zator tętnicy
Zator tętnicy to nagłe zamknięcie światła naczynia tętniczego przez materiał zatorowy, który przemieścił się z innego miejsca układu naczyniowego. Najczęstszymi przyczynami zatorów tętniczych są: skrzepliny pochodzące z jam serca (szczególnie u pacjentów z migotaniem przedsionków), fragmenty blaszek miażdżycowych, materiał lipidowy, powietrze, płyn owodniowy czy ciała obce.
Objawy zatoru tętnicy zależą od lokalizacji i stopnia zamknięcia naczynia. Klasycznie występują jako nagły ból, bladość, ochłodzenie, parestezje oraz osłabienie lub brak tętna dystalnie od miejsca niedrożności (tzw. objawy 5P: pain, pallor, poikilothermia, paresthesia, pulselessness). Zatory tętnic mózgowych powodują udary niedokrwienne, zatory tętnic wieńcowych – zawały serca, a zatory tętnic trzewnych mogą prowadzić do niedokrwienia jelit.
Diagnostyka zatoru tętnicy obejmuje badanie fizykalne, USG dopplerowskie, angiografię CT lub MR oraz klasyczną angiografię. Leczenie zależy od lokalizacji i czasu trwania zatoru, obejmując farmakoterapię (leki przeciwkrzepliwe, trombolityki), embolektomię chirurgiczną lub przezskórną trombolizę celowaną. Istotna jest również profilaktyka, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, polegająca na odpowiednim leczeniu przeciwkrzepliwym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Naxii 220 mg
Stosowanie naproksenu sodowego w dawce 220 mg (odpowiadającej 200 mg naproksenu i 20 mg sodu) wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, szczególnie w układzie sercowo-naczyniowym oraz przewodzie pokarmowym. Wśród powikłań sercowo-naczyniowych obserwuje się obrzęki, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca oraz zwiększone ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, klasyfikowane jako bardzo częste, obejmują owrzodzenia, perforacje oraz krwawienia, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonu, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku.
duszność, krwawienie, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, naproksen sodowy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, NLPZ, obrzęk, osłabienie połowicze, owrzodzenie, perforacja, perforacja przewodu pokarmowego, smolisty stolec, udar mózgu, wstrząs, wymioty z krwią, zaburzenie mowy, zator tętnicy, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclonamine 12,5% 125 mg/ml
Etamsylat, zawarty w preparacie Cyclonamine 12,5% (125 mg/ml), stosowany w formie roztworu do wstrzykiwań (250 mg w ampułce 2 ml), może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane działania to bóle głowy, gorzki smak, nudności, wymioty, wysypka oraz bóle lędźwiowo-krzyżowe, występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1000). Bardzo rzadkie działania obejmują ryzyko zatorów tętnic (<1/10 000), ostrej porfirii oraz reakcji alergicznych. Niedociśnienie tętnicze ma nieznaną częstość występowania i może prowadzić do zawrotów głowy i omdleń. Substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn i sodu siarczyn, mogą wywoływać dodatkowe reakcje u osób z nadwrażliwością na związki siarki.
ból głowy, ból lędźwiowo-krzyżowy, choroby układu krążenia, ciśnienie krwi, działanie niepożądane, etamsylat, nadwrażliwość na siarkę, niedociśnienie tętnicze, nudności, ostra porfiria, reakcja alergiczna, roztwór do wstrzykiwań, skrzeplina, wymioty, wysypka, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia skóry, zaburzenia smaku, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądka i jelit, zator tętnicy, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anapran 550 mg
Naproksen sodowy, składnik leku Anapran, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, niestrawność, zgaga, bóle brzucha) oraz układu nerwowego (zawroty głowy, bóle głowy, uczucie pustki w głowie). Niezbyt często występują wymioty, zaparcia, biegunka, wysypki skórne, świąd, pokrzywka, ospałość, bezsenność i senność. Rzadko mogą pojawić się poważne powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, obrzęk naczynioruchowy, niewydolność nerek czy zaburzenia hematologiczne. Bardzo rzadko notuje się ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica naskórka), zapalenie trzustki, kłębuszkowe zapalenie nerek, drgawki, zaburzenia sercowo-naczyniowe (niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze), a także reakcje anafilaktyczne i uszkodzenia wątroby (żółtaczka, zapalenie wątroby).
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, depresja, drgawki, duszność, dyskomfort brzuszny, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, granulocytopenia, hiperkaliemia, kłębuszkowe zapalenie nerek, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, liszaj płaski, łysienie, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica naskórka, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedosłuch, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ospałość, pęcherzowe oddzielenie naskórka, pęcherzyca, plamica, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, skaza krwotoczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, udar, układ nerwowy, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia krwi, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia naczyniowe, zaburzenia nerek, zaburzenia serca, zaburzenia skóry, zaburzenia snu, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie przełyku, zapalenie tarczy nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zator tętnicy, zawał serca, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zgaga, zmętnienie rogówki, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – FluControl Symptom
FluControl Symptom, zawierający 300 mg kwasu acetylosalicylowego, 100 mg o-etoksybenzamidu oraz 50 mg kofeiny, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami alergicznymi (np. astma oskrzelowa, katar sienny), zaburzeniami hematologicznymi (krwawienia maciczne, nadmierne krwawienia miesiączkowe, niedokrwistość), niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, dną moczanową, chorobą wrzodową przewodu pokarmowego, niewydolnością nerek i wątroby oraz chorobami układu krążenia (nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca). Przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi należy przerwać stosowanie kwasu acetylosalicylowego co najmniej 5 dni wcześniej ze względu na ryzyko krwawień. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi (heparyna, heparyny drobnocząsteczkowe, tyklopidyna, indobufen) oraz alkoholem zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym krwawień i podrażnienia przewodu pokarmowego.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, dna moczanowa, działanie antyagregacyjne, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, indobufen, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor pompy protonowej, katar sienny, kofeina, krwawienie maciczne, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, o-etoksybenzamid, owulacja, parametr krzepnięcia, skaza moczanowa, synteza prostaglandyn, tyklopidyna, udar mózgu, wkładka wewnątrzmaciczna, zaburzenie płodności, zator tętnicy, zawał serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meloxistad 15 mg
Meloksykam, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), stosowany w dawkach 7,5 mg lub 15 mg przez okres do jednego roku, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego, w tym bardzo często występujące niestrawność, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia i biegunkę. Istotne są także potencjalnie ciężkie powikłania, takie jak choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, perforacja oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do niedokrwistości (często) i zgonu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. W zakresie układu krwiotwórczego meloksykam może powodować niedokrwistość (często), leukopenię i małopłytkowość (rzadko), a także bardzo rzadkie przypadki agranulocytozy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków mielotoksycznych. Działania niepożądane obejmują również zaburzenia układu nerwowego (bóle głowy często, zawroty głowy i senność niezbyt często), reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaktyczne (częstość nieznana), oraz zaburzenia psychiczne, takie jak zmiany nastroju i bezsenność (rzadko).
agranulocytoza, astma, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba wrzodowa żołądka, eozynofilia płucna, hiperkaliemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, meloksykam, mielotoksyczność, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, udar mózgu, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia widzenia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zaparcia, zator tętnicy, zatrzymanie sodu, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nurofen Express 200 mg
Ibuprofen zawarty w leku Nurofen Express (200 mg) stosowany w dawkach do 1200 mg/dobę i krótkotrwale wykazuje przede wszystkim działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności, niestrawność (częstość niezbyt często), biegunka, wzdęcia, zaparcia, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka (rzadko) oraz wrzody trawienne, perforacja, krwawienia z przewodu pokarmowego, smoliste stolce, krwawe wymioty i wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (bardzo rzadko). Ryzyko krwawień jest zależne od dawki i czasu stosowania. Długotrwałe stosowanie dużych dawek (2400 mg/dobę) wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zatorowo-zakrzepowych tętniczych, takich jak zawał serca czy udar. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości obejmujące anafilaksję, zaostrzenie astmy, skurcz oskrzeli oraz różnorodne dermatozy, w tym ciężkie postaci jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Crohna, ciężkie skórne działania niepożądane, hipernatremia, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, polekowa reakcja z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia hematopoezy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zator tętnicy, zawał serca, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meloxistad
Meloksykam, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko powikłań, takich jak krwawienia, owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie, osobami w podeszłym wieku oraz u tych stosujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień (np. heparyna, doustne kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny). W przypadku wystąpienia objawów krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia, meloksykam należy natychmiast odstawić. Ponadto, lek może powodować zatrzymanie płynów, obrzęki oraz niewydolność nerek, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, zastoinową niewydolnością serca, chorobami nerek lub wątroby, co wymaga regularnej kontroli parametrów klinicznych i laboratoryjnych, w tym funkcji nerek i elektrolitów.
aminotransferaza, choroba Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa żołądka, czynnościowa niewydolność nerek, heparyna, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kłębuszkowe zapalenie nerek, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek osłonowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, martwica rdzenia nerki, meloksykam, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trosicam 15 mg
Meloksykam, stosowany w dawce dobowej 7,5 mg lub 15 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak choroba wrzodowa, perforacja oraz krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Bardzo często (>1/10) obserwuje się niestrawność, nudności, wymioty, bóle brzucha, zaparcia, wzdęcia i biegunkę. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie okrężnicy, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy oraz perforacja przewodu pokarmowego (<1/10 000). Meloksykam może również powodować zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze oraz zwiększone ryzyko zatorów tętniczych (np. zawał serca, udar mózgu), szczególnie przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. Działania niepożądane obejmują także objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, senność), hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza) oraz reakcje alergiczne, w tym anafilaktyczne.
agranulocytoza, ból brzucha, choroba wrzodowa żołądka, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalikowa, ostra niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zator tętnicy, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Nimesulid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Nimesulid, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), powinien być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce i przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, w tym ciężkich reakcji hepatotoksycznych, które mogą prowadzić do zgonu. W przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby (anoreksja, nudności, wymioty, bóle brzucha, zmęczenie, ciemne zabarwienie moczu) lub nieprawidłowych wyników testów czynnościowych wątroby, leczenie należy natychmiast przerwać, a ponowne stosowanie nimesulidu u tych pacjentów jest przeciwwskazane. Ponadto, w przypadku gorączki i objawów grypopodobnych, terapia powinna zostać zakończona. Nimesulid nie powinien być łączony z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, ani z innymi lekami przeciwbólowymi ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, fototoksyczne zapalenie skóry, hiperlipidemia, inhibitor pompy protonowej, jadłowstręt, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, reakcja hepatotoksyczna, reaktywność krzyżowa, selektywny inhibitor cyklooksygenazy-2, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, test czynnościowy wątroby, udar, uszkodzenie wątroby, warfaryna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy, zawał serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Butapirazol
Butapirazol w postaci czopków 250 mg zawierających fenylobutazon wymaga stosowania z zachowaniem szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z chorobami przewodu pokarmowego, układu krążenia, wątroby oraz nerek. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak krwawienia, owrzodzenia lub perforacje przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić bez objawów ostrzegawczych. Należy monitorować funkcję wątroby i nerek, a także wskaźniki hematologiczne podczas terapii trwającej powyżej 7 dni. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z astmą, chorobami alergicznymi, nadciśnieniem tętniczym, zastoinową niewydolnością serca oraz chorobami układu krążenia, ze względu na ryzyko zaostrzeń i powikłań, w tym zatrzymania płynów, obrzęków oraz potencjalnego zwiększenia ryzyka zatorów tętniczych.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, choroba Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, czynność nerek, enzym wątrobowy, eozynofilia, fenylobutazon, glikokortykosteroid, hiperlipidemia, insulina, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk Quinckego, perforacja przewodu pokarmowego, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, polip nosa, porfiria wątrobowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor cyklooksygenazy-2, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wskaźnik hematologiczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hemostazy, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy, zatrzymanie płynów, zawał serca, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprom Rapid 200 mg
Ibuprom Rapid zawiera 200 mg ibuprofenu (w postaci ibuprofenu sodowego dwuwodnego 256 mg) na tabletkę, stosowany w dawkach do 1200 mg na dobę w terapii krótkoterminowej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego, w tym ból brzucha, nudności, niestrawność, a w rzadkich przypadkach wrzody trawienne, perforacje i krwawienia, które mogą mieć charakter zagrażający życiu, szczególnie u osób starszych. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek (do 2400 mg/dobę) wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zatorowo-zakrzepowych tętniczych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Reakcje nadwrażliwości obejmują pokrzywkę, świąd, obrzęk naczynioruchowy, a także ciężkie dermatozy, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. U pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi odnotowano rzadkie przypadki aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Crohna, ciężkie skórne działanie niepożądane, hipernatremia, ibuprofen sodowy dwuwodny, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadreaktywność dróg oddechowych, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia hematopoezy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zapalenie błony śluzowej żołądka, zator tętnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Butapirazol 50 mg/g
Butapirazol w postaci maści 50 mg/g zawiera fenylobutazon, który stosowany miejscowo może wywoływać liczne działania niepożądane, zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe w przypadku wchłonięcia do krwioobiegu. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje drażniące i odczyny zapalne. Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania znajdują się poważne hematologiczne zaburzenia, takie jak agranulocytoza, trombocytopenia oraz zaburzenia czynności szpiku kostnego, które mogą manifestować się stanami zapalnymi błon śluzowych, gorączką, krwotokami i wybroczynami. Ponadto mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne, hiperglikemia, obrzęki, bóle i zawroty głowy, zapalenie nerwu wzrokowego, zaburzenia widzenia, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność krążenia. Często zgłaszane są objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle nadbrzusza i biegunka, a także potencjalne owrzodzenia z krwawieniem i powiększenie ślinianek.
agranulocytoza, fenylobutazon, hiperglikemia, krwiomocz, łagodny rozrost gruczołu krokowego, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, udar, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie wątroby, zator tętnicy, zawał serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie krzepliwości krwi, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Naproxen Aflofarm
Stosowanie naproksenu wymaga zachowania zasady minimalnej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, w tym powikłań zakrzepowo-zatorowych. Dawka 1000 mg/dobę wiąże się z relatywnie niskim, lecz nie wykluczonym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych, natomiast wpływ dawek 600 mg/dobę pozostaje niejednoznaczny. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka kardiologicznego (nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, zaburzenia krążenia obwodowego) oraz u palaczy. Naproksen wydłuża czas krwawienia i zmniejsza agregację płytek, co wyklucza jego stosowanie u kobiet z wkładkami wewnątrzmacicznymi w leczeniu bolesnego miesiączkowania. U pacjentów z astmą lub alergiami istnieje ryzyko skurczu oskrzeli i innych reakcji nadwrażliwości, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
agregacja płytek krwi, astma, choroba Leśniowskiego-Crohna, cukrzyca, cyklooksygenaza-2, glikokortykosteroid, hiperlipidemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, naproksen, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie krążenia obwodowego, zator tętnicy, zawał serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aspicam Bio 7,5 mg
Meloksykam, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Najczęściej dotyczą one przewodu pokarmowego, gdzie obserwuje się niestrawność, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia oraz biegunkę (częstość bardzo częsta). Istotne jest ryzyko poważnych powikłań, takich jak choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Działania niepożądane obejmują również zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość niezbyt często, leukopenia i trombocytopenia rzadko, agranulocytoza bardzo rzadko), reakcje immunologiczne (reakcje alergiczne niezbyt często, anafilaktyczne o częstości nieznanej) oraz zaburzenia psychiczne i neurologiczne, takie jak ból głowy (często), zawroty głowy i senność (niezbyt często), a także rzadkie przypadki splątania i dezorientacji.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia morfologii krwi, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zator tętnicy, zawał serca, zawroty głowy błędnikowe, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibum Forte (o smaku bananowym)
Ibuprofen, stosowany w preparacie Ibum Forte, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, przewlekłe zapalne choroby jelit, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, zaburzenia czynności nerek i wątroby oraz u osób po dużych zabiegach chirurgicznych. U pacjentów z astmą oskrzelową istnieje ryzyko skurczu oskrzeli. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i układu krążenia. Szczególnie u osób starszych obserwuje się zwiększone ryzyko krwawień i perforacji przewodu pokarmowego, które mogą mieć charakter śmiertelny. W przypadku wystąpienia krwawienia lub owrzodzenia leczenie należy natychmiast przerwać. U pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego lub stosujących jednocześnie kwas acetylosalicylowy lub inne leki zwiększające ryzyko krwawień, wskazane jest rozważenie terapii osłonowej (np. inhibitorami pompy protonowej). Dawkowanie ibuprofenu powyżej 1200 mg/dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar.
acenokumarol, agregacja trombocytów, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, inhibitor pompy protonowej, kortykosteroid, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie płuc, zator tętnicy, zawał serca, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Kwas tolfenamowy – Działania niepożądane
Kwas tolfenamowy, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest generalnie dobrze tolerowany w zalecanych dawkach, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z niewydolnością nerek, wątroby lub serca. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (około 10% pacjentów), manifestujące się biegunką, nudnościami (bardzo często, ≥1/10), niestrawnością i bólami brzucha (często, ≥1/100 do <1/10), a także reakcjami skórnymi (około 2% pacjentów), w tym wysypką i pokrzywką (często, ≥1/100 do <1/10). Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują wrzody trawienne, perforację i krwawienia z przewodu pokarmowego (<1/10 000), zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, a także powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Charakterystycznym działaniem niepożądanym jest dyzuria u mężczyzn (często, ≥1/100 do <1/10), związana z miejscowym podrażnieniem cewki moczowej przez metabolity leku.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, dysfagia, dyzuria, eozynofilia, granulocytopenia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwioplucie, kwas tolfenamowy, leukopenia, małopłytkowość, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, napad astmy, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, obrzęk, powikłanie sercowo-naczyniowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, udar mózgu, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs krwotoczny, zaburzenia przewodu pokarmowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelit, zapalenie trzustki, zator tętnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Opokan-forte 15 mg
Meloksykam w dawce 15 mg, dostępny w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Opokan-forte), jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą dotyczyć wielu układów narządów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują niestrawność, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia oraz biegunkę. Istnieje ryzyko poważnych powikłań, takich jak choroba wrzodowa, perforacja przewodu pokarmowego oraz krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Dodatkowo meloksykam może wywoływać zaburzenia czynności wątroby (np. wzrost aminotransferaz), zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne, a także ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). W trakcie terapii obserwowano także ryzyko zatrzymania sodu i wody, hiperkaliemii oraz ostrej niewydolności nerek, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
agranulocytoza, choroba Crohna, choroba wrzodowa, depresja oddechowa, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, szum w uszach, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie hematologiczne, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zapaść sercowo-naczyniowa, zator tętnicy, zatrzymanie czynności serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Laboratoria PolfaŁódź Przeziębienie i Grypa smak cytrynowy 500 mg + 300 mg + 200 mg
Lek Laboratoria PolfaŁódź Przeziębienie i Grypa o smaku cytrynowym zawiera 500 mg kwasu acetylosalicylowego, 300 mg kwasu askorbinowego oraz 200 mg wapnia. Kwas acetylosalicylowy, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), może powodować liczne działania niepożądane, w tym zaburzenia krzepnięcia krwi (wydłużony czas krwawienia, zwiększone ryzyko krwawień), szczególnie istotne u pacjentek w wieku rozrodczym ze zwiększonym krwawieniem miesiączkowym. U osób z nadwrażliwością mogą wystąpić reakcje skórne (rumień, pokrzywka) oraz napady astmy oskrzelowej lub duszności. Dodatkowo obserwuje się zawroty głowy, nadmierne pocenie się i szum w uszach (tinnitus), a także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha, zaostrzenie choroby wrzodowej, nadżerki błony śluzowej i krwawienia, które mogą wymagać pilnej interwencji medycznej.
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, ból brzucha, choroba wrzodowa, ciśnienie tętnicze, czas krwawienia, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, nadwrażliwość, nadżerka błony śluzowej, napad astmy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, nudności, obrzęk, pokrzywka, przedawkowanie, reakcja nadwrażliwości, rumień, szum w uszach, tinnitus, udar mózgu, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, wymioty, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie równowagi, zator tętnicy, zawał serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Naproxen Hasco
Stosowanie naproksenu wymaga zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią, cukrzycą, zaburzeniami krążenia obwodowego, astmą oskrzelową lub chorobami alergicznymi. Lek może wywoływać poważne działania niepożądane, takie jak krwotok z przewodu pokarmowego, owrzodzenia czy perforacje, które mogą mieć charakter śmiertelny. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz regularne monitorowanie stanu zdrowia, zwłaszcza u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, niewydolnością wątroby i nerek (klirens kreatyniny >20 ml/min). Naproksen może również zwiększać ryzyko zatorów tętniczych (np. zawał serca, udar) przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach, co wymaga szczególnej kontroli u pacjentów z chorobami układu krążenia i czynnikami ryzyka (np. palenie tytoniu, cukrzyca).
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, ciężka reakcja skórna, krwotok z przewodu pokarmowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, maskowanie objawów choroby, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, reakcja nadwrażliwości, redukcja dawki steroidów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie oka, zaburzenie płodności, zapalenie tarczy nerwu wzrokowego, zator tętnicy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Kwas tolfenamowy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kwas tolfenamowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) stosowany w dawce 200 mg (Migea), wykazuje istotne ryzyko toksycznego wpływu na przebieg ciąży i rozwój płodu. Mechanizm działania polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn może zaburzać owulację, zapłodnienie oraz prowadzić do poronień i wad rozwojowych, zwłaszcza serca i ściany brzusznej. Epidemiologicznie ryzyko rozwojowych wad układu krążenia wzrasta z <1% do około 1,5%, a jego nasilenie koreluje z dawką i czasem terapii. Po 20. tygodniu ciąży stosowanie leku może powodować małowodzie i zaburzenia czynności nerek płodu, a także zwężenie przewodu tętniczego, które zwykle ustępuje po odstawieniu leku. Wskazane jest unikanie stosowania kwasu tolfenamowego w I i II trymestrze ciąży, a w przypadku konieczności terapii – stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz monitorowanie ultrasonograficzne płodu pod kątem małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego.
choroba wrzodowa, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, hamowanie syntezy prostaglandyn, inhibitor syntezy prostaglandyn, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas tolfenamowy, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, małowodzie, mleko kobiece, monitorowanie przedporodowe, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, NLPZ, organogeneza, płód, poronienie, przenikanie leku, trymestr ciąży, udar mózgu, ultrasonografia płodu, wada rozwojowa serca, wada układu krążenia, warfaryna, wrodzony defekt ściany brzusznej, zator tętnicy, zatrzymanie płynów, zawał serca, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Epirubicyna chlorowodorek (stężenie 2 mg/ml, Epimedac) jest lekiem przeciwnowotworowym charakteryzującym się wysokim ryzykiem działań niepożądanych, które występują u ponad 10% pacjentów. Najczęstsze powikłania to mielosupresja (leukopenia, granulocytopenia, neutropenia, niedokrwistość, gorączka neutropeniczna, trombocytopenia), zapalenie błon śluzowych, nudności, wymioty, biegunka, łysienie (60-90% pacjentów), zakażenia oraz kardiotoksyczność manifestująca się częstoskurczem komorowym, blokami przedsionkowo-komorowymi, bradykardią i zastoinową niewydolnością serca. Mielosupresja może prowadzić do poważnych infekcji, zwłaszcza przy dużych dawkach, a ciężka neutropenia (<500 neutrofilów/mm³ przez <7 dni) jest odwracalna, lecz wymaga monitorowania i czasem hospitalizacji. Kardiotoksyczność wymaga regularnej oceny funkcji serca, w tym frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF). Ponadto, często obserwuje się działania skórne (wysypka, świąd, pigmentacje), zaburzenia układu moczowego (chromaturia, bolesne oddawanie moczu) oraz reakcje anafilaktyczne i miejscowe reakcje po podaniu dopęcherzowym.
arytmia, astenia, azoospermia, bakteryjne zapalenie pęcherza moczowego, biegunka, blok odnóg pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, brak miesiączki, choroba zakrzepowo-zatorowa, chromaturia, częstomocz, częstoskurcz komorowy, dreszcze, dysuria, epirubicyna chlorowodorek, frakcja wyrzutowa lewej komory, gorączka, gorączka neutropeniczna, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, łysienie, martwica tkanek, mielosupresja, nadmierna pigmentacja skóry, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość skóry, nadżerka błony śluzowej, nagłe zaczerwienienie twarzy, nawrót objawów popromiennych, neutropenia, niedokrwistość, nieprawidłowości EKG, nudności, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, ostra białaczka szpikowa, owrzodzenie żołądka, pokrzywka, posocznica, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, rumień, trombocytopenia, uderzenia gorąca, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs septyczny, wymioty, zakażenie, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherza, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie żył, zastoinowa niewydolność serca, zator, zator tętnicy, złe samopoczucie