Leki w grupie
„leki przeciwandrogenowe”
Leki przeciwandrogenowe to grupa preparatów farmakologicznych, które blokują działanie androgenów (hormonów męskich, głównie testosteronu) w organizmie. Ich mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów androgenowych, hamowaniu syntezy androgenów lub blokowaniu konwersji testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT). Są stosowane w leczeniu różnych stanów zależnych od androgenów, takich jak rak prostaty, hirsutyzm, łysienie androgenowe, trądzik czy zespół policystycznych jajników.
Leki przeciwandrogenowe dzielą się na kilka podgrup: steroidowe antyandrogeny (np. cyproteron, spironolakton), niesteroidowe antyandrogeny (np. flutamid, bikalutamid, nilutamid, enzalutamid, darolutamid), inhibitory 5α-reduktazy (np. finasteryd, dutasteryd) oraz inhibitory syntezy androgenów (np. abirateron).
Do najważniejszych leków przeciwandrogenowych należą: cyproteron (Androcur), flutamid (Flutamid, Flutamic), bikalutamid (Bicalutamid, Casodex, Bicalutamide), enzalutamid (Xtandi), abirateron (Zytiga), spironolakton (Spironol, Verospiron), finasteryd (Propecia, Finaster, Proscar) oraz dutasteryd (Avodart, Dutasteride).
Największą zaletą stosowania leków przeciwandrogenowych jest ich skuteczność w leczeniu chorób zależnych od androgenów. W przypadku raka prostaty pozwalają na spowolnienie progresji choroby i wydłużenie życia pacjentów. W terapii zaburzeń dermatologicznych i endokrynologicznych u kobiet przyczyniają się do zmniejszenia objawów androgenizacji, takich jak nadmierne owłosienie czy trądzik. Niektóre z tych leków są również stosowane jako element terapii feminizującej u osób transpłciowych.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków przeciwandrogenowych obejmują potencjalne działania niepożądane, takie jak zaburzenia funkcji seksualnych, ginekomastia, utrata gęstości mineralnej kości, zmęczenie, nudności, wymioty, biegunka czy zaburzenia funkcji wątroby. Długotrwałe stosowanie niektórych antyandrogenów może prowadzić do zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, zaburzeń metabolicznych czy depresji. Cyproteron wiąże się z ryzykiem rozwoju meningioma przy długotrwałym stosowaniu w wysokich dawkach. Stosowanie tych leków u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko feminizacji płodów męskich.
Lista leków w tej grupie
-
Syndi-35 – Tabletki drażowane – 2 mg + 0,035 mg
Produkt zawiera octan cyproteronu oraz etynyloestradiol, które razem wykazują działanie hormonalne. Stosuje się go u kobiet w wieku rozrodczym w leczeniu umiarkowanego do ciężkiego trądziku oraz hirsutyzmu, szczególnie gdy inne metody leczenia zawiodły. Tabletki drażowane pomagają regulować wrażliwość na androgeny i ograniczać objawy skórne. Lek działa także jako hormonalny środek antykoncepcyjny i nie powinien być łączony z innymi podobnymi preparatami.
Substancja czynna -
Cyprodiol – Tabletki powlekane – 2 mg + 0,035 mg
Produkt leczniczy zawiera 2 mg cyproteronu octanu oraz 0,035 mg etynyloestradiolu w jednej tabletce powlekanej. Składniki te działają hormonalnie, stanowiąc jednocześnie środek antykoncepcyjny. Lek stosowany jest u kobiet w wieku rozrodczym w leczeniu umiarkowanego do ciężkiego trądziku, szczególnie związanego z nadwrażliwością na androgeny lub hirsutyzmem. Zaleca się jego użycie, gdy zawiodły lokalne terapie oraz ogólnoustrojowe leczenie antybiotykami.
Substancja czynna -
Leuprostin – Implant – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera 5 mg leuproreliny w postaci leuproreliny octanu, umieszczonej w biokompatybilnym implantacie. Jest stosowany w celu paliatywnego leczenia zaawansowanego, hormonozależnego raka gruczołu krokowego. Wykorzystuje się go także w terapii miejscowo zaawansowanego raka tego narządu, szczególnie w połączeniu z radioterapią. Preparat jest przeznaczony dla pacjentów z umiarkowanym i dużym ryzykiem choroby ograniczonej do gruczołu krokowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna