demencja typu alzheimerowskiego

Demencja typu alzheimerowskiego (DTA) to najczęstsza forma otępienia, stanowiąca około 60-70% wszystkich przypadków demencji. Jest to postępująca, neurodegeneracyjna choroba mózgu charakteryzująca się stopniową utratą pamięci, zdolności poznawczych oraz zmianami zachowania i osobowości.

Patologicznie DTA cechuje się obecnością zewnątrzkomórkowych złogów beta-amyloidu tworzących blaszki starcze oraz wewnątrzkomórkowych splątków neurofibrylarnych zbudowanych z hiperfosforylowanego białka tau. Te zmiany prowadzą do zaniku neuronów i synaps, początkowo w obrębie hipokampa i kory skroniowej, a następnie rozszerzają się na inne obszary mózgu.

Klinicznie choroba przejawia się początkowo subtelnymi zaburzeniami pamięci epizodycznej, a następnie postępuje, obejmując deficyty językowe (afazja), trudności z wykonywaniem złożonych czynności (apraksja), problemy z rozpoznawaniem obiektów (agnozja) oraz zaburzenia funkcji wykonawczych. W zaawansowanych stadiach pacjenci wymagają całodobowej opieki.

Diagnostyka DTA obejmuje ocenę kliniczną, testy neuropsychologiczne, badania obrazowe (MRI, PET) oraz biomarkery w płynie mózgowo-rdzeniowym (beta-amyloid, białko tau). Nowoczesne kryteria diagnostyczne pozwalają na wykrycie choroby nawet w fazie przedklinicznej lub łagodnych zaburzeń poznawczych.

Leczenie ma głównie charakter objawowy i obejmuje inhibitory cholinoesterazy (donepezil, rywastygmina, galantamina) oraz antagonistę receptora NMDA (memantyna). Nowe terapie, jak przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko beta-amyloidowi (np. adukanumab), oferują potencjał modyfikacji przebiegu choroby, choć ich skuteczność kliniczna pozostaje przedmiotem badań.

Powiązane wpisy

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl