Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Acemetacyna

Wpływ acemetacyny na ciążę

Acemetacyna, substancja czynna zawarta w produktach leczniczych Rantudil Forte oraz Rantudil Retard, jako inhibitor syntezy prostaglandyn może wywierać niekorzystny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka.^{1 2}

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Badania epidemiologiczne potwierdzają, że stosowanie leków z grupy inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży zwiększa ryzyko wystąpienia poronienia oraz wad wrodzonych u płodu, szczególnie w zakresie układu sercowo-naczyniowego i wytrzewień wrodzonych. Całkowite ryzyko wystąpienia wrodzonych wad sercowo-naczyniowych wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5%, przy czym stopień ryzyka koreluje z dawką leku oraz czasem trwania terapii.^{3 4}

Badania przeprowadzone na zwierzętach dostarczają istotnych danych dotyczących konsekwencji stosowania inhibitorów syntezy prostaglandyn. Zaobserwowano zwiększone ryzyko obumarcia zapłodnionego jaja zarówno przed, jak i po implantacji w macicy oraz wzrost ryzyka obumarcia zarodka. Dodatkowo, podawanie tych leków w okresie organogenezy skutkowało zwiększoną częstością występowania różnych wad rozwojowych, w tym wad układu sercowo-naczyniowego.^{5 6}

Powikłania od 20. tygodnia ciąży

Stosowanie acemetacyny począwszy od 20. tygodnia ciąży może prowadzić do rozwoju małowodzia w następstwie zaburzonej czynności nerek płodu. To działanie niepożądane może wystąpić relatywnie szybko po rozpoczęciu leczenia, jednak na ogół ustępuje po zaprzestaniu stosowania leku. Ponadto, po stosowaniu acemetacyny w drugim trymestrze ciąży odnotowano przypadki zwężenia przewodu tętniczego u płodu, które w większości ustępowały po odstawieniu leczenia.^{7 8}

Ze względu na powyższe ryzyko, acemetacyny nie należy stosować u kobiet w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, z wyjątkiem sytuacji, gdy występuje wyraźna konieczność medyczna. Jeżeli stosowanie leków Rantudil Forte lub Rantudil Retard jest niezbędne u kobiet planujących ciążę lub będących w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas.^{9 10}

W przypadku narażenia płodu na działanie acemetacyny przez kilka dni, począwszy od 20. tygodnia ciąży, zaleca się przedporodowe monitorowanie płodu pod kątem występowania małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego. Jeśli którykolwiek z tych stanów zostanie zdiagnozowany, należy natychmiast przerwać leczenie.^{11 12}

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie acemetacyny jest całkowicie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży. W tym okresie wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą narażać płód na:^{13 14}

• Działania toksyczne dotyczące układu krążenia i oddechowego, objawiające się przedwczesnym zwężeniem lub zamknięciem przewodu tętniczego oraz nadciśnieniem płucnym
• Zaburzenia czynności nerek, opisywane wcześniej jako małowodzie

^{15 16}

Ponadto, inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym acemetacyna, mogą powodować narażenie matki i noworodka w końcowym okresie ciąży na:^{17 18}

• Możliwość wydłużenia czasu krwawienia oraz działanie antyagregacyjne, które może wystąpić nawet po zastosowaniu małych dawek leku
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy, co prowadzi do opóźnienia porodu lub przedłużenia akcji porodowej

^{19 20}

Wpływ acemetacyny na karmienie piersią

Badania wykazały, że niewielkie ilości acemetacyny i jej metabolitów mogą przenikać do mleka kobiet karmiących piersią. Dlatego też w okresie laktacji należy unikać stosowania acemetacyny zawartej w preparatach Rantudil Forte i Rantudil Retard, o ile jest to możliwe. Zalecenie to wynika z potencjalnego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych u karmionego dziecka.^{21 22}

Wpływ acemetacyny na płodność

Stosowanie acemetacyny może negatywnie wpływać na płodność kobiet, dlatego też leki Rantudil Forte i Rantudil Retard nie są zalecane u pacjentek planujących zajście w ciążę. W przypadku kobiet doświadczających trudności z zajściem w ciążę lub poddawanych diagnostyce w związku z niepłodnością, należy rozważyć przerwanie terapii acemetacyną.^{23 24}

Zalecenia dla lekarzy dotyczące informowania pacjentek

Informacje dla kobiet planujących ciążę

Lekarze powinni poinformować pacjentki planujące ciążę, że stosowanie leków zawierających acemetacynę (Rantudil Forte, Rantudil Retard) może niekorzystnie wpływać na płodność kobiecą i nie jest zalecane w okresie planowania ciąży. Jeśli pacjentka doświadcza trudności z zajściem w ciążę lub jest diagnozowana w kierunku niepłodności, należy rozważyć odstawienie leku.^{25 26}

Informacje dla kobiet w ciąży

Lekarz powinien poinformować pacjentkę będącą w ciąży o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem acemetacyny w szczególności o:^{27 28}

• Zwiększonym ryzyku poronienia i wad wrodzonych (szczególnie sercowo-naczyniowych) w pierwszym trymestrze ciąży
• Ryzyku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego u płodu od 20. tygodnia ciąży
• Bezwzględnym przeciwwskazaniu do stosowania w trzecim trymestrze ciąży

^{29 30}

Jeżeli ze względów medycznych konieczne jest zastosowanie acemetacyny w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez jak najkrótszy okres oraz o potrzebie monitorowania płodu pod kątem ewentualnych powikłań, zwłaszcza przy stosowaniu leku od 20. tygodnia ciąży.^{31 32}

Informacje dla kobiet karmiących piersią

Lekarz powinien poinformować pacjentkę karmiącą piersią, że acemetacyna oraz jej metabolity mogą przenikać do mleka kobiecego, choć w niewielkich ilościach. Z tego względu zaleca się unikanie stosowania leków Rantudil Forte i Rantudil Retard w okresie karmienia piersią, jeśli tylko jest to możliwe. W przypadku konieczności zastosowania leku, lekarz powinien omówić z pacjentką potencjalne ryzyko dla dziecka karmionego piersią.^{33 34}