miejscowo zaawansowany hormonozależny rak gruczołu krokowego
Wskazanie

Miejscowo zaawansowany hormonozależny rak gruczołu krokowego to nowotwór zlokalizowany w obrębie prostaty, który przekroczył torebkę gruczołu, jednak bez cech rozsiewu odległego. Charakteryzuje się wrażliwością na terapię hormonalną, ponieważ jego wzrost jest stymulowany przez androgeny, głównie testosteron. Zazwyczaj diagnozowany jest w stadium T3-T4, N0-1, M0 według klasyfikacji TNM. Podstawą rozpoznania jest badanie per rectum, oznaczenie PSA oraz biopsja stercza z oceną histopatologiczną i określeniem stopnia złośliwości według skali Gleasona.

W leczeniu miejscowo zaawansowanego hormonozależnego raka gruczołu krokowego stosuje się wielokierunkowe podejście terapeutyczne. Leczenie hormonalne stanowi podstawę terapii i obejmuje analogi GnRH (goserelina – Zoladex, leuprorelina – Eligard, Leuprostin, tryptorelina – Diphereline), antagonistów GnRH (degarelix – Firmagon) oraz antyandrogeny (bikalutamid – Bicalutamid, Casodex, Binabic; flutamid – Flutamid, Apo-Flutamide). Coraz częściej stosuje się również nowe leki hormonalne jak octan abirateronu (Zytiga) czy enzalutamid (Xtandi). W terapii skojarzonej wykorzystuje się również radioterapię, a u wybranych pacjentów rozważa się leczenie chirurgiczne.

Największym wyzwaniem w leczeniu pacjentów z miejscowo zaawansowanym hormonozależnym rakiem gruczołu krokowego jest ryzyko progresji do stadium oporności na kastrację (CRPC). To zjawisko występuje średnio po 18-24 miesiącach terapii hormonalnej i znacząco pogarsza rokowanie. Istotnym problemem są również działania niepożądane leczenia hormonalnego, takie jak uderzenia gorąca, utrata libido, zaburzenia erekcji, ginekomastia, osteoporoza oraz zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Indywidualizacja terapii i monitorowanie jej skuteczności poprzez regularne oznaczanie PSA oraz badania obrazowe stanowią kluczowe elementy opieki nad pacjentami z tym schorzeniem.

W ostatnich latach obserwuje się znaczący postęp w leczeniu, szczególnie poprzez wcześniejsze włączanie nowych leków hormonalnych (abirateron, enzalutamid, apalutamid – Erleada, darolutamid – Nubeqa) oraz zastosowanie terapii skojarzonych. Optymalne sekwencjonowanie dostępnych metod terapeutycznych oraz wprowadzanie nowoczesnych schematów leczenia pozwala na wydłużenie czasu przeżycia i poprawę jakości życia pacjentów z miejscowo zaawansowanym hormonozależnym rakiem gruczołu krokowego.