oś podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowa

Oś podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowa stanowi kluczowy element układu endokrynnego kobiety, odpowiedzialny za regulację cyklu miesiączkowego oraz płodności. Jest to złożony system sprzężeń zwrotnych między podwzgórzem, przysadką mózgową i jajnikami.

Podwzgórze wydziela gonadoliberynę (GnRH), która stymuluje przysadkę do produkcji gonadotropin: hormonu folikulotropowego (FSH) i luteinizującego (LH). FSH pobudza wzrost pęcherzyków jajnikowych i wydzielanie estrogenów, natomiast LH wywołuje owulację oraz przekształcenie pęcherzyka w ciałko żółte wytwarzające progesteron.

Zaburzenia osi podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowej mogą prowadzić do nieprawidłowości cyklu miesiączkowego, braku owulacji, zespołu policystycznych jajników czy przedwczesnego wygaśnięcia czynności jajników. Diagnostyka obejmuje ocenę stężeń hormonów płciowych oraz badania obrazowe, a leczenie jest ukierunkowane na przyczynę dysfunkcji.

Fizjologiczne zmiany w funkcjonowaniu tej osi występują w okresie dojrzewania, ciąży oraz menopauzy. Prawidłowe działanie osi podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowej jest niezbędne dla zdrowia reprodukcyjnego kobiety, a jej ocena stanowi istotny element diagnostyki ginekologicznej i endokrynologicznej.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl