wewnątrzpochodny tor krzepnięcia
Wewnątrzpochodny tor krzepnięcia, znany również jako szlak wewnętrzny lub droga kontaktowa, stanowi jeden z dwóch głównych mechanizmów inicjujących kaskadę krzepnięcia krwi. Proces ten rozpoczyna się od aktywacji czynnika XII (czynnika Hagemana) po kontakcie z ujemnie naładowaną powierzchnią, taką jak kolagen eksponowany w uszkodzonym naczyniu krwionośnym.
W kolejnych etapach szlaku wewnątrzpochodnego dochodzi do sekwencyjnej aktywacji czynników XI, IX i VIII, prowadzącej ostatecznie do konwersji protrombiny w trombinę. Kluczowym elementem tego procesu jest kompleks tenazy wewnątrzpochodnej, składający się z aktywnego czynnika IX (IXa) i kofaktora – czynnika VIII, które wspólnie aktywują czynnik X na powierzchni fosfolipidowej.
Ocena sprawności wewnątrzpochodnego toru krzepnięcia ma istotne znaczenie kliniczne i jest możliwa dzięki oznaczeniu czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT). Wydłużenie APTT może wskazywać na niedobory czynników tego szlaku, obecność krążącego antykoagulantu lub stosowanie heparyny. Zaburzenia wewnątrzpochodnego toru krzepnięcia mogą prowadzić do krwawień, jednak izolowane defekty czynnika XII rzadko skutkują objawami klinicznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vitacon 10 mg/ml
Produkt leczniczy Vitacon zawiera fitomenadion (witaminę K1) w stężeniu 10 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Witamina K1 jest kluczowa dla syntezy czynników krzepnięcia: protrombiny (czynnik II), czynnika VII, IX oraz X, które odgrywają istotną rolę w kaskadzie krzepnięcia krwi. Niedobór witaminy K1 prowadzi do zaburzeń hemostazy i zwiększonej skłonności do krwawień. Vitacon jest szczególnie wskazany jako antidotum w przypadku przedawkowania doustnych antagonistów witaminy K, takich jak warfaryna czy acenokumarol, ze względu na wysoką skuteczność fitomenadionu w odwracaniu ich działania przeciwzakrzepowego.
acenokumarol, alkohol benzylowy, antagonista witaminy K, Cremophor EL, czynnik IX, czynnik krzepnięcia, czynnik VII, czynnik X, doustny lek przeciwzakrzepowy, fitomenadion, kaskada krzepnięcia, krwawienie, krzepnięcie krwi, makrogologlicerolu rycynooleinian, niedobór witaminy K, protrombina, roztwór do wstrzykiwań, trombina, warfaryna, wewnątrzpochodny tor krzepnięcia, witamina K1, zewnątrzpochodny tor krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Czynnik IX – Wskazania do stosowania
Czynnik IX krzepnięcia, glikoproteina o masie około 68 kDa syntetyzowana w wątrobie, odgrywa kluczową rolę w wewnątrzpochodnym torze krzepnięcia. Jego niedobór prowadzi do hemofilii B (choroba Christmasa), dziedziczonej recesywnie sprzężonej z chromosomem X, z częstością około 1:30 000 męskich urodzeń. Leczenie substytucyjne preparatami czynnika IX, takimi jak Betafact (dawki 250 IU, 500 IU, 1000 IU; stężenie po rekonstytucji 50 j.m./ml) oraz Immunine 600 IU (stężenie po rekonstytucji 120 j.m./ml), jest podstawą terapii aktywnych krwawień oraz profilaktyki u pacjentów z hemofilią B, zwłaszcza u tych z ciężką postacią (poziom czynnika IX <1%). Immunine jest wskazany u pacjentów powyżej 6 roku życia, a u młodszych dzieci brak jest wystarczających danych do stosowania. Wytworzenie inhibitorów przeciwko czynnikowi IX stanowi poważne powikłanie, które wymaga zastosowania preparatów omijających inhibitor, takich jak Feiba NF (dawki 500 j., 1000 j., 2500 j.), zawierający nieaktywowane czynniki II, IX, X oraz aktywowany czynnik VII.
choroba Christmasa, choroba von Willebranda, ciężka postać hemofilii, czynnik IX krzepnięcia, dziedziczenie recesywne, glikoproteina jednołańcuchowa, hemofilia B, hemostaza, indukcja immunotolerancji, inhibitor czynnika IX, inhibitor czynnika von Willebranda, kaskada krzepnięcia, koncentrat czynnika VIII, leczenie substytucyjne, ludzki czynnik IX krzepnięcia, nabyty inhibitor, ostry epizod krwawienia, preparat omijający inhibitor, profilaktyka krwawień, rekonstytucja, wewnątrzpochodny tor krzepnięcia, wrodzony niedobór czynnika IX, zespół czynników krzepnięcia