Interakcje
Octan cyproteronu

Octan cyproteronu w skojarzeniu z etynyloestradiolem, jak w preparacie Syndi-35, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapeutyczną oraz profil bezpieczeństwa. Szczególnie istotne są interakcje z induktorami enzymów mikrosomalnych (np. fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do krwawień międzymiesiączkowych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Ponadto, inhibitory proteazy HIV/HCV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą powodować zmienne zmiany stężeń estrogenów i progestagenów, co wymaga monitorowania i dostosowania terapii. W terapii lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) obserwowano istotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do ponad 5-krotności górnej granicy normy, co wymusza zmianę metody antykoncepcji na alternatywną przed rozpoczęciem leczenia i odroczenie stosowania octanu cyproteronu o około 2 tygodnie po zakończeniu terapii.

Interakcje octanu cyproteronu z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Octan cyproteronu to substancja aktywna, która w skojarzeniu z etynyloestradiolem (jak w przypadku produktu Syndi-35) może wchodzić w liczne istotne klinicznie interakcje z innymi lekami. Interakcje te mogą prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej lub zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.1

Leki indukujące enzymy mikrosomalne

Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne, które zwiększają klirens hormonów płciowych. Może to prowadzić do występowania krwawień międzymiesiączkowych i/lub zmniejszenia skuteczności działania octanu cyproteronu w skojarzeniu z etynyloestradiolem. Pacjentki leczone jednocześnie którymkolwiek z takich produktów powinny stosować dodatkową, mechaniczną metodę antykoncepcji podczas przyjmowania tych leków oraz przez 28 dni po zakończeniu ich stosowania.2

W przypadku, gdy okres stosowania mechanicznej metody antykoncepcji przekracza okres przyjmowania tabletek zawierających octan cyproteronu, kolejne opakowanie należy rozpocząć bez przerwy w stosowaniu.3

Produkty zwiększające klirens octanu cyproteronu

Do leków zmniejszających skuteczność octanu cyproteronu poprzez indukcję enzymów metabolizujących należą:4

5

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Równoczesne stosowanie octanu cyproteronu z inhibitorami proteazy HIV/HCV lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy może prowadzić do istotnych klinicznie zmian w stężeniu estrogenów lub progestagenów w osoczu. Zmiany te mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenie hormonów, co może mieć wpływ na skuteczność i profil działań niepożądanych.6

Wpływ octanu cyproteronu na metabolizm innych leków

Octan cyproteronu w skojarzeniu z etynyloestradiolem może wpływać na metabolizm innych leków, powodując:7

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególnie ważne są interakcje farmakodynamiczne z lekami stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV). U pacjentek otrzymujących produkty zawierające etynyloestradiol (jak w skojarzeniu z octanem cyproteronu) podczas jednoczesnego leczenia:8

obserwowano znacząco częstsze zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie większych niż górna granica normy. Z tego powodu pacjentki stosujące octan cyproteronu z etynyloestradiolem powinny przejść na alternatywne metody antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia wymienionymi kombinacjami leków. Stosowanie produktów zawierających octan cyproteronu można wznowić około 2 tygodnie po zakończeniu takiego leczenia.9

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Stosowanie produktów zawierających octan cyproteronu w skojarzeniu z etynyloestradiolem może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, między innymi:10

Należy zaznaczyć, że zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych, jednak świadomość potencjalnego wpływu octanu cyproteronu na wyniki badań jest istotna przy ich interpretacji.11

Interakcje octanu cyproteronu z alkoholem

W dostępnej dokumentacji produktu zawierającego octan cyproteronu (Syndi-35) nie ma bezpośrednich informacji dotyczących specyficznych interakcji z alkoholem. Niemniej jednak, należy mieć na uwadze kilka aspektów teoretycznych przy jednoczesnym stosowaniu octanu cyproteronu i spożywaniu alkoholu:

Alkohol etylowy jest metabolizowany głównie w wątrobie, podobnie jak octan cyproteronu. Jednoczesne stosowanie może potencjalnie wpływać na metabolizm obu substancji, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających istotność tej interakcji. Ponadto, zarówno octan cyproteronu jak i alkohol mogą wpływać na funkcje wątroby, co teoretycznie może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności.

Z uwagi na brak bezpośrednich danych dotyczących interakcji octanu cyproteronu z alkoholem, zaleca się ostrożność i umiar przy spożywaniu alkoholu podczas terapii tym lekiem, zwłaszcza u pacjentek z istniejącymi schorzeniami wątroby.

Tabela interakcji octanu cyproteronu z innymi lekami

Grupa leków/substancji Przykłady Rodzaj interakcji Poziom istotności Konsekwencje kliniczne i postępowanie
Leki przeciwpadaczkowe (induktory enzymów) Fenytoina, barbiturany, prymidon, karbamazepina, okskarbazepina, topiramat, felbamat Zwiększenie klirensu hormonów płciowych poprzez indukcję enzymów Wysoki Krwawienia międzymiesiączkowe, zmniejszenie skuteczności. Konieczna dodatkowa antykoncepcja mechaniczna w trakcie i przez 28 dni po zakończeniu leczenia
Antybiotyki Ryfampicyna, gryzeofulwina Zwiększenie klirensu hormonów płciowych poprzez indukcję enzymów Wysoki Zmniejszenie skuteczności, konieczna dodatkowa antykoncepcja
Leki przeciwwirusowe (HIV/HCV) Inhibitory proteazy, nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy Zróżnicowany wpływ na stężenie estrogenów i progestagenów Umiarkowany do wysokiego Możliwe zmiany skuteczności i profilu działań niepożądanych
Leki stosowane w leczeniu HCV Ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir Zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) Bardzo wysoki Ryzyko uszkodzenia wątroby. Konieczna zmiana metody antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia
Leki immunosupresyjne Cyklosporyna Zwiększenie stężenia cyklosporyny w osoczu i tkankach Umiarkowany Potencjalne zwiększenie toksyczności cyklosporyny
Inne leki przeciwpadaczkowe Lamotrygina Zmniejszenie stężenia lamotryginy Umiarkowany Potencjalne zmniejszenie skuteczności przeciwpadaczkowej
Produkty ziołowe Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) Indukcja enzymów metabolizujących Wysoki Zmniejszenie skuteczności, konieczna dodatkowa antykoncepcja
Alkohol Etanol Nieudokumentowana Potencjalnie niski do umiarkowanego Teoretycznie możliwe zwiększenie ryzyka hepatotoksyczności

Podczas leczenia octanem cyproteronu ważne jest, aby przed włączeniem jakiegokolwiek nowego leku konsultować się z lekarzem lub farmaceutą w celu wykluczenia potencjalnych istotnych interakcji. Szczególną ostrożność należy zachować przy lekach wpływających na metabolizm wątrobowy oraz przy lekach stosowanych w terapii wirusowego zapalenia wątroby typu C.12

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl