 0,375 mg/kg mc. lub 11,25 mg/m² przez 4-6 tygodni. W gruźlicy dziecięcej dawka wynosi 0,5 mg/kg mc. lub 15 mg/m² cztery razy na dobę przez 2 miesiące, zawsze w połączeniu z lekami przeciwgruźliczymi.

Redukcja dawki prednizonu powinna być stopniowa, aby zapobiec zahamowaniu osi podwzgórze-przysadka-nadnercza: przy długotrwałym leczeniu dużymi dawkami zaleca się zmniejszanie dawki o 1 mg miesięcznie, natomiast przy krótkim leczeniu o 2-5 mg co 2-7 dni. Encorton podawany w dawce do 40 mg/dobę przez mniej niż 7 dni można odstawić bez ryzyka zahamowania osi. Preferowane jest podawanie leku rano, zgodnie z rytmem dobowym endogennych kortykosteroidów. Podczas wywiadu medycznego należy uwzględnić wcześniejsze stosowanie kortykosteroidów, choroby współistniejące (np. cukrzyca, nadciśnienie, osteoporoza), długość terapii oraz możliwe interakcje lekowe. Pacjentów należy edukować o konieczności konsultacji przed zmianą dawkowania lub odstawieniem leku, aby uniknąć ryzyka niewydolności nadnerczy i zaostrzenia choroby podstawowej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Encorton 5 mg

białaczka, choroba podstawowa, endogenny kortykosteroid, gruźlica, interakcja lekowa, kortykosteroid, lek przeciwgruźliczy, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, oś przysadka-nadnercza, podrażnienie przewodu pokarmowego, prednizon, reumatyczne zapalenie serca, rytm dobowy, stwardnienie rozsiane, zaburzenie immunologiczne, zespół nerczycowy
Działania niepożądane
Prednizon, stosowany zarówno krótkotrwale, jak i długotrwale, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie istotnych przy dawkach powyżej 5 mg/dobę i długotrwałej terapii. Do najważniejszych należą zaburzenia endokrynologiczne, takie jak wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia cyklu miesiączkowego oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej (hiperglikemia, glukozuria, ujawnienie cukrzycy). W zakresie układu nerwowego obserwuje się wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, drgawki, zawroty głowy i bóle głowy. Prednizon może także indukować zaburzenia psychiczne u 15-50% pacjentów, zwłaszcza przy dawkach 40 mg/dobę, manifestujące się objawami schizofrenii, manii lub majaczenia. W obrębie narządu wzroku występują zaćma podtorebkowa tylna (2,5-60% pacjentów), wzrost ciśnienia śródgałkowego i jaskra po leczeniu trwającym co najmniej rok.

Prednizon wpływa również na metabolizm, powodując ujemny bilans azotowy, wzrost masy ciała i zwiększone łaknienie. W układzie mięśniowo-szkieletowym obserwuje się miopatię steroidową, osteoporozę, aseptyczną martwicę kości oraz złamania patologiczne. W zakresie układu sercowo-naczyniowego może wystąpić bradykardia, retencja sodu i płynów, nadciśnienie oraz zastoinowa niewydolność krążenia. Dodatkowo możliwe są poważne powikłania, takie jak zespoły zakrzepowo-zatorowe czy twardzinowy przełom nerkowy u pacjentów z twardziną układową. Zaleca się podawanie leku podczas posiłku, monitorowanie stanu pacjenta, suplementację wapnia i witaminy D oraz odpowiednie ćwiczenia fizyczne w celu minimalizacji ryzyka działań niepożądanych. W przypadku wystąpienia zaburzeń psychicznych wskazane jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku oraz stosowanie fenotiazyny lub związków litu, unikając trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Encorton 5 mg

alergiczne zapalenie skóry, aseptyczna martwica kości, bradykardia, cukrzyca utajona, drgawki, glukozuria, hiperglikemia, hipokaliemia, hirsutyzm, jaskra, katabolizm białek, kompresyjne złamanie kręgosłupa, kortykosteroid, miopatia steroidowa, nadciśnienie, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, patologiczne złamanie kości, perforacja jelita, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, retencja płynów, retencja sodu, rozstępy skórne, rumień, schizofrenia, toczeń rumieniowaty, trądzik, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, ujemny bilans azotowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, wybroczyny, wytrzeszcz, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie wzrostu, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół Cushinga, zespół zakrzepowo-zatorowy
Interakcje leku
Prednizon, jako glikokortykosteroid, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, co wymaga szczegółowego monitorowania i dostosowania terapii. Współstosowanie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (np. ibuprofen, diklofenak) oraz alkoholem znacząco zwiększa ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Prednizon może nasilać hipokaliemię, szczególnie w połączeniu z amfoterycyną B, inhibitorami anhydrazy węglanowej i lekami moczopędnymi, co może prowadzić do powikłań kardiologicznych, takich jak przerost mięśnia sercowego i niewydolność krążenia. W terapii przeciwzakrzepowej (np. warfaryna, heparyna) konieczne jest regularne monitorowanie czasu protrombinowego z uwagi na zmienioną skuteczność leków. Ponadto, prednizon wpływa na metabolizm leków hipoglikemizujących i insuliny, co wymaga korekty dawek w celu kontroli glikemii. Interakcje z lekami immunosupresyjnymi zwiększają ryzyko zakażeń i chorób limfoproliferacyjnych, a stosowanie szczepionek zawierających żywe wirusy jest przeciwwskazane podczas immunosupresji.

Prednizon wpływa również na wyniki badań laboratoryjnych, powodując m.in. zmniejszenie liczby bazofilów, eozynofilów, limfocytów i monocytów, wzrost glikemii (w surowicy i moczu), obniżenie stężenia wapnia oraz podwyższenie cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Wskazane jest monitorowanie elektrolitów, glukozy, lipidów oraz morfologii krwi podczas terapii. Zaleca się podawanie prednizonu podczas posiłku w celu zmniejszenia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego oraz unikanie jednoczesnego stosowania leków i substancji zwiększających ryzyko powikłań, takich jak alkohol czy niesteroidowe leki przeciwzapalne. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak psychozy, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku, unikając jednocześnie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Długotrwałe stosowanie prednizonu wymaga profilaktyki osteoporozy poprzez suplementację wapnia i witaminy D oraz odpowiednią dietę i aktywność fizyczną.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Encorton 5 mg

17-hydroksysteroid, 17-ketosteroid, amfoterycyna B, asparaginaza, bazofil, blok płytki motorycznej, chłoniak, cholesterol całkowity, choroba limfoproliferacyjna, ciśnienie śródgałkowe, depresja oddechowa, doustny lek antykoncepcyjny, doustny lek przeciwcukrzycowy, enzym mikrosomalny, gastroprotekcja, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, gospodarka węglowodanowa, hepatotoksyczność paracetamolu, hiperglikemia, hipernatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hormon tarczycy, inhibitor anhydrazy węglanowej, INR, insulina, izoniazyd, katabolizm białek, kwas foliowy, leczenie przeciwarytmiczne, lek cholinolityczny, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, leki przeciwzakrzepowe, limfocyt, miopatia steroidowa, mitotan, nadczynność tarczycy, nietolerancja glukozy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, owrzodzenie przewodu pokarmowego, płytka krwi, pochodna kumaryny, próba tuberkulinowa, przerost mięśnia sercowego, psychoza, salicylany, steroid anaboliczny, stężenie glukozy, stężenie wapnia, szczepionka z żywymi wirusami, trądzik, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność krążenia
Profil bezpieczeństwa leku
Prednizon wymaga szczególnej ostrożności w różnych grupach pacjentów. U kobiet karmiących stosowanie dawki do 5 mg/dobę jest bezpieczne, jednak wyższe dawki mogą powodować działania niepożądane u niemowląt, co wskazuje na konieczność zaprzestania karmienia piersią. U seniorów oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek oraz ścisłą kontrolę ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak retencja płynów, zaburzenia elektrolitowe oraz nasilone działanie leku w przypadku niewydolności wątroby.

Prednizon może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, wywołując objawy neurologiczne, takie jak drgawki, zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia widzenia oraz zaburzenia psychiczne. Ponadto, jednoczesne stosowanie prednizonu z alkoholem zwiększa ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego, dlatego zaleca się unikanie spożycia alkoholu podczas terapii. W każdym przypadku konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki i monitorowanie pacjenta, aby minimalizować ryzyko powikłań.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Encorton 5 mg
Przeciwwskazania
Prednizon, jako glikokortykosteroid, ma szerokie zastosowanie, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość w dawkach wynosi odpowiednio: 1 mg – 57,4 mg, 5 mg – 82,6 mg, 10 mg – 165,2 mg, 20 mg – 155,2 mg. U pacjentów z nietolerancją laktozy należy rozważyć ryzyko wystąpienia objawów nietolerancji, zwłaszcza przy wyższych dawkach lub długotrwałej terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność układowych zakażeń grzybiczych (np. kandydoza narządowa, aspergiloza inwazyjna, mukormykoza, kryptokokoza, histoplazmoza), ze względu na ryzyko immunosupresji i pogorszenia przebiegu infekcji. W takich przypadkach konieczne jest przerwanie terapii i wdrożenie leczenia przeciwgrzybiczego, a jednoczesne stosowanie glikokortykosteroidów i leków przeciwgrzybiczych wymaga ścisłej kontroli specjalistycznej.

W celu uniknięcia błędów w dawkowaniu, ważne jest rozpoznanie tabletek Encorton według ich wyglądu i oznakowania: dawki 1 mg i 5 mg to tabletki białe lub prawie białe, gładkie, okrągłe, obustronnie płaskie, oznaczone symbolem „∆” (co może powodować pomyłki), dawka 10 mg oznaczona jest symbolem „-„, a dawka 20 mg symbolem „+”. Znajomość tych cech jest istotna dla prawidłowego doboru dawki i bezpieczeństwa terapii prednizonem. W praktyce klinicznej należy szczególnie zwracać uwagę na przeciwwskazania oraz potencjalne ryzyko związane z nietolerancją laktozy i zakażeniami grzybiczymi przed rozpoczęciem leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Encorton 5 mg

aspergiloza inwazyjna, działanie immunosupresyjne, Encorton, glikokortykosteroid, histoplazmoza, kryptokokoza, laktoza jednowodna, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwgrzybiczny, mukormykoza, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, prednizon, reakcja anafilaktyczna, substancja pomocnicza, terapia długoterminowa, zakażenie grzybicze układowe
Przedawkowanie
Przedawkowanie prednizonu, substancji czynnej leku Encorton, nie wywołuje typowo ostrych objawów zatrucia, nawet przy bardzo dużych dawkach, co potwierdza brak doniesień o ostrych zatruciach w literaturze medycznej. Główne ryzyko związane jest z długotrwałym stosowaniem wysokich dawek, prowadzącym do objawów zespołu Cushinga jatrogennego, takich jak zaburzenia psychiczne (wahania nastroju, psychozy steroidowe), charakterystyczne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej (twarz księżycowata), retencja płynów, nadciśnienie tętnicze, hirsutyzm, trądzik posteroidowy, rozstępy skórne, osteoporoza oraz wrzody trawienne. W terapii Encorton stosuje się dawki 1 mg, 5 mg, 10 mg lub 20 mg, a ryzyko kumulacji i nasilenia objawów wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na metabolizm kortykosteroidów.

W przypadku ostrego przedawkowania zaleca się opróżnienie żołądka (wymioty lub płukanie), leczenie podtrzymujące oraz obserwację kliniczną ze względu na możliwość opóźnionego wystąpienia objawów. Nie istnieje swoiste antidotum dla prednizonu, dlatego terapia ma charakter objawowy i podtrzymujący. Odstawianie leku po długotrwałej terapii wysokimi dawkami powinno odbywać się stopniowo pod ścisłą kontrolą lekarską, aby zapobiec niewydolności kory nadnerczy. Diagnostyka przedawkowania wymaga szczegółowego wywiadu dotyczącego dawki i czasu stosowania, a także uwzględnienia interakcji farmakologicznych, które mogą wpływać na metabolizm prednizonu i nasilenie działań niepożądanych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Encorton 5 mg

choroba autoimmunologiczna, hirsutyzm, hormony kory nadnerczy, infekcja oportunistyczna, kortykosteroid, metabolizm kortykosteroidów, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, osteoporoza, owrzodzenie żołądka, prednizon, psychoza steroidowa, retencja płynów, rozstępy skórne, trądzik posteroidowy, twarz księżycowata, wrzód trawienny, zaburzenia endokrynologiczne, zespół Cushinga
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa prednizonu wskazują na istotne ryzyko teratogenne, potwierdzone w badaniach na modelach zwierzęcych. Kortykosteroidy, w tym prednizon, zwiększały częstość występowania rozszczepu podniebienia oraz niewydolności łożyska, co może prowadzić do zaburzeń odżywiania płodu i wymiany gazowej między matką a płodem. Ponadto, obserwowano wzrost częstości spontanicznych poronień, prawdopodobnie związany zarówno z bezpośrednim wpływem na rozwój zarodka i płodu, jak i pośrednio przez dysfunkcję łożyska. Ekspozycja prenatalna na kortykosteroidy skutkowała także opóźnieniem wzrostu wewnątrzmacicznego, co ma istotne implikacje kliniczne dla długoterminowego rozwoju potomstwa.

W świetle powyższych danych, stosowanie prednizonu (Encorton) u kobiet w ciąży lub planujących ciążę wymaga szczególnej ostrożności. Przedkliniczne obserwacje dotyczące teratogenności, niewydolności łożyska, ryzyka poronień oraz opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego płodu podkreślają potencjalne zagrożenia dla rozwijającego się płodu. W praktyce klinicznej konieczne jest dokładne rozważenie korzyści i ryzyka terapii kortykosteroidami w tej populacji, a także monitorowanie stanu łożyska i rozwoju płodu podczas leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Encorton 5 mg

dane przedkliniczne, działanie teratogenne, ekspozycja na kortykosteroidy, funkcja łożyska, kortykosteroid, model zwierzęcy, niewydolność łożyska, okres prenatalny, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu, prednizon, rozszczep podniebienia, rozwój płodowy, rozwój zarodka, spontaniczne poronienie, układ krążenia matki, wada rozwojowa, wymiana gazowa
Skład i postać leku
Produkt leczniczy Encorton zawiera prednizon w dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, dostępny w formie tabletek o jednolitym, białym lub prawie białym wyglądzie, różniących się oznaczeniami: „∆” dla dawek 1 mg i 5 mg, „-” dla 10 mg oraz „+” dla 20 mg. Substancją pomocniczą jest laktoza jednowodna, której zawartość w tabletkach wynosi odpowiednio 57,4 mg (1 mg), 82,6 mg (5 mg), 165,2 mg (10 mg) oraz 155,2 mg (20 mg). Dodatkowo tabletki zawierają skrobię ziemniaczaną, magnezu stearynian oraz żelatynę. Produkt dostępny jest w opakowaniach: fiolki szklane zamykane korkiem lub blistry PVC/Aluminium, w różnych wielkościach w zależności od dawki.

Encorton należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w oryginalnym opakowaniu, chroniącym przed światłem i wilgocią, z okresem ważności wynoszącym 3 lata. Usuwanie niewykorzystanych tabletek lub odpadów nie wymaga specjalnych środków ostrożności, jednak powinno odbywać się zgodnie z lokalnymi przepisami. Warto zwrócić uwagę na obecność laktozy jednowodnej, szczególnie u pacjentów z nietolerancją laktozy, ze względu na jej różną zawartość w poszczególnych dawkach prednizonu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Encorton 5 mg

blister, Encorton, fiolka szklana, laktoza jednowodna, okres ważności, postać farmaceutyczna, prednizon, skrobia ziemniaczana, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka, żelatyna
Specjalne ostrzeżenia
Prednizon, jako glikokortykosteroid, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko nasilenia zakażeń, zwłaszcza grzybiczych i wirusowych, oraz maskowanie ich objawów. Przeciwwskazany jest u pacjentów z układowymi zakażeniami grzybiczymi, a w terapii z amfoterycyną B może powodować poważne powikłania, takie jak zastoinowa niewydolność krążenia, powiększenie serca i ciężka hipokaliemia. Należy unikać szczepień żywymi szczepionkami wirusowymi oraz monitorować pacjentów z gruźlicą, a także wykluczyć pełzakowicę u osób z krajów tropikalnych. Długotrwałe stosowanie prednizonu wiąże się z ryzykiem zespołu odstawienia, dlatego dawkę należy redukować stopniowo, dostosowując schemat do indywidualnej reakcji pacjenta i rodzaju choroby.

Prednizon może wywoływać zaburzenia psychiczne, takie jak euforia, bezsenność, zmiany nastroju, depresja czy objawy psychozy, szczególnie u pacjentów z wcześniejszą chwiejnością emocjonalną. Wskazana jest ostrożność u osób z niedoczynnością tarczycy, marskością wątroby, chorobami układu pokarmowego (np. wrzodziejące zapalenie okrężnicy, uchyłkowatość jelit, wrzody trawienne) oraz schorzeniami sercowo-naczyniowymi, nerkowymi i metabolicznymi (cukrzyca, hiperlipidemia). Długotrwała terapia prednizonem zwiększa ryzyko powikłań okulistycznych, takich jak zaćma i jaskra, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego i ostrości widzenia u leczonych pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Encorton

amfoterycyna B, bezsenność, choroba Addisona, ciężka depresja, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, czynna gruźlica, euforia, glikokortykosteroid, gruźlica rozsiana, hiperlipidemia, hipoalbuminemia, hipokaliemia, hipoprotrombinemia, jaskra, kwas acetylosalicylowy, marskość wątroby, maskowanie objawów zakażenia, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, odra, ospa wietrzna, osteoporoza, pełzak czerwonki, pełzakowica, perforacja rogówki, półpasiec oczny, prednizon, próba tuberkulinowa, psychoza, uchyłkowatość jelit, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wtórne zakażenie grzybicze, zaburzenie psychiczne, zaćma, zakażenie grzybicze, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność krążenia, zawał serca, zespół odstawienia glikokortykosteroidów, żywa szczepionka wirusowa
Właściwości farmakodynamiczne
Prednizon, będący prolekiem prednizolonu, jest syntetycznym glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. Dawka 5 mg prednizonu odpowiada działaniu przeciwzapalnemu 4 mg metyloprednizolonu, 0,75 mg deksametazonu lub 20 mg hydrokortyzonu, przy aktywności mineralokortykosteroidowej stanowiącej około 60% hydrokortyzonu. Mechanizm działania obejmuje hamowanie migracji leukocytów, fagocytozy, uwalniania enzymów lizosomalnych oraz syntezy mediatorów zapalenia, a także nasilenie syntezy lipomoduliny, inhibitora fosfolipazy A2. Immunosupresja wynika ze zmniejszenia liczby limfocytów T, monocytów i granulocytów kwasochłonnych, zahamowania syntezy interleukin oraz ograniczenia przenikania kompleksów immunologicznych. Prednizon wpływa również na gospodarkę wodno-elektrolitową, zwiększając reabsorpcję sodu i wydalanie potasu w cewce dalszej nefronu, co jednak nie stanowi głównego wskazania do terapii.

Prednizon hamuje oś podwzgórze-przysadka, obniżając wydzielanie ACTH i prowadząc do możliwej niewydolności kory nadnerczy, która może rozwinąć się już po 5-7 dniach stosowania dawek równoważnych 20-30 mg prednizonu. Powrót funkcji nadnerczy po krótkotrwałym leczeniu następuje zwykle w ciągu około tygodnia, natomiast po długotrwałej terapii dużymi dawkami może trwać nawet do roku lub nie nastąpić wcale. Długotrwałe stosowanie prednizonu wiąże się z katabolizmem białek, hiperglikemią, insulinoopornością, lipolizą i nieprawidłowym rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej, a także zaburzeniami metabolizmu kostnego prowadzącymi do osteoporozy i zahamowania wzrostu u dzieci. Nasilenie działania katecholamin może mieć kliniczne znaczenie przy jednoczesnym stosowaniu sympatykomimetyków. Monitorowanie i odpowiednie dostosowanie dawki jest kluczowe w celu minimalizacji działań niepożądanych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Encorton 5 mg

