Leki zawierające w składzie
octan cyproteronu

Octan cyproteronu to syntetyczny środek hormonalny o działaniu antyandrogennym, stosowany w leczeniu różnych schorzeń zależnych od androgenów. Działa poprzez blokowanie receptorów androgenowych, co prowadzi do zmniejszenia wpływu męskich hormonów płciowych na organizm. Dodatkowo hamuje wydzielanie gonadotropin, co obniża produkcję testosteronu.

Octan cyproteronu znajduje zastosowanie w leczeniu nasilonych objawów androgenizacji u kobiet (np. hirsutyzm, łysienie androgenowe, trądzik), zaburzeń popędu płciowego u mężczyzn oraz w terapii antyandrogennowej zaawansowanego raka gruczołu krokowego. U kobiet często stosowany jest w połączeniu z etynyloestradiolem jako doustny środek antykoncepcyjny o działaniu przeciwtrądzikowym.

Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające octan cyproteronu, takie jak: Androcur, Diane-35, Cyprodiol, OC-35, Cyprest, Cyprostil oraz Vianee. Preparaty te różnią się dawką substancji czynnej oraz wskazaniami do stosowania w zależności od płci pacjenta i leczonego schorzenia.

Główną zaletą octanu cyproteronu jest jego wysoka skuteczność w leczeniu schorzeń androgenozależnych. U kobiet znacząco zmniejsza objawy androgenizacji, takie jak nadmierne owłosienie czy trądzik. U mężczyzn z rakiem prostaty hamuje progresję choroby, zmniejszając poziom testosteronu, który może stymulować wzrost komórek nowotworowych. Ponadto, w przeciwieństwie do innych leków przeciwandrogennych, ma działanie progesteronowe, co zwiększa jego skuteczność.

Stosowanie octanu cyproteronu wiąże się jednak z ryzykiem poważnych działań niepożądanych. Lek ten może powodować hepatotoksyczność, w tym rzadkie przypadki niewydolności wątroby. Zwiększa również ryzyko zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób zakrzepowo-zatorowych. U mężczyzn może powodować bezpłodność oraz ginekomastię. W 2020 roku Europejska Agencja Leków ograniczyła stosowanie wysokich dawek octanu cyproteronu ze względu na zwiększone ryzyko występowania oponiaków. Regularne monitorowanie pacjentów jest niezbędne podczas terapii tym lekiem.