Działania niepożądane
Acemetacyna

Działania niepożądane acemetacyny

Acemetacyna, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szereg działań niepożądanych, które personel medyczny powinien dokładnie monitorować. Działania niepożądane występują z różną częstością i nasileniem, będąc zależnymi od zastosowanej dawki oraz indywidualnych predyspozycji pacjentów. Szczególnie istotne są działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego, które występują najczęściej i mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.^{1 2}

Leki zawierające acemetacynę (Rantudil Forte 60 mg oraz Rantudil Retard 90 mg) charakteryzują się podobnym profilem bezpieczeństwa, a działania niepożądane prezentowane w charakterystykach są zbieżne. Ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego jest szczególnie uzależnione od zastosowanej dawki i czasu trwania terapii.^{3 4}

Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że przyjmowanie niektórych NLPZ, szczególnie długotrwale w dużych dawkach, wiąże się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic (np. zawał serca lub udar). W trakcie terapii NLPZ, w tym acemetacyną, zgłaszano również występowanie obrzęków, nadciśnienia i niewydolności serca.^{5 6}

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane acemetacyny opisano zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA, z określeniem częstości ich występowania:^{7 8}

• bardzo często (≥1/10)
• często (≥1/100 do <1/10)
• niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
• rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
• bardzo rzadko (<1/10 000)
• częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

^{9 10}

Należy podkreślić, że opisane działania niepożądane są zależne od zastosowanej dawki i mogą różnić się pomiędzy pacjentami.^{11 12}

Szczegółowe działania niepożądane według układów

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Powikłania ze strony przewodu pokarmowego

Najpoważniejsze niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem acemetacyny dotyczą powikłań ze strony przewodu pokarmowego. Mogą wystąpić owrzodzenia przewodu pokarmowego, perforacje lub krwawienia z przewodu pokarmowego, które niekiedy prowadzą do zgonu, szczególnie u osób w podeszłym wieku.^{13 14}

Objawy ze strony przewodu pokarmowego obejmują: nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, ból brzucha, smoliste stolce, krwawe wymioty, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Crohna.^{15 16}

Należy poinstruować pacjentów, aby w przypadku wystąpienia ostrego bólu brzucha, smolistych stolców lub krwawych wymiotów przerwali stosowanie leku i natychmiast zwrócili się do lekarza.^{17 18}

Zaburzenia hematologiczne

Acemetacyna może powodować bardzo rzadko występujące, ale poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość spowodowana utajonym krwawieniem z przewodu pokarmowego, niedokrwistość hemolityczna czy pancytopenia (obejmująca niedokrwistość aplastyczną, leukopenię, agranulocytozę i małopłytkowość).^{19 20}

Do początkowych objawów niedokrwistości mogą należeć: gorączka, ból gardła, zmiany powierzchowne błony śluzowej jamy ustnej, objawy przypominające grypę, silne uczucie zmęczenia, krwawienie z nosa oraz wybroczyny podskórne. W takich przypadkach należy natychmiast przerwać stosowanie leku, a pacjent powinien zwrócić się do lekarza. Pacjent nie powinien samodzielnie stosować żadnych leków przeciwbólowych i/lub przeciwgorączkowych.^{21 22}

W przypadku długotrwałego leczenia należy regularnie kontrolować morfologię krwi. Możliwy jest również wpływ na agregację płytek krwi oraz nasilenie skazy krwotocznej.^{23 24}

Reakcje nadwrażliwości

Acemetacyna może wywoływać reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od często występujących wysypek i świądu, poprzez niezbyt częste pokrzywki, aż po bardzo rzadkie, ale poważne uogólnione reakcje nadwrażliwości.^{25 26}

Ciężkie, uogólnione reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się obrzękiem twarzy i powiek, obrzękiem języka, wewnętrznym obrzękiem gardła ze zwężeniem dróg oddechowych (obrzęk naczynioruchowy), niewydolnością oddechową mogącą wywołać atak astmy, tachykardią, zmniejszeniem ciśnienia krwi prowadzącym do wstrząsu zagrażającego życiu.^{27 28}

W przypadku wystąpienia u pacjenta jakiejkolwiek ciężkiej, uogólnionej reakcji nadwrażliwości (mogącej pojawić się nawet po zastosowaniu po raz pierwszy tego produktu leczniczego) konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna.^{29 30}

Zaburzenia wzroku

Podczas długotrwałego leczenia z zastosowaniem indometacyny (głównego metabolitu acemetacyny) zgłaszano przypadki zwyrodnienia barwnikowego siatkówki oraz zmętnienia rogówki. Typowymi objawami tych zaburzeń może być niewyraźne lub podwójne widzenie.^{31 32}

Powikłania neurologiczne i psychiczne

Acemetacyna może nasilać objawy wcześniej występujących chorób psychicznych, padaczki i choroby Parkinsona.^{33 34}

Zaburzenia psychiczne, takie jak pobudzenie (często), splątanie (rzadko) oraz zaburzenia psychiczne, dezorientacja, zaburzenia lękowe, koszmary senne, psychoza, omamy, depresja i zaburzenia snu (bardzo rzadko) mogą wystąpić w trakcie terapii acemetacyną.^{35 36}

Uszkodzenie wątroby

Niezbyt częstym, ale poważnym działaniem niepożądanym może być uszkodzenie wątroby w postaci toksycznego zapalenia wątroby z towarzyszącą żółtaczką lub bez żółtaczki, które bardzo rzadko może mieć piorunujący przebieg, niekiedy także bez objawów zapowiadających.^{37 38}

U pacjentów z zaburzeniami wątroby należy w regularnych odstępach czasu monitorować wartości parametrów wątrobowych.^{39 40}

Powikłania nerkowe

Acemetacyna może powodować bardzo rzadkie, ale poważne zaburzenia ze strony nerek, takie jak zaburzenia mikcji, zwiększone stężenie mocznika we krwi, ostra niewydolność nerek, białkomocz, krwiomocz lub uszkodzenie nerek (śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy, martwica brodawek nerkowych).^{41 42}

U pacjentów z zaburzeniem nerek należy w regularnych odstępach czasu kontrolować czynność nerek.^{43 44}

Powikłania sercowo-naczyniowe

Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że przyjmowanie niektórych NLPZ, szczególnie długotrwale w dużych dawkach, może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic, takich jak zawał serca lub udar.^{45 46}

Bardzo rzadko mogą wystąpić kołatanie serca, dusznica bolesna i niewydolność serca.^{47 48}

Powikłania skórne

Acemetacyna może bardzo rzadko powodować ciężkie reakcje skórne, takie jak leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, złuszczające zapalenie skóry i wysypka pęcherzowa, mogąca mieć ciężki przebieg w postaci zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (zespół Lyella).^{49 50}

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.^{51 52}

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: 22 49 21 301, faks: 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.^{53 54}