aminy katecholowe, blastogeneza limfocytów, błona fosfolipidowa, cewka dalsza nefronu, dopełniacz, enzymy lizosomalne, fagocytoza, fosfolipaza A2, glikokortykosteroid, glukoneogeneza, gospodarka węglowodanowa, granulocyty kwasochłonne, hormon adrenokortykotropowy, immunosupresja, katabolizm białek, kompleksy immunologiczne, kwas arachidonowy, leki sympatykomimetyczne, limfocyty T, lipomodulina, mediatory zapalenia, mineralokortykosteroid, nadczynność przytarczyc, niewydolność kory nadnerczy, oporność na insulinę, oś podwzgórze-przysadka, osteoblasty, osteoklasty, osteoporoza, prednizolon, przeciwzapalne, tkanka limfoidalna, tkanka tłuszczowa, zespół Cushinga
Właściwości farmakokinetyczne
Encorton zawiera prednizon w dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 70-90%. Pokarm opóźnia wchłanianie, ale nie zmienia całkowitej biodostępności. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 1-2 godzin. Okres półtrwania aktywnego metabolitu prednizolonu wynosi 3,4-3,8 godziny w osoczu, natomiast w tkankach 18-36 godzin, co przekłada się na całkowity czas działania leku 1,25-1,5 dnia. Prednizon wiąże się z białkami osocza w 70-73%, natomiast prednizolon wykazuje wiązanie zależne od stężenia: 90-95% przy stężeniach <200 ng/ml oraz około 70% przy stężeniach >1 mg/ml. Główne białka wiążące to globuliny (transkortyna) o wysokim powinowactwie i albuminy o dużej pojemności wiązania. Wiązanie jest dawkozależne, co ma znaczenie przy interpretacji stężeń i interakcjach lekowych.

Objętość dystrybucji wolnej frakcji prednizonu wynosi 0,86-1,81 l/kg, wskazując na dobre przenikanie do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, a wydalanie odbywa się głównie z żółcią; 1-5% dawki wydalane jest z moczem jako nieaktywne metabolity, a 10-20% jako aktywny prednizolon. Prednizon i prednizolon przenikają przez barierę łożyskową, co jest istotne w ciąży, a do mleka kobiecego wydziela się mniej niż 1% dawki, co należy uwzględnić u matek karmiących. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilościach zależnych od dawki (od 57,4 mg w dawce 1 mg do 165,2 mg w dawce 10 mg), co jest ważne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Encorton 5 mg

albuminy, bariera łożyskowa, dostępność biologiczna, dystrybucja tkankowa, Encorton, glikokortykosteroid, laktoza jednowodna, metabolit aktywny, metabolizm wątrobowy, mleko kobiece, nietolerancja laktozy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, prednizolon, prednizon, stężenie osoczowe, transkortyna, wchłanianie jelitowe, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Stosowanie prednizonu (Encorton) u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią, wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz ścisłego monitorowania. Brak jest wystarczających, kontrolowanych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa prednizonu w ciąży, jednak dane z badań na zwierzętach wskazują na ryzyko rozszczepów podniebienia, poronień, niewydolności łożyska oraz zahamowania rozwoju płodu. U ludzi obserwuje się zwiększone ryzyko niewydolności łożyska, niskiej masy urodzeniowej noworodka oraz śmierci płodu. Stosowanie kortykosteroidów w ciąży jest dopuszczalne jedynie, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzje terapeutyczne powinny być indywidualizowane z uwzględnieniem stanu klinicznego i etapu ciąży.

Podczas laktacji prednizon przenika do mleka matki, a dawki do 5 mg/dobę są uważane za względnie bezpieczne i nie wywołują istotnych działań niepożądanych u dziecka. Przy dawkach przekraczających 5 mg/dobę istnieje ryzyko zahamowania wzrostu oraz supresji endogennej produkcji hormonów kory nadnerczy u dziecka, co wymaga rozważenia zaprzestania karmienia piersią i zastosowania alternatywnych metod żywienia. Lekarz powinien informować pacjentki o ryzyku, stosować najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas oraz rozważyć dodatkowe monitorowanie dziecka narażonego na prednizon w okresie ciąży lub laktacji.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Encorton 5 mg

działanie teratogenne, glikokortykosteroid, hormony endogenne, karmienie piersią, kora nadnerczy, kortykosteroid, laktacja, mała masa urodzeniowa, niewydolność łożyska, poronienie, prednizon, rozszczep podniebienia, śmierć płodu, wiek rozrodczy, zahamowanie rozwoju płodu, zahamowanie wzrostu
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Podczas terapii prednizonem (Encorton) w dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, pacjenci mogą doświadczać działań niepożądanych istotnie wpływających na sprawność psychofizyczną, co przekłada się na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Do kluczowych zaburzeń należą drgawki, zawroty i bóle głowy, niewyraźne lub podwójne widzenie oraz zaburzenia psychiczne, które mogą powodować nagłe ograniczenie koncentracji, wydłużenie czasu reakcji, zaburzenia koordynacji ruchowej oraz nieprawidłową ocenę sytuacji drogowej. Szczególnie istotne jest, że objawy te mogą pojawić się zarówno na początku terapii, jak i podczas jej trwania, zwłaszcza przy zmianie dawki, a ryzyko ich wystąpienia wzrasta przy dawkach 10 mg i 20 mg.

Lekarz przepisujący prednizon ma obowiązek przeprowadzenia szczegółowego wywiadu dotyczącego aktywności pacjenta, w tym prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, oraz poinformowania o potencjalnych ograniczeniach wynikających z działań niepożądanych. Zaleca się, aby pacjent powstrzymał się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w przypadku wystąpienia drgawek (bezwzględny zakaz), zawrotów i bólów głowy (do ustąpienia objawów), niewyraźnego lub podwójnego widzenia (do normalizacji widzenia) oraz zaburzeń psychicznych (po konsultacji z lekarzem). Informacje te powinny być przekazane w sposób zrozumiały i odnotowane w dokumentacji medycznej, co ma również znaczenie prawne w kontekście odpowiedzialności za ewentualne zdarzenia drogowe.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Encorton 5 mg

diplopia, drgawki, działania niepożądane układu nerwowego, działanie niepożądane, interakcje lekowe, niewyraźne widzenie, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne widzenie, prednizon, sprawność psychomotoryczna, terapia prednizonem, wydłużony czas reakcji, zaburzenia koncentracji, zaburzenia nastroju, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia oceny odległości, zaburzenia psychiczne, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zawroty głowy
Wskazania do stosowania
Encorton, zawierający prednizon, jest glikokortykosteroidem dostępnym w tabletkach o dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, z zawartością laktozy jednowodnej odpowiednio 57,4 mg, 82,6 mg, 165,2 mg i 155,2 mg. Lek wykazuje działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne, stosowany jest w szerokim spektrum schorzeń endokrynologicznych (np. niewydolność kory nadnerczy, wrodzona hiperplazja nadnerczy, hiperkalcemia nowotworowa, zapalenie tarczycy), alergicznych (kontaktowe i atopowe zapalenie skóry, choroba posurowicza, reakcje nadwrażliwości na leki, alergiczny nieżyt nosa), chorobach tkanki łącznej (ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie skórno-mięśniowe, toczeń rumieniowaty układowy) oraz dermatozach (złuszczające zapalenie skóry, pęcherzyca, ciężka łuszczyca). Ponadto, Encorton jest stosowany w zaostrzeniach chorób układu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego-Crohna), hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość wtórna, idiopatyczna plamica małopłytkowa), nowotworowych (białaczki, chłoniaki), a także w leczeniu zespołu nerczycowego i schorzeń układu nerwowego (stwardnienie rozsiane w zaostrzeniu).

W okulistyce Encorton jest wskazany w ciężkich stanach zapalnych i alergicznych narządu wzroku, takich jak zapalenie tęczówki, naczyniówki, siatkówki, nerwu wzrokowego oraz alergiczne zapalenie spojówek i rogówki. W chorobach układu oddechowego lek stosuje się m.in. w berylozie, zespole Löfflera, sarkoidozie, gruźlicy płuc (w połączeniu z leczeniem przeciwgruźliczym) oraz astmie oskrzelowej. W reumatologii Encorton jest używany jako leczenie wspomagające w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa, łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, a także w ostrych stanach zapalnych układu kostno-stawowego o charakterze niereumatycznym (np. ostre dnawe zapalenie stawów, zapalenie kaletki, zapalenie pochewki ścięgna). Dodatkowo, lek znajduje zastosowanie w leczeniu gruźliczego zapalenia opon mózgowych z blokiem podpajęczynówkowym oraz włośnicy z zajęciem mięśnia sercowego lub układu nerwowego, zawsze w połączeniu z odpowiednią terapią przyczynową.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Encorton 5 mg

alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, białkomocz, blok podpajęczynówkowy, chłoniak, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba Werlhofa, diureza, dnawe zapalenie stawów, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, hydrokortyzon, idiopatyczna plamica małopłytkowa, kolagenoza, kontaktowe zapalenie skóry, kortyzon, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie brzeżne rogówki, pęcherzyca, prednizon, reakcja nadwrażliwości, remisja, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrodzona hiperplazja nadnerczy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry

Encorton Tabletki, 5 mg

Encorton
Tabletki, 5 mg