Dawkowanie i sposób podawania
Cyprodiol 2 mg + 0,035 mg

Cyprodiol to preparat zawierający 2 mg cyproteronu octanu oraz 0,035 mg etynyloestradiolu, stosowany w regularnym schemacie 21 dni przyjmowania tabletki dziennie, po którym następuje 7-dniowa przerwa. Lek wykazuje działanie antykoncepcyjne poprzez hamowanie owulacji, a ochrona antykoncepcyjna utrzymuje się również podczas przerwy, co eliminuje konieczność stosowania dodatkowych hormonalnych metod antykoncepcji. Rozpoczęcie terapii zależy od wcześniejszej metody antykoncepcji i fazy cyklu, z koniecznością stosowania dodatkowej antykoncepcji barierowej w określonych sytuacjach, np. przy rozpoczęciu między 2. a 5. dniem cyklu lub po zmianie z progestagenowych metod. Minimalny czas terapii potrzebny do złagodzenia objawów wynosi co najmniej 3 miesiące, a lekarz powinien okresowo oceniać zasadność kontynuacji leczenia.

Dawkowanie i sposób podawania leku Cyprodiol

Produkt leczniczy Cyprodiol, zawierający 2 mg cyproteronu octanu i 0,035 mg etynyloestradiolu, należy przyjmować regularnie w celu osiągnięcia oczekiwanych efektów terapeutycznych. Ze względu na swoje właściwości hamujące owulację, Cyprodiol wykazuje działanie antykoncepcyjne. Z tego powodu pacjentki stosujące Cyprodiol nie powinny jednocześnie stosować dodatkowych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, gdyż prowadzi to do niepotrzebnego przedawkowania hormonów1.

Sposób podawania

Tabletki należy przyjmować codziennie o tej samej porze dnia, w razie potrzeby popijając płynem, zgodnie z kolejnością zaznaczoną na blistrze. Schemat dawkowania obejmuje przyjmowanie jednej tabletki dziennie przez 21 kolejnych dni. Po tym okresie następuje 7-dniowa przerwa w przyjmowaniu tabletek, podczas której zazwyczaj występuje krwawienie z odstawienia. Krwawienie to rozpoczyna się zwykle po 2-3 dniach od przyjęcia ostatniej tabletki i może utrzymywać się jeszcze w momencie rozpoczęcia przyjmowania tabletek z kolejnego opakowania2.

Ochrona antykoncepcyjna występuje od pierwszego dnia przyjmowania leku i utrzymuje się również podczas 7-dniowej przerwy, co wyklucza konieczność stosowania dodatkowych metod antykoncepcji hormonalnej3.

Rozpoczęcie terapii lekiem Cyprodiol

Sposób rozpoczęcia przyjmowania leku Cyprodiol zależy od wcześniej stosowanych metod antykoncepcji:

  • Jeżeli nie stosowano wcześniej hormonalnych środków antykoncepcyjnych (w ostatnim miesiącu): Należy rozpocząć przyjmowanie tabletek w pierwszym dniu cyklu miesiączkowego (czyli pierwszego dnia krwawienia). Jeśli rozpoczęcie terapii nastąpi między 2. a 5. dniem cyklu, zaleca się stosowanie dodatkowej metody barierowej antykoncepcji przez pierwsze 7 dni przyjmowania leku. Kobiety, które nie miesiączkują, mogą rozpocząć leczenie natychmiast, zgodnie z zaleceniem lekarza, uznając dzień rozpoczęcia za pierwszy dzień cyklu4.
  • Po stosowaniu złożonego środka antykoncepcyjnego, systemu dopochwowego lub transdermalnego: Pacjentka powinna rozpocząć przyjmowanie Cyprodiolu następnego dnia po przyjęciu ostatniej tabletki zawierającej substancje czynne z poprzedniego opakowania (lub po usunięciu systemu dopochwowego/transdermalnego). Nie należy opóźniać rozpoczęcia terapii dłużej niż do dnia po standardowej przerwie w stosowaniu poprzedniej metody lub po przyjęciu ostatniej tabletki placebo5.
  • Zmiana z produktu zawierającego tylko progestagen (minitabletka, wstrzyknięcie, implant) lub systemu terapeutycznego domacicznego (IUS) uwalniającego progestagen: W przypadku stosowania minitabletki zmiana na Cyprodiol może nastąpić w dowolnym dniu cyklu. Przy zmianie z implantu lub systemu domacicznego, Cyprodiol należy rozpocząć w dniu ich usunięcia. W przypadku wstrzyknięć zmiana następuje w dniu zaplanowanego kolejnego wstrzyknięcia. We wszystkich tych przypadkach konieczne jest stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez pierwsze 7 dni przyjmowania Cyprodiolu6.
  • Po poronieniu lub zakończeniu ciąży w pierwszym trymestrze: Możliwe jest natychmiastowe rozpoczęcie przyjmowania leku bez konieczności stosowania dodatkowej antykoncepcji7.
  • Po porodzie lub poronieniu/zakończeniu ciąży w drugim trymestrze: Zaleca się rozpoczęcie przyjmowania tabletek między 21. a 28. dniem po porodzie lub poronieniu/zakończeniu ciąży w drugim trymestrze. Przy późniejszym rozpoczęciu należy stosować dodatkową metodę barierową przez pierwsze 7 dni przyjmowania leku. Jeśli w okresie po porodzie/poronieniu doszło do stosunku płciowego, przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę lub poczekać na wystąpienie pierwszego krwawienia miesiączkowego8.

Czas trwania leczenia

Minimalny czas potrzebny do złagodzenia objawów wynosi co najmniej 3 miesiące. Lekarz prowadzący powinien okresowo oceniać konieczność kontynuowania leczenia9.

Postępowanie w przypadku pominięcia tabletki

Jeżeli pacjentka zapomniała przyjąć tabletkę Cyprodiolu o zwykłej porze, powinna przyjąć ją w ciągu 12 godzin od zaplanowanej pory. W takim przypadku skuteczność antykoncepcyjna pozostaje zachowana, a kolejne tabletki należy przyjmować o zwykłej porze10.

Jeśli opóźnienie w przyjęciu tabletki przekracza 12 godzin, skuteczność antykoncepcyjna może być zmniejszona. W takiej sytuacji należy przestrzegać dwóch podstawowych zasad:

  1. Nie wolno nigdy przerywać przyjmowania tabletek na dłużej niż 7 dni
  2. Przyjmowanie tabletek przez 7 kolejnych dni jest konieczne do zapewnienia odpowiedniego zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowej11

W przypadku pominięcia tabletki, praktyczne zalecenia zależą od tygodnia cyklu:

Tydzień cyklu Zalecane postępowanie Dodatkowa antykoncepcja
Tydzień pierwszy Przyjąć pominiętą tabletkę jak najszybciej, nawet jeśli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Kontynuować przyjmowanie kolejnych tabletek o zwykłej porze. Stosować dodatkowo metodę barierową (np. prezerwatywę) przez 7 dni. Jeśli w ciągu poprzednich 7 dni doszło do stosunku, rozważyć możliwość ciąży.
Tydzień drugi Przyjąć pominiętą tabletkę jak najszybciej, nawet jeśli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Kontynuować przyjmowanie kolejnych tabletek o zwykłej porze. Dodatkowa antykoncepcja nie jest konieczna, pod warunkiem prawidłowego przyjmowania tabletek przez poprzednie 7 dni. W przeciwnym razie lub jeśli pominięto więcej niż 1 tabletkę, stosować dodatkową metodę przez 7 dni.
Tydzień trzeci Dwie możliwości:
1. Przyjąć pominiętą tabletkę jak najszybciej i kontynuować przyjmowanie kolejnych tabletek o zwykłej porze. Po zakończeniu bieżącego opakowania rozpocząć przyjmowanie tabletek z następnego opakowania bez zachowania 7-dniowej przerwy.
2. Przerwać przyjmowanie tabletek z bieżącego opakowania, zrobić przerwę (nie dłuższą niż 7 dni, wliczając dzień pominięcia tabletki), a następnie rozpocząć przyjmowanie tabletek z nowego opakowania.
Przy zastosowaniu jednego z powyższych zaleceń dodatkowa antykoncepcja nie jest wymagana, pod warunkiem prawidłowego przyjmowania tabletek przez 7 dni poprzedzających pominięcie. W przeciwnym przypadku należy stosować dodatkową metodę przez 7 kolejnych dni.

Jeżeli pacjentka pominęła tabletkę i podczas kolejnej standardowej przerwy w przyjmowaniu tabletek nie wystąpiło krwawienie z odstawienia, należy rozważyć możliwość ciąży12.

Brak krwawienia z odstawienia

W przypadku braku krwawienia z odstawienia nie należy kontynuować przyjmowania leku Cyprodiol do czasu upewnienia się, że pacjentka nie jest w ciąży13.

Postępowanie w przypadku krwawienia śródcyklicznego

W razie wystąpienia krwawienia śródcyklicznego należy kontynuować przyjmowanie leku Cyprodiol. Plamienie zwykle ustępuje samoistnie. W przypadku krwawienia śródcyklicznego o intensywności zbliżonej do miesiączki można zahamować je, podając pomocniczo 25-50 µg etynyloestradiolu na dobę przez 4-5 dni, jednak nie dłużej niż do dnia przyjęcia ostatniej tabletki z aktualnego opakowania Cyprodiolu14.

Jeśli krwawienie śródcykliczne nie ustąpi lub będzie się powtarzać, wskazane jest przeprowadzenie dokładnych badań, w tym łyżeczkowania, aby wykluczyć choroby organiczne. To samo dotyczy plamienia występującego w nieregularnych odstępach czasu przez kilka kolejnych cykli lub pojawiającego się po raz pierwszy po długotrwałym stosowaniu leku. W takich przypadkach krwawienie jest zazwyczaj spowodowane zmianami organicznymi, a nie działaniem leku15.

Postępowanie w przypadku wymiotów lub ostrej biegunki

Wymioty lub ostra biegunka mogą upośledzić wchłanianie substancji czynnych zawartych w leku. W takich sytuacjach zaleca się stosowanie dodatkowych, niehormonalnych metod antykoncepcji (z wyjątkiem metody kalendarzowej i termicznej). Jeśli wymioty lub ostra biegunka wystąpiły w ciągu pierwszych 3-4 godzin po przyjęciu tabletki, należy postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi pominięcia dawki. W celu utrzymania regularnego schematu przyjmowania leku, należy przyjąć zastępczą tabletkę z innego opakowania16.

Zalecenia dotyczące wątroby

Po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby należy odczekać około 6 miesięcy od momentu normalizacji parametrów czynności wątroby, zanim rozpocznie się stosowanie leku Cyprodiol17.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl