zaawansowany hormonozależny rak gruczołu krokowego
Wskazanie

Zaawansowany hormonozależny rak gruczołu krokowego to nowotwór, który rozprzestrzenił się poza obręb prostaty lub nawrócił po pierwotnym leczeniu, a jego wzrost jest zależny od męskich hormonów płciowych (androgenów). Charakteryzuje się obecnością przerzutów odległych (najczęściej do kości, węzłów chłonnych, płuc lub wątroby) lub zajęciem regionalnych węzłów chłonnych.

Leczenie tego typu nowotworu opiera się na terapii deprywacji androgenowej (ADT), której celem jest obniżenie poziomu testosteronu. W Polsce stosuje się analogi GnRH (goserelina – Zoladex, leuprorelina – Eligard, Lucrin Depot, tryptorelina – Diphereline SR) lub antagonistów GnRH (degareliks – Firmagon). W leczeniu skojarzonym z ADT stosuje się antyandrogeny nowej generacji: enzalutamid (Xtandi), apalutamid (Erleada), darolutamid (Nubeqa), octan abirateronu (Zytiga, Abirati) oraz chemioterapię opartą o docetaksel (Taxotere, Docetaxel-Ebewe).

W nowszych schematach leczenia stosuje się także radiofarmaceutyki ukierunkowane na PSMA (Pluvicto) oraz inhibitory PARP (olaparib – Lynparza) u pacjentów z mutacjami genów naprawy DNA. Hormonoterapia bywa także łączona z radioterapią ogniska pierwotnego w wybranych przypadkach.

Największym wyzwaniem w leczeniu zaawansowanego hormonozależnego raka prostaty jest nieuchronny rozwój oporności na kastrację (CRPC), gdy nowotwór zaczyna progresować pomimo skutecznej supresji testosteronu. Innym istotnym problemem są działania niepożądane długotrwałej hormonoterapii: utrata masy kostnej i zwiększone ryzyko złamań, zespół metaboliczny, powikłania sercowo-naczyniowe, zaburzenia funkcji poznawczych, obniżenie libido oraz pogorszenie jakości życia.

Wyzwaniem pozostaje również optymalna sekwencja stosowania dostępnych terapii oraz identyfikacja biomarkerów pozwalających przewidzieć odpowiedź na poszczególne leki. W ostatnich latach coraz większe znaczenie mają badania molekularne guza oraz płynna biopsja, które mogą pomóc w personalizacji leczenia i podejmowaniu decyzji terapeutycznych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl