włókna autonomiczne

Włókna autonomiczne stanowią kluczowy element układu nerwowego autonomicznego (wegetatywnego), który kontroluje nieświadome funkcje organizmu, takie jak praca serca, perystaltyka jelit, wydzielanie gruczołów czy napięcie mięśni gładkich. Dzielą się na dwa główne typy: włókna współczulne (sympatyczne) i przywspółczulne (parasympatyczne), które często działają antagonistycznie.

Włókna współczulne wychodzą z odcinka piersiowo-lędźwiowego rdzenia kręgowego i przygotowują organizm do reakcji „walcz lub uciekaj”, zwiększając częstość akcji serca, rozszerzając oskrzela i źrenice oraz zmniejszając aktywność układu pokarmowego. Włókna przywspółczulne pochodzą z pnia mózgu oraz odcinka krzyżowego rdzenia kręgowego i działają w stanach relaksu, spowalniając akcję serca, zwiększając perystaltykę jelit i stymulując procesy trawienne.

Anatomicznie włókna autonomiczne mają charakterystyczną budowę dwuneuronową – pierwszy neuron (przedzwojowy) znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym i tworzy synapsę z drugim neuronem (pozazwojowym) w zwoju autonomicznym. Neurotransmiterami na zakończeniach włókien przedwojowych jest acetylocholina, natomiast na zakończeniach pozazwojowych – acetylocholina w układzie przywspółczulnym i noradrenalina w układzie współczulnym.

Dysfunkcje włókien autonomicznych prowadzą do zaburzeń autonomicznych, które mogą manifestować się nieprawidłowościami w regulacji ciśnienia tętniczego, zaburzeniami termoregulacji, dysfunkcjami przewodu pokarmowego czy problemami z kontrolą pęcherza moczowego. Występują one w przebiegu takich chorób jak neuropatia cukrzycowa, choroba Parkinsona czy zespół Guillaina-Barrégo.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl