hormonozależny rak gruczołu krokowego
Wskazanie

Hormonozależny rak gruczołu krokowego to nowotwór złośliwy prostaty, którego wzrost i progresja są stymulowane przez męskie hormony płciowe, głównie testosteron. Jest to najczęściej występujący typ raka prostaty, stanowiący około 85-90% wszystkich przypadków. Diagnostyka opiera się na badaniu per rectum, oznaczeniu poziomu PSA (swoisty antygen sterczowy) oraz badaniach obrazowych, a ostateczne rozpoznanie ustala się na podstawie biopsji gruczołu krokowego.

Leczenie hormonozależnego raka prostaty obejmuje różne metody w zależności od stadium zaawansowania. W terapii hormonalnej stosuje się leki blokujące produkcję lub działanie androgenów. W Polsce dostępne są analogi GnRH (goserelina – Zoladex, leuprorelina – Eligard, Leuprostin, tryptorelina – Diphereline), antagoniści GnRH (degareliks – Firmagon), antyandrogeny (bikalutamid – Bicalutamid, Casodex, Binabic; flutamid – Flutamid, Apo-Flutamide; enzalutamid – Xtandi), a także inhibitory syntezy androgenów (octan abirateronu – Zytiga, Abiraterone).

W przypadku raka miejscowo zaawansowanego lub z przerzutami stosuje się również chemioterapię (docetaksel – Taxotere, Docetaxel, Docetaxel Accord; kabazytaksel – Jevtana), radioterapię oraz leczenie radioizotopowe (dichlorek radu Ra-223 – Xofigo). W ostatnich latach wprowadzono także nowe grupy leków, jak inhibitory PARP (olaparyb – Lynparza) dla pacjentów z mutacjami genów naprawy DNA.

Największe trudności w leczeniu hormonozależnego raka prostaty wiążą się z rozwojem oporności na kastrację (CRPC – castration-resistant prostate cancer). Z czasem komórki nowotworowe adaptują się do niskiego poziomu androgenów i kontynuują wzrost pomimo terapii hormonalnej. Wymaga to modyfikacji leczenia i zastosowania kolejnych linii terapii. Ponadto, długotrwałe leczenie hormonalne wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, takimi jak utrata masy mięśniowej, osteoporoza, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia funkcji seksualnych oraz pogorszenie jakości życia pacjentów, co stanowi istotne wyzwanie kliniczne.

Rosnącym problemem jest również personalizacja leczenia – właściwe sekwencjonowanie dostępnych terapii oraz identyfikacja biomarkerów predykcyjnych odpowiedzi na leczenie. Istotnym aspektem jest monitorowanie skuteczności leczenia, szczególnie u pacjentów z biochemiczną progresją choroby bez jednoznacznych cech progresji w badaniach obrazowych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